“Kriminal yolun sonu məhv olmaqdır, ya həbsxana, ya da ölüm” EKSPERTLƏRDƏN XƏBƏRDARLIQ VİDEO

Son illərdə gənc və yeniyetmələr arasında şiddətə meyillilik, küçə davalarına qoşulma və kriminal aləmə maraq artmaqdadır.
Avtosfer.az xəbər verir ki, xüsusilə sosial şəbəkələr - "TikTok" başda olmaqla, bu meyilləri daha da gücləndirir. Bu platformalarda nümayiş etdirilən "avtoritet" obrazları, gənclərin gözündə hörmət və güc simvoluna çevrilir. Əslində isə bu həyat tərzi təhlükəli və dağıdıcı nəticələrə yol aça bilər.

Məsələ ilə bağlı narkomaniya ilə mübarizə üzrə ekspert Emil Maqalov saytımıza açıqlamasında bildirib ki, o, həm orta məktəblərdə, həm də universitetlərdə gənclərin kriminal aləmin üzvlərinə tərəfdaşlıqları əleyhinə dəfələrlə təlimlər keçib:
"Bəzən davranışlarına görə ipə-sapa yatmayan, tərbiyə problemi olan uşaqlar da tədbirlərimizə dəvət olunur. Adətən, bu cür uşaqlar özlərini "avtoritet" kimi görmək istəyirlər. Mən də onlara deyirəm: “Yaxşı, avtoritet olmaq istəyirsiniz, bu yaxşıdır. Amma siz savadsız bir avtoritet tanıyırsınızmı?!” Cavab verirlər ki, "yox, tanımırıq". Mən də bildirirəm ki, o zaman oxuyun, savadlı olun. Savadlı insan olmaq sizi həm güclü, həm də hörmətli edəcək. Əlbəttə, bu uşaqların içində yaxşıları da var. İnşallah ki, onlar düzgün yolda olacaqlar. Amma unudulmamalıdır ki, uşaq yaşda olan biri hələ bilmir ki, kriminal yolun sonu ya məhv olmaqdır, ya həbsxana, ya da ölüm".

Ekspert qeyd edib ki, bu uşaqlar tərbiyəni küçədən və xüsusilə sosial şəbəkələrdən, əsasən “TikTok”dan alırlar. 
"Bu platformalarda təqdim olunan “həyat tərzləri” onlara cazibədar görünür. Amma bu, gerçək həyat deyil. Onlar elə bilirlər ki, o videolardakı kriminal həyat doğrudan da xoşbəxtlik gətirir. Halbuki bu videolarda görünənlərin çoxu ya uydurmadır, ya da həyatını artıq məhv etmiş insanlardır. Bu insanların arasında yaxşıları da ola bilər, amma əksəriyyəti ya cinayətə meyilli, ya da peşmançılıq içində olan insanlardır. Ona görə də bu gün normal və sağlam bir həyat yaşamaq üçün valideynlərə və müəllimlərə qulaq asmaq vacibdir. Sadəcə onların tövsiyələrini dinləyib, təhsilə yönəlsəniz və öz üzərinizdə çalışsanız, gələcəyiniz daha parlaq və sabit olar. Hər şey sizin seçimlərinizdən asılıdır".

Psixoloq Aydan Məmmədovanın fikrincə, yeniyetməlik və uşaqlıq dövrü insanların ətrafdan topladığı məlumatlarla düşüncə tərzi formalaşdırdığı ərəfədir:
"Uşaqlıq dövrü, fərdin özünü dərk etməyə başladığı və şəxsiyyətin formalaşdığı bir mərhələdir. Bu səbəbdən uşaqlar bu dövrdə həm öz daxilində, həm də ətraf mühitdə, xüsusilə də ailə daxilində müxtəlif təzyiqlərə məruz qala bilərlər. Bu təzyiqlər həm müsbət, həm də mənfi ola bilər. Onların bu təsirləri necə idarə edə bilməsi isə çox vaxt öz seçimlərindən asılı olmur".
Psixoloq qeyd edib ki, əgər uşaq ailə daxilində, xüsusilə ata və ana arasındakı münasibətlərdə müəyyən çatışmazlıqlar görürsə, o zaman sosial mühitə yönəlir. "Uşaq həm yaşıdlarının ailə tərzinə, həm də onların davranışlarına baxaraq özünə uyğun modellər seçməyə çalışır. Beləliklə, ətrafında gördüyü davranışları təqlid edir. Bu, sanki zəncirvari bir şəkildə yayılır və sosial təsir kimi ötürülür.
Bu baxımdan valideynlərin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Övladlar nəzarətsiz və sevgisiz böyüməməlidir. Onlar sizin övladınızdır və siz onların şəxsiyyət kimi formalaşmasında əsas rolu oynayırsınız. Uşaqları yalnız dünyaya gətirmək kifayət deyil – onları cəmiyyətə təqdim etmək və faydalı bir fərd kimi yetişdirmək, əslində hər bir valideynin əsas missiyası olmalıdır".
Mövzunun bütöv cəmiyyəti əhatə etməsini nəzərə alıb elə vətəndaşların özündən də soruşduq. Fikirlər isə eyni oldu. Sorğuda iştirak edənlər də yeniyetmə və azyaşlıların seçdiyi istiqamətin yanlış olması, onların bu yoldan çəkindirməyin isə vacibliyini bildirdilər.