Icma.az
close
up
RU
“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Perseverance" roveri Marsda həyatın mövcudluğunu göstərə biləcək ən güclü ipucunu aşkar edib..."

NASA alimləri Marsın Ezero kraterində aparılan son araşdırmalar zamanı həyatın mövcudluğuna işarə edə biləcək tapıntılar əldə edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.

"Perseverance"-ın tarixi kəşfi

2024-cü ilin yayında "Perseverance" roveri qədim göl yatağında qəribə naxışlarla örtülmüş qayaya rast gəlib. Qayada qaranlıq nöqtələr və halqalar olub. Komanda onları "xaş-xaş dənələri" və "bəbir ləkələri" adlandırıb. Həmin süxurdan götürülən nümunəyə isə "Sapphire Canyon" (Sapfir Kanyonu) adı verilib.

Bioloji izlərə bənzər kimyəvi strukturlar

Nümunə iki əsas cihazla yoxlanılıb. SHERLOC spektrometri üzvi maddələrin izlərini aşkar edib. PIXL cihazı isə vivianit və qreyqit kimi mineralların mövcudluğunu göstərib. Yer üzündə bu minerallar adətən mikroorqanizmlərin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. Məsələn, vivianit bataqlıq və torf yataqlarında, qreyqit isə mikrobların enerji çevirmə proseslərində meydana çıxır.

NASA rəsmilərindən dəyərləndirmələr

NASA-nın elmi proqramlar rəhbəri Nikola Foks bu kəşfi "Marsda həyat axtarışında indiyədək ən yaxın addım" adlandırıb. Müvəqqəti administrator Şon Daffi isə vurğulayıb ki, tapıntı hələ sübut deyil, lakin "potensial biosiqnatura" kimi diqqətəlayiqdir. Bioloji imza dedikdə həyatın mövcudluğu və ya fəaliyyəti nəticəsində yaranan kimyəvi, molekulyar və ya struktur göstəricilər nəzərdə tutulur.

Şübhələr və alternativ izahlar

Alimlər xəbərdarlıq edir ki, eyni izlər həyatın iştirakı olmadan, sırf kimyəvi reaksiyalar nəticəsində də yarana bilər. Buna görə də nəticələri təsdiqləmək üçün nümunələrin Yerə gətirilməsi və müasir laboratoriyalarda təhlil olunması vacibdir. Hazırda "Perseverance" artıq 20-dən çox nümunə toplayıb, lakin onların Yerə çatdırılması missiyasının vaxtı hələlik müzakirə olunur.

Mars və Yer arasında paralellər

Tapılan Bright Angel süxurları 3,5 milyard ildən çox əvvəl yaranıb. Bu dövr Yer üzündə həyatın ilk dəfə formalaşmağa başladığı mərhələyə təsadüf edir. Qədim gölün çöküntüləri əgər orada mikroblar mövcud olubsa, onların izlərini saxlamış ola bilərdi. Beləliklə, Marsda aşkarlanan minerallar Yer üzündəki erkən həyat prosesləri ilə paralellər yaradır.

Elm adamlarının mövqeyi

Layihənin iştirakçısı professor Coel Xorovitsin rəhbərliyi ilə dərc edilən məqalədə qeyd edilir ki, "bəbir ləkələri" həyatın bioloji təsiri ilə də yarana bilər, lakin abiotik, yəni qeyri-bioloji mexanizmlərin rolu da mümkündür. Rusiyalı və beynəlxalq ekspertlər isə yekdil şəkildə bildirir ki, yekun hökm üçün yalnız Yer laboratoriyalarındakı analizlər həlledici olacaq.

Kainatda təkikmi?

Bu kəşf Marsda həyatın olub-olmadığı barədə bəşəriyyətin qədim sualına bir addım da yaxınlaşmaq deməkdir. Elm adamlarının fikrincə, əgər nəticələr təsdiqlənərsə, bu, yalnız Marsın deyil, bütövlükdə kainatdakı həyat anlayışımızı dəyişəcək. İndi bütün gözlər "Perseverance"-ın Yerə göndərəcəyi nümunələrin üzərindədir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:252
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Sentyabr 2025 15:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri