“Kopernik”: 2024cü il müşahidələr tarixində rekord həddə isti il olub AZƏRTAC

Bakı, 10 yanvar, AZƏRTAC

2024-cü il dünyanın ən isti ili olaraq təsdiqlənib. AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Aİ tərəfindən maliyyələşdirilən “Kopernik” İqlim Dəyişikliyi Xidməti (C3S) iqlim dəyişikliyinə qarşı qətiyyətli qlobal tədbirlərin görülməsinin vacibliyini vurğulayaraq, 1850-ci ildə müşahidələrin başlanmasından bəri 2024-cü ilin ən isti il olduğunu təsdiqləyib.

2024-cü il həm də orta qlobal temperaturun sənayedən əvvəlki səviyyədən 1,5 dərəcə Selsini aşdığı ilk təqvim ili kimi qeyd olunur ki, bu da Paris Sazişi ilə müəyyən edilmiş kritik həddidir. “Kopernik” qeyd edib ki, 2024-cü ildə qlobal orta temperatur 15,1 dərəcə Selsi olub ki, bu da 2023-cü ildən 0,12 dərəcə, sənayedən əvvəlki səviyyədən isə 1,6 dərəcə yüksəkdir.

Açıqlamada əlavə edilib ki, 2023 və 2024-cü illər üçün iki illik orta göstərici də sənayedən əvvəlki səviyyədən 1,5 dərəcə Selsi həddini keçib. Paris Sazişi qlobal istiləşməni sənayedən əvvəlki səviyyədən iki dərəcədən çox aşağı səviyyədə məhdudlaşdırmağa və bu əsrin sonuna qədər onu 1,5 dərəcə Selsi səviyyəsində məhdudlaşdırmağa çalışır.

“Kopernik” vurğulayıb: “Bu, Paris Sazişində müəyyən edilmiş həddi pozduğumuz anlamına gəlməsə də, ən azı 20 il ərzində orta hesabla müşahidə olunan temperatur anomaliyalarına aiddir və qlobal temperaturun müasir insanların indiyədək yaşadıqları həddən daha çox olduğunu göstərir”.

İqlim dəyişikliyi xidmətinin məlumatları göstərir ki, atmosferdəki su buxarının ümumi miqdarı 2024-cü ildə rekord həddə çatıb və hazırda 1991-2020-ci illərin orta göstəricisindən təxminən 5 faiz yuxarı və 2023-cü ildəkindən xeyli yüksəkdir.

“Bu yüksək qlobal temperaturlar 2024-cü ildə rekord qlobal atmosfer su buxarı səviyyələri ilə birlikdə milyonlarla insan üçün fəlakətə səbəb olan görünməmiş istilik dalğaları və güclü yağış hadisələri deməkdir”, deyə Avropa İqlim Mərkəzinin eksperti Samanta Burgess bildirib.

C3S iqlimşünası Julien Nikolas ekstremal temperaturları ilk növbədə insanların yaratdığı iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirib və əlavə edib ki, El-Nino kimi digər amillər Sakit okeanda okean səthinin temperaturunu qızdıran təbii iqlim modelidir.