Icma.az
close
up
RU
Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Icma.az, Demokrat.az saytına istinadən bildirir.

Son zamanlar Azərbaycanda bəzi şirkətlər yeni və təhlükəli bir kibercinayətkarlıq növü ilə üzləşirlər. Cinayətkarlar şirkətlərin kompüter sistemlərinə və şəbəkələrinə qanunsuz yollarla daxil olaraq məlumatları şifrələyir, sistemlərin fəaliyyətini tamamilə bloklayır və fəaliyyətin bərpası müqabilində şantaj yolu ilə külli miqdarda pul tələb edirlər. Bu cür əməllər birbaşa kibercinayətkarlıq və hədə-qorxu ilə tələb etmə kimi qəbul edilir və ciddi cinayət məsuliyyəti yaradır.
​Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür hücumlar adətən "ransomware" (şifrələyici-tələbedici proqram təminatı) adlanan zərərli proqramlar vasitəsilə həyata keçirilir. Cinayətkarlar işçilərin e-poçtlarına göndərilən saxta linklər (fişinq), proqram təminatlarındakı boşluqlar və ya zəif şəbəkə təhlükəsizliyi kimi vasitələrdən istifadə edərək ilkin mərhələdə sistemə giriş əldə edirlər. Daxil olduqdan sonra isə şirkətin bütün vacib məlumatlarını – mühasibatlıq sənədlərindən tutmuş müştəri bazalarına qədər hər şeyi şifrələyərək əlçatmaz edirlər.
​Bu fəaliyyət Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə bir neçə maddə üzrə cinayət hesab olunur:
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 271-ci maddəsi (Kompüter informasiyasına qanunsuz daxil olma): Bu maddə, qorunan kompüter məlumatlarına və sistemlərinə icazəsiz daxil olmağı, məlumatların məhv edilməsini, bloklanmasını və ya surətinin çıxarılmasını cinayət kimi müəyyən edir. Bu cinayətə görə cərimə, islah işləri və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulur.
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182-ci maddəsi (Hədə-qorxu ilə tələb etmə): Şirkətin məlumatlarını girov götürərək onların bərpası üçün pul tələb etmək birbaşa bu maddənin tərkibinə daxildir. Cinayətin ağırlığından asılı olaraq, bu maddə beş ildən on beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə kimi ağır cəzaları nəzərdə tutur.
​Bu cür kiberhücuma məruz qalmış şirkətlər dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməlidirlər. Azərbaycanda kibercinayətkarlıqla mübarizə sahəsində bir neçə ixtisaslaşmış dövlət qurumu fəaliyyət göstərir.
Kibercinayətkarlıqla bağlı əməliyyat-axtarış və istintaq tədbirlərini həyata keçirən əsas qurumdur. Zərərçəkmiş şirkətlər ilk növbədə DİN-in "102" xidmətinə və ya aidiyyəti polis idarələrinə müraciət edə bilərlər.
​Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin (XRİTDX) nəzdində fəaliyyət göstərən Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (CERT.GOV.AZ) dövlət və özəl qurumlara kiberhücumların qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması üçün texniki dəstək və tövsiyələr verir.
​Mütəxəssislər şirkətlərə kibertəhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməyi, işçi heyətini mütəmadi olaraq maarifləndirməyi, məlumatların ehtiyat nüsxələrini (backup) yaratmağı və lisenziyalı proqram təminatlarından istifadə etməyi şiddətlə tövsiyə edir. 
Unutmaq olmaz ki, cinayətkarların tələblərini yerinə yetirmək onların gələcəkdə daha böyük hücumlar etməsinə stimul verir və məlumatların geri qaytarılacağına heç bir zəmanət vermir.
Elmar Heydərli 
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 15 Sentyabr 2025 17:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri