Icma.az
close
up
RU
Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Icma.az, Demokrat.az saytına istinadən bildirir.

Son zamanlar Azərbaycanda bəzi şirkətlər yeni və təhlükəli bir kibercinayətkarlıq növü ilə üzləşirlər. Cinayətkarlar şirkətlərin kompüter sistemlərinə və şəbəkələrinə qanunsuz yollarla daxil olaraq məlumatları şifrələyir, sistemlərin fəaliyyətini tamamilə bloklayır və fəaliyyətin bərpası müqabilində şantaj yolu ilə külli miqdarda pul tələb edirlər. Bu cür əməllər birbaşa kibercinayətkarlıq və hədə-qorxu ilə tələb etmə kimi qəbul edilir və ciddi cinayət məsuliyyəti yaradır.
​Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür hücumlar adətən "ransomware" (şifrələyici-tələbedici proqram təminatı) adlanan zərərli proqramlar vasitəsilə həyata keçirilir. Cinayətkarlar işçilərin e-poçtlarına göndərilən saxta linklər (fişinq), proqram təminatlarındakı boşluqlar və ya zəif şəbəkə təhlükəsizliyi kimi vasitələrdən istifadə edərək ilkin mərhələdə sistemə giriş əldə edirlər. Daxil olduqdan sonra isə şirkətin bütün vacib məlumatlarını – mühasibatlıq sənədlərindən tutmuş müştəri bazalarına qədər hər şeyi şifrələyərək əlçatmaz edirlər.
​Bu fəaliyyət Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə bir neçə maddə üzrə cinayət hesab olunur:
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 271-ci maddəsi (Kompüter informasiyasına qanunsuz daxil olma): Bu maddə, qorunan kompüter məlumatlarına və sistemlərinə icazəsiz daxil olmağı, məlumatların məhv edilməsini, bloklanmasını və ya surətinin çıxarılmasını cinayət kimi müəyyən edir. Bu cinayətə görə cərimə, islah işləri və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulur.
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182-ci maddəsi (Hədə-qorxu ilə tələb etmə): Şirkətin məlumatlarını girov götürərək onların bərpası üçün pul tələb etmək birbaşa bu maddənin tərkibinə daxildir. Cinayətin ağırlığından asılı olaraq, bu maddə beş ildən on beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə kimi ağır cəzaları nəzərdə tutur.
​Bu cür kiberhücuma məruz qalmış şirkətlər dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməlidirlər. Azərbaycanda kibercinayətkarlıqla mübarizə sahəsində bir neçə ixtisaslaşmış dövlət qurumu fəaliyyət göstərir.
Kibercinayətkarlıqla bağlı əməliyyat-axtarış və istintaq tədbirlərini həyata keçirən əsas qurumdur. Zərərçəkmiş şirkətlər ilk növbədə DİN-in "102" xidmətinə və ya aidiyyəti polis idarələrinə müraciət edə bilərlər.
​Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin (XRİTDX) nəzdində fəaliyyət göstərən Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (CERT.GOV.AZ) dövlət və özəl qurumlara kiberhücumların qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması üçün texniki dəstək və tövsiyələr verir.
​Mütəxəssislər şirkətlərə kibertəhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməyi, işçi heyətini mütəmadi olaraq maarifləndirməyi, məlumatların ehtiyat nüsxələrini (backup) yaratmağı və lisenziyalı proqram təminatlarından istifadə etməyi şiddətlə tövsiyə edir. 
Unutmaq olmaz ki, cinayətkarların tələblərini yerinə yetirmək onların gələcəkdə daha böyük hücumlar etməsinə stimul verir və məlumatların geri qaytarılacağına heç bir zəmanət vermir.
Elmar Heydərli 
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 15 Sentyabr 2025 17:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri