Icma.az
close
up
RU
“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Perseverance" roveri Marsda həyatın mövcudluğunu göstərə biləcək ən güclü ipucunu aşkar edib..."

NASA alimləri Marsın Ezero kraterində aparılan son araşdırmalar zamanı həyatın mövcudluğuna işarə edə biləcək tapıntılar əldə edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.

"Perseverance"-ın tarixi kəşfi

2024-cü ilin yayında "Perseverance" roveri qədim göl yatağında qəribə naxışlarla örtülmüş qayaya rast gəlib. Qayada qaranlıq nöqtələr və halqalar olub. Komanda onları "xaş-xaş dənələri" və "bəbir ləkələri" adlandırıb. Həmin süxurdan götürülən nümunəyə isə "Sapphire Canyon" (Sapfir Kanyonu) adı verilib.

Bioloji izlərə bənzər kimyəvi strukturlar

Nümunə iki əsas cihazla yoxlanılıb. SHERLOC spektrometri üzvi maddələrin izlərini aşkar edib. PIXL cihazı isə vivianit və qreyqit kimi mineralların mövcudluğunu göstərib. Yer üzündə bu minerallar adətən mikroorqanizmlərin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. Məsələn, vivianit bataqlıq və torf yataqlarında, qreyqit isə mikrobların enerji çevirmə proseslərində meydana çıxır.

NASA rəsmilərindən dəyərləndirmələr

NASA-nın elmi proqramlar rəhbəri Nikola Foks bu kəşfi "Marsda həyat axtarışında indiyədək ən yaxın addım" adlandırıb. Müvəqqəti administrator Şon Daffi isə vurğulayıb ki, tapıntı hələ sübut deyil, lakin "potensial biosiqnatura" kimi diqqətəlayiqdir. Bioloji imza dedikdə həyatın mövcudluğu və ya fəaliyyəti nəticəsində yaranan kimyəvi, molekulyar və ya struktur göstəricilər nəzərdə tutulur.

Şübhələr və alternativ izahlar

Alimlər xəbərdarlıq edir ki, eyni izlər həyatın iştirakı olmadan, sırf kimyəvi reaksiyalar nəticəsində də yarana bilər. Buna görə də nəticələri təsdiqləmək üçün nümunələrin Yerə gətirilməsi və müasir laboratoriyalarda təhlil olunması vacibdir. Hazırda "Perseverance" artıq 20-dən çox nümunə toplayıb, lakin onların Yerə çatdırılması missiyasının vaxtı hələlik müzakirə olunur.

Mars və Yer arasında paralellər

Tapılan Bright Angel süxurları 3,5 milyard ildən çox əvvəl yaranıb. Bu dövr Yer üzündə həyatın ilk dəfə formalaşmağa başladığı mərhələyə təsadüf edir. Qədim gölün çöküntüləri əgər orada mikroblar mövcud olubsa, onların izlərini saxlamış ola bilərdi. Beləliklə, Marsda aşkarlanan minerallar Yer üzündəki erkən həyat prosesləri ilə paralellər yaradır.

Elm adamlarının mövqeyi

Layihənin iştirakçısı professor Coel Xorovitsin rəhbərliyi ilə dərc edilən məqalədə qeyd edilir ki, "bəbir ləkələri" həyatın bioloji təsiri ilə də yarana bilər, lakin abiotik, yəni qeyri-bioloji mexanizmlərin rolu da mümkündür. Rusiyalı və beynəlxalq ekspertlər isə yekdil şəkildə bildirir ki, yekun hökm üçün yalnız Yer laboratoriyalarındakı analizlər həlledici olacaq.

Kainatda təkikmi?

Bu kəşf Marsda həyatın olub-olmadığı barədə bəşəriyyətin qədim sualına bir addım da yaxınlaşmaq deməkdir. Elm adamlarının fikrincə, əgər nəticələr təsdiqlənərsə, bu, yalnız Marsın deyil, bütövlükdə kainatdakı həyat anlayışımızı dəyişəcək. İndi bütün gözlər "Perseverance"-ın Yerə göndərəcəyi nümunələrin üzərindədir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Sentyabr 2025 15:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri