Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Marsda yeni kəşf keçmişdə yadplanetlilərin mövcudluğuna işarə edir

Marsda yeni kəşf keçmişdə yadplanetlilərin mövcudluğuna işarə edir

Oxumeni.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Marsda yeni kəşf keçmişdə yadplanetlilərin mövcudluğuna işarə edir


Alimlər Marsda, Yezero kraterinə tökülən qədim Neretva Vadisi (Neretva Vallis) çayının yatağındakı süxurlarda anomal dərəcədə yüksək nikel konsentrasiyaları aşkar ediblər. Bu kəşf, Qırmızı planetdə keçmişdə həyat üçün uyğun şəraitin mövcud ola biləcəyi fikrinə daha bir arqument əlavə edib. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqat “Nature Communications” (NatCom) jurnalında dərc olunub.
Tədqiqat Yezero kraterinin səthini öyrənən Perseverance roverinin məlumatlarına əsaslanır. "Bright Angel" adlandırılan açıq rəngli süxurun bir hissəsində cihazlar qeyri-adi dərəcədə güclü nikel siqnalı qeydə alıb.
Purdue Universitetindən planetoloq Genri Manelski izah etdiyi kimi, belə konsentrasiyalar son dərəcə nadirdir: adətən nikel planetin formalaşmasının ilkin mərhələlərində onun nüvəsinə gedir və səthdə yalnız izləri tapılır.
Analiz göstərib ki, öyrənilən 126 çöküntü süxurundan 32-də nikelin tərkibi kütləsinin 1,1%-ə qədər olub - bu, meteoritlərdən kənarda Mars qabığı üçün rekord göstəricilərdir. Xüsusilə də, nikelin dəmir sulfidləri ilə birləşməsi maraq doğurub - bu minerallar Yerdə oksigenin az olduğu mühitlərdə formalaşır. Belə şərait qədim mikrob həyatı üçün əlverişli hesab olunur.
"Dəmir sulfidlərində nikelin olması, oksigendən kasıb, reduktiv bir mühitə işarə edir," - Manelski izah edib. "Bu, bu süxurların formalaşdığı kimyəvi şərait haqqında vacib bir ipucudur."
Bundan əlavə, süxurların quruluşu onların suyun iştirakı ilə formalaşdığını göstərir: maye axınları çöküntülərdən keçərək kimyəvi reaksiyalara səbəb olub və elementləri yenidən paylayıb.
Alimlər ehtimal edirlər ki, nikel Marsa meteoritlərlə gəlmiş, sonra isə su vasitəsilə həll olunaraq süxurlara yayılmış ola bilər. Yerdə bu element bir çox mikroorqanizmlərin metabolizmində əsas rol oynayır.
Potensial yaşayış üçün əlavə bir arqument, həyatın əsası olan karbonu ehtiva edən molekullar olan üzvi birləşmələrin kəşfidir. Üzvi maddələrin olması özlüyündə həyatın mövcudluğunu sübut etməsə də, su və nikel kimi mövcud elementlərlə birlikdə, bu, bütün əsas "tərkib hissələrinin" mövcudluğuna işarə edir. Manełskinin sözlərinə görə, Jezero kraterinin süxurlarının yaşı - təxminən 3,5-4 milyard il - Yerdə anaerob mikroorqanizmlərin mövcud olduğu dövrlə üst-üstə düşür.
Maraqlıdır ki, süxurların bir hissəsi əvvəllər düşünüləndən daha gənc ola bilər. Bu o deməkdir ki, Marsda həyat üçün potensial olaraq uyğun şərait yalnız onun tarixinin ən erkən dövrlərində deyil, daha uzun müddət davam etmiş ola bilər.
Bu kəşf, Marsda həyat izlərini harada axtarmaq barədə əvvəlki təsəvvürləri şübhə altına alır. Alimlər hesab edirlər ki, perspektivli ərazilər yalnız ən qədim təbəqələrdə deyil, həm də daha "gənc" geoloji formasiyalarda da ola bilər.
Almaz Həsənli

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 04 Aprel 2026 14:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see363

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see317

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see283

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see259

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see256

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see247

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see236

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see230

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see228

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see226

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see210

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see209

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see206

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see203

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see202

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see201

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see198

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see197

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see187

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri