Icma.az
close
up
RU
Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Kibercinayətkarlıq: Şirkətlərin İT sistemlərini hədəf alan yeni təhdidlər

Icma.az, Demokrat.az saytına istinadən bildirir.

Son zamanlar Azərbaycanda bəzi şirkətlər yeni və təhlükəli bir kibercinayətkarlıq növü ilə üzləşirlər. Cinayətkarlar şirkətlərin kompüter sistemlərinə və şəbəkələrinə qanunsuz yollarla daxil olaraq məlumatları şifrələyir, sistemlərin fəaliyyətini tamamilə bloklayır və fəaliyyətin bərpası müqabilində şantaj yolu ilə külli miqdarda pul tələb edirlər. Bu cür əməllər birbaşa kibercinayətkarlıq və hədə-qorxu ilə tələb etmə kimi qəbul edilir və ciddi cinayət məsuliyyəti yaradır.
​Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür hücumlar adətən "ransomware" (şifrələyici-tələbedici proqram təminatı) adlanan zərərli proqramlar vasitəsilə həyata keçirilir. Cinayətkarlar işçilərin e-poçtlarına göndərilən saxta linklər (fişinq), proqram təminatlarındakı boşluqlar və ya zəif şəbəkə təhlükəsizliyi kimi vasitələrdən istifadə edərək ilkin mərhələdə sistemə giriş əldə edirlər. Daxil olduqdan sonra isə şirkətin bütün vacib məlumatlarını – mühasibatlıq sənədlərindən tutmuş müştəri bazalarına qədər hər şeyi şifrələyərək əlçatmaz edirlər.
​Bu fəaliyyət Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə bir neçə maddə üzrə cinayət hesab olunur:
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 271-ci maddəsi (Kompüter informasiyasına qanunsuz daxil olma): Bu maddə, qorunan kompüter məlumatlarına və sistemlərinə icazəsiz daxil olmağı, məlumatların məhv edilməsini, bloklanmasını və ya surətinin çıxarılmasını cinayət kimi müəyyən edir. Bu cinayətə görə cərimə, islah işləri və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulur.
​Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182-ci maddəsi (Hədə-qorxu ilə tələb etmə): Şirkətin məlumatlarını girov götürərək onların bərpası üçün pul tələb etmək birbaşa bu maddənin tərkibinə daxildir. Cinayətin ağırlığından asılı olaraq, bu maddə beş ildən on beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə kimi ağır cəzaları nəzərdə tutur.
​Bu cür kiberhücuma məruz qalmış şirkətlər dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməlidirlər. Azərbaycanda kibercinayətkarlıqla mübarizə sahəsində bir neçə ixtisaslaşmış dövlət qurumu fəaliyyət göstərir.
Kibercinayətkarlıqla bağlı əməliyyat-axtarış və istintaq tədbirlərini həyata keçirən əsas qurumdur. Zərərçəkmiş şirkətlər ilk növbədə DİN-in "102" xidmətinə və ya aidiyyəti polis idarələrinə müraciət edə bilərlər.
​Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin (XRİTDX) nəzdində fəaliyyət göstərən Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (CERT.GOV.AZ) dövlət və özəl qurumlara kiberhücumların qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması üçün texniki dəstək və tövsiyələr verir.
​Mütəxəssislər şirkətlərə kibertəhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməyi, işçi heyətini mütəmadi olaraq maarifləndirməyi, məlumatların ehtiyat nüsxələrini (backup) yaratmağı və lisenziyalı proqram təminatlarından istifadə etməyi şiddətlə tövsiyə edir. 
Unutmaq olmaz ki, cinayətkarların tələblərini yerinə yetirmək onların gələcəkdə daha böyük hücumlar etməsinə stimul verir və məlumatların geri qaytarılacağına heç bir zəmanət vermir.
Elmar Heydərli 
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:151
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 15 Sentyabr 2025 17:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri