Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“Marsda koloniyaların taleyi: seks olmadan yaşamaq mümkün deyil“ “Live Science“

“Marsda koloniyaların taleyi: seks olmadan yaşamaq mümkün deyil“ “Live Science“

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

"Qravitasiya yalnız həyat üçün fon deyil, o, təməl bioloji proseslərin ayrılmaz hissəsidir və kosmosda reproduksiya ciddi problemlərlə üzləşir..."

İnsanlığın Aya və Marsa avtonom bazalar yaratmaq ambisiyaları fundamental bioloji əngələ tuş gəlib. Yeni araşdırmalar göstərir ki, çəkisizlik şəraitində nəsil artırmaq prosesi demək olar ki, mümkünsüzdür. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" nəşri yazıb.

Bioloji maneələr ulduzlara yol açmır

Nəşr yazır ki, mikroqravitasiya yalnız hüceyrələri çaşdırmır, həm də gələcək embrionların ən erkən mərhələdə inkişafını bloklayır. Adelaida Universitetinin tədqiqatçıları insanlar, donuzlar və siçanlardan götürülmüş biomaterialla əhatəli testlər aparıblar. 

Kosmik mühiti yer üzündə təqlid etmək üçün alimlər klinostatdan istifadə edib - bu cihaz nümunələri daim döndərərək hüceyrələrin məkanla uyğunlaşmasını əngəlləyir.

Belə şəraitdə sperma xüsusi labirintlərdə, yəni reproduktiv traktı təqlid edən mühitdə, hərəkət qabiliyyətini tamamilə itirib. Eksperimentlərin nəticələri gələcək kolonistlər üçün nikbin görünmür.

Molekulyar sensorlar və çəkisizlik

Tədqiqatın baş müəllifi Nikol Makferson izah edib ki, cinsi hüceyrələrdəki bir çox zülallar fiziki qüvvələri ölçən sensorlar kimi işləyir. Onlar hüceyrənin ətraf mühiti necə qavradığını və hərəkət istiqamətini necə seçdiyini müəyyənləşdirir.

"Qravitasiya qüvvəsini aradan qaldırdıqda bu sensorlar işləyərək spermanın istiqamətlənmə və hərəkət qabiliyyətini poza bilər", - deyə Makferson qeyd edib. Hətta yer şərtlərində hüceyrələr üçün "mayak" rolunu oynayan progesteron hormonu da gözlənilən effekti verməyib. Alimlər müəyyən ediblər ki, kosmosda heç olmasa minimal təsir üçün insan orqanizmi üçün təhlükəli dozalar tələb olunar.

İnkubasiya uğursuzluğu və inkişaf defektləri

2026-cı ilin martında aparılmış heyvan testlərinin nəticələri ciddi narahatlıq doğurur. Mikroqravitasiya şəraitində siçanlarda uğurlu mayalanma ehtimalı 30 faiz, donuzlarda isə 15 faiz azalıb. Hətta embrionlar formalaşsa da, onların böyüməsində kritik gecikmələr müşahidə olunub.

Qravitasiya yalnız hüceyrələrin bir-birini tapması üçün deyil, həm də mürəkkəb orqanların formalaşması üçün vacibdir. Yer cazibəsi olmadan embrion hüceyrələri düzgün şəkildə yerləşə və uşaqlıq divarına yapışa bilmir.

"Embrion hüceyrələri bütün orqanları düzgün formalaşdırmaq üçün doğru şəkildə təşkil olunmalıdır. Mikroqravitasiya bu mərhələlərin hər hansı birini və ya hamısını poza bilər", - deyə Makferson vurğulayıb.

Yerin hüdudlarından kənarda gələcək sual altındadır

Bu nəticələr digər planetlərdə avtonom sivilizasiyaların mövcudluğunu şübhə altına alır. Hal-hazırda orbitdə uzun müddət qalmanın insan reproduktiv sisteminə təsiri yalnız səthi araşdırılıb, astronavtlar isə ilk sınaq subyektləri kimi çıxış edirlər.

Nikol Makferson yekunlaşdırıb ki, qravitasiya yalnız həyat üçün fon deyil, o, həyat yaradan bioloji proseslərin dərin köklərində mövcuddur. Elm çəkisizlik şəraitinə bioloji adaptasiya yolunu tapana qədər, Yer atmosferindən kənarda nəsil artırmaq mümkün olmayacaq.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 31 Mart 2026 23:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri