Macarıstan Azərbaycan və Ermənistan arasında balans yaratmağa çalışır

Macarıstan Beynəlxalq Münasibətlər Universitetinin baş elmi işçisi və ekspert Peter Kranitzin sözlərinə görə, Budapeştin əsas məqsədi Cənubi Qafqazda sabitlik, sülh və dinc inkişafdır və buna nail olmaq üçün Macarıstan Ermənistan və Azərbaycanla balanslaşdırılmış münasibətlərə can atır.

Reyting.az xəbər verir ki, Kranitz bunu “Armenpress”ə müsahibəsində deyib.

O, Cənubi Qafqazdakı vəziyyətə, Ermənistanla Azərbaycan arasındakı münasibətlərə, eləcə də İrəvanla Budapeşt arasında münasibətlərin hazırkı səviyyəsinə və bu əlaqələrin inkişaf perspektivlərinə toxunub:

"Macarıstanın əsas və ən mühüm məqsədi Cənubi Qafqaz regionunda sabitlik, sülh və dinc inkişafdır. Macarıstanın mövqeyi Ermənistan və Azərbaycan ilə ən balanslı münasibətləri saxlamaqdır. Məsələn, Macarıstan Ermənistana Avropa Sülh Fondundan 20 milyon avronun ayrılmasına veto qoyaraq, eyni məbləğin Azərbaycanda minalardan təmizlənməsi üçün istifadə edilməli olduğunu əsas gətirdi. Yəqin bilirsiniz ki, Azərbaycan ilk növbədə 2020-ci ildən, xüsusilə 2023-cü ildən bəri Avropanın sülh prosesinə hər hansı müdaxiləsindən imtina edib”.

Macarıstanlı ekspert qeyd edib ki, Bakı Avropanın regionda iştirakını “həddən artıq ermənipərəst” kimi qəbul edir.

Onun fikrincə, Avropa İttifaqı Cənubi Qafqaza balanslaşdırılmış yanaşmanı inkişaf etdirə bilsə, o, regionda vasitəçi olmasa da, yerli və regional proseslərə təsir edə bilən ciddi investor və maraqlı tərəf kimi yenidən meydana çıxa və mövqeyini bərpa edə biləcək.

İrəvan və Budapeşt arasında siyasi dialoqun səviyyəsindən də söz açan macar ekspert iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı üçün ciddi perspektivlərin olduğunu deyib:

"Təəssüf ki, Ermənistanla Macarıstan arasında münasibətlərdə bir müddət susqunluq yarandı, o vaxt bizim diplomatik münasibətlərimiz olmayıb”.

Kranitzin sözlərinə görə, iki ölkə arasında 10 ildən artıqdır diplomatik münasibətlərin olmaması ikitərəfli əlaqələrin inkişafında böyük uçurum və boşluq olduğunu göstərir.

Ekspert bildirib ki, Ermənistan-Macarıstan münasibətlər indi xeyli yaxşılaşıb.

Kranitz iki ölkə arasında yaranmış boşluğa bir neçə halı göstərib, xüsusən də Macarıstanın Azərbaycan və Türkiyə ilə isti münasibətlərinə işarə edib. "Macarıstan, bildiyiniz kimi, Türkdilli Dövlətlər Təşkilatında müşahidəçi dövlətdir. Budapeştin həm Ankara, həm də Bakı ilə strateji tərəfdaşlıq əlaqələri var. Avropa İttifaqı çərçivəsində Macarıstan Azərbaycanın, eləcə də Türkiyənin ən güclü və ən mühüm tərəfdaşıdır. Macarıstan regiona böyük sərmayə qoyub. Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri bu sektorun ən böyük səhmdarları arasındadır. O cümlədən “Şahdəniz” yatağına. “Wizz Air” aviaşirkəti Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanla işləyir. “Gedeon Richter” əczaçılıq şirkəti öz şəbəkəsini yaradıb”.

Ekspert əlavə edib ki, Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Siyartonun 2025-ci ilin mayında Yerevanda keçirilən “İrəvan Dialoqu” konfransı zamanı dediyi kimi, Budapeşt ən son olaraq Avropa Birliyinin Avropa Sülh Fondundan Ermənistana 20 milyon avro ayrılması qərarını bloklayıb: “Nazir qeyd edib ki, Macarıstan Avropa Sülh Fondundan Ermənistana 20 milyon avro ayrılmasına qarşı deyil, lakin əlavə edib ki, regional tarazlığın qorunması üçün Azərbaycana bərabər miqdarda yardım ayrılmalıdır”.

Y. QACAR