Kirayə mənzillərin qiyməti bahalaşacaq Ekspert AÇIQLADI

Gənc ailələr və tələbələr üçün münasib kirayə evlərin olmaması hansı sosial problemlərə yol açır? Tələbə yataqxanalarının azlığı və kirayə böhranı, əmlak bazarında süni qiymət artımını necə dayandırmaq olar? Bu barədə hansı təklifləriniz var?

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a açıqlama verən daşınmaz əmlak üzrə ekspert Elnur Azadov bildirib ki, daşınmaz əmlak son günlərin ən aktual probleminə çevrilib. Kəskin bahalaşma, alqı-satqı qiymətlərində, icarədə ciddi sosial problemlərdən birinə çevrilib.

E. Azadovun sözlərinə görə, vətəndaşların yığım kapitalı adətən orta təbəqəyə yol vermir ki, onlar hər hansı bir daşınmaz əmlak ehtiyaclarını alıb ödəsinlər.

Ekspert qeyd edib ki, kirayə sektorunda isə həm tələbələr həm də müvəqqəti yaşamaq üçün böyük şəhərlərə axın edən vətəndaşlara da ciddi problemlər yaradır. Bu istiqamətdə ciddi problem ondan başladı ki, ilk öncə Bakı şəhərində çox köhnəlmiş, aşınmış yaşayış ərazilərinin sökülməsi, orada olan ucuz kirayə qiymətlərində olan evlərin azalması və həmçinin də həmin yerlərdə satılan ucuz evlərin azalması ilə səciyyələnməyə başladı. Pilot layihələrin həyata keçirilməsindən öncə, təxminən 10 il bundan qabaq və sonradan tədricən əhalinin təbii artımı, şəhərin azalan inşaat həcmi buna gətirib çıxardı ki, tədricən daşınmaz əmlak qiymətləri qalxmağa başladı. Bu, 2020-ci ildən, pandemiyadan sonra başladı və proses dayanmadan davam edir.

Daşınmaz əmlak eksperti vurğulayıb ki, hər ilə ən azı 10-12 faiz qiymət artımı müşahidə olunur. Bu, öz növbəsində ipotekalara da müraciətlərin sayının çoxalmasına səbəb oldu. Dayanmadan da bazarda olan artım ilk öncə daşınmaz əmlakın həm kirayə həm də satışda olan qıtlığı ilə bağlıdır. Tikinti şirkətlərinin bazarda az aktivliyi, rəqabətin az olması buna gətirib çıxarıb ki, qiymətlər dayanmadan artır.
Yaxın vaxtlarda isə elan olunan 194 istismar müddəti bitmiş binaların, hansılar ki, sökülməsi prosesi başlayacaq, çox güman ki, vətəndaşlar kirayə üçün qəti şəkildə köçürüləcək. Bu da kirayə qiymətlərinə çox ciddi şəkildə təsir edəcək.

Elnur Azadov çıxış yolu barədə bildirib ki, yalnız tikinti şirkətləri üçün dövlət tərəfindən şərait yaradılmalıdır. 2020-ci ildən etibarən Arxitektura Komitəsi tərəfindən tikintiyə icazələrin verilməsi dəfələrlə azalmışdır. Bu, Bakı şəhərinin baş planı ilə bağlı söylənilirdi. Lakin baş plan artıq 2 ilə yaxındır ki, təstiq olunub amma buna baxmayaraq tikintiyə verilən icazələrin sayı olduqca azdır. Hazırda bir çox tikinti şirkətləri müfafiq icazələrin verilməsini gözləməkdədirlər. Bu proses uzandıqca iqtisadiyyatımıza da ciddi təsir edir. Çıxış yolu yalnız budur. Tikinti şirkətləri nə vaxt aktiv şəkildə bazara çıxarılarsa, böyük həcmdə daşınmaz əmlak ərsəyə gələrsə, onun alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşərsə, rəqabətlə bağlı təklif həddindən artıq çox olarsa bu zaman qiymətlərin stabilləşməsi, həmçinin kirayə mənzillər də kifayət qədər olarsa qiymətlər aşağı düşər. Amma bu yaxın zamanlar üçün proqnoz olunmur.

Dəniz Pənahova