Icma.az
close
up
RU
“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

“Marsda mümkün həyat izləri tapılıb: Elm adamlarından açıqlama“ NASA

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Perseverance" roveri Marsda həyatın mövcudluğunu göstərə biləcək ən güclü ipucunu aşkar edib..."

NASA alimləri Marsın Ezero kraterində aparılan son araşdırmalar zamanı həyatın mövcudluğuna işarə edə biləcək tapıntılar əldə edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.

"Perseverance"-ın tarixi kəşfi

2024-cü ilin yayında "Perseverance" roveri qədim göl yatağında qəribə naxışlarla örtülmüş qayaya rast gəlib. Qayada qaranlıq nöqtələr və halqalar olub. Komanda onları "xaş-xaş dənələri" və "bəbir ləkələri" adlandırıb. Həmin süxurdan götürülən nümunəyə isə "Sapphire Canyon" (Sapfir Kanyonu) adı verilib.

Bioloji izlərə bənzər kimyəvi strukturlar

Nümunə iki əsas cihazla yoxlanılıb. SHERLOC spektrometri üzvi maddələrin izlərini aşkar edib. PIXL cihazı isə vivianit və qreyqit kimi mineralların mövcudluğunu göstərib. Yer üzündə bu minerallar adətən mikroorqanizmlərin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. Məsələn, vivianit bataqlıq və torf yataqlarında, qreyqit isə mikrobların enerji çevirmə proseslərində meydana çıxır.

NASA rəsmilərindən dəyərləndirmələr

NASA-nın elmi proqramlar rəhbəri Nikola Foks bu kəşfi "Marsda həyat axtarışında indiyədək ən yaxın addım" adlandırıb. Müvəqqəti administrator Şon Daffi isə vurğulayıb ki, tapıntı hələ sübut deyil, lakin "potensial biosiqnatura" kimi diqqətəlayiqdir. Bioloji imza dedikdə həyatın mövcudluğu və ya fəaliyyəti nəticəsində yaranan kimyəvi, molekulyar və ya struktur göstəricilər nəzərdə tutulur.

Şübhələr və alternativ izahlar

Alimlər xəbərdarlıq edir ki, eyni izlər həyatın iştirakı olmadan, sırf kimyəvi reaksiyalar nəticəsində də yarana bilər. Buna görə də nəticələri təsdiqləmək üçün nümunələrin Yerə gətirilməsi və müasir laboratoriyalarda təhlil olunması vacibdir. Hazırda "Perseverance" artıq 20-dən çox nümunə toplayıb, lakin onların Yerə çatdırılması missiyasının vaxtı hələlik müzakirə olunur.

Mars və Yer arasında paralellər

Tapılan Bright Angel süxurları 3,5 milyard ildən çox əvvəl yaranıb. Bu dövr Yer üzündə həyatın ilk dəfə formalaşmağa başladığı mərhələyə təsadüf edir. Qədim gölün çöküntüləri əgər orada mikroblar mövcud olubsa, onların izlərini saxlamış ola bilərdi. Beləliklə, Marsda aşkarlanan minerallar Yer üzündəki erkən həyat prosesləri ilə paralellər yaradır.

Elm adamlarının mövqeyi

Layihənin iştirakçısı professor Coel Xorovitsin rəhbərliyi ilə dərc edilən məqalədə qeyd edilir ki, "bəbir ləkələri" həyatın bioloji təsiri ilə də yarana bilər, lakin abiotik, yəni qeyri-bioloji mexanizmlərin rolu da mümkündür. Rusiyalı və beynəlxalq ekspertlər isə yekdil şəkildə bildirir ki, yekun hökm üçün yalnız Yer laboratoriyalarındakı analizlər həlledici olacaq.

Kainatda təkikmi?

Bu kəşf Marsda həyatın olub-olmadığı barədə bəşəriyyətin qədim sualına bir addım da yaxınlaşmaq deməkdir. Elm adamlarının fikrincə, əgər nəticələr təsdiqlənərsə, bu, yalnız Marsın deyil, bütövlükdə kainatdakı həyat anlayışımızı dəyişəcək. İndi bütün gözlər "Perseverance"-ın Yerə göndərəcəyi nümunələrin üzərindədir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 12 Sentyabr 2025 15:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri