Icma.az
close
up
RU
Mənə bu planetdə heç bir yardım əli uzanmadı... Alman ədəbiyyatının təlatümlü dahisi

Mənə bu planetdə heç bir yardım əli uzanmadı... Alman ədəbiyyatının təlatümlü dahisi

Kulis.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

21 noyabr alman ədəbiyyatının tanınmış şair və dramaturqu Heynrix von Kleistin anım günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə onun həyatı haqqında materialı təqdim edir.

Alman romantizminin ən mürəkkəb və parlaq simalarından biri olan Heynrix Vilhelm von Kleist 18 oktyabr 1777-ci ildə Frankfurtda dünyaya gəlib.

Şair, hekayə və novella müəllifi kimi tanınan Kleist öz pyeslərində daxili mübarizəni, psixoloji gərginliyi və faciəvi taleni mərkəzə çəkərək alman ədəbiyyatında unikal bir iz qoyub.

Kleistin həyatı özü kimi ziddiyyətli idi: gənc yaşlarında Prussiya ordusunda xidmət etdi, daha sonra hüquq və fəlsəfə təhsili aldı, Berlin, Paris və İsveçrə arasında dəyişən həyat ritmi onun həm dünyagörüşünü, həm də yaradıcılığını formalaşdırdı.

İsveçrədə dostlarına oxuduğu ilk faciə əsəri - “Şroffenşteyn ailəsi” onun dramaturq kimi yetişdiyi dövrün başlanğıcı sayılır.

Almaniyaya döndükdən sonra Höte və Şiller kimi nəhənglərlə görüşsə də, taleyin sərtliyi onu heç vaxt tərk etmədi; 1807-ci ildə fransız əsgərləri tərəfindən “casus” adı ilə həbs edilməsi Kleistin psixoloji vəziyyətini daha da ağırlaşdırdı.
Azadlığa çıxandan sonra “Föbus” qəzetini nəşr etdi və yaradıcılığında ən gərgin dövrə qədəm qoydu.

Berlin həyatının son illəri həm məhsuldar, həm də iztirablı idi. Burada “Berliner Abendblätter” qəzetini nəşr edərkən ölümcül xəstəliyə tutulan musiqiçi Henriette Vogel ilə tanış oldu.

1811-ci ildə xəstəliyinin ağırlaşdığını öyrənən Vogel ondan yardım istəyəndə Kleist ona birlikdə həyatdan ayrılmağı təklif etdi. 21 noyabr 1811-ci ildə Kleiner Vannsee sahilində baş verən bu birgə intihar, yazıçının taleyinə son nöqtəni qoydu. Onun məktubundakı “Bu planetdə mənə heç bir yardım əli uzanmadı” cümləsi daxili tənhalığının ən kəskin ifadəsi kimi yaddaşlarda qaldı.

Kleistin yaradıcılığı romantik idealın gerçəkliklə toqquşduğu məqamların poetik səhnəsidir. O, alman dramaturgiyasının ən önəmli adlarından biri sayılır və bunu onun ardıcıl şəkildə dünya ədəbiyyatına təsir edən əsərləri də sübut edir.
Yazıçının ən tanınmış əsərləri arasında faciəvi məzmunu ilə seçilən “Şroffenşteyn ailəsi”, məhəbbət və təbiət qüvvələrinin fövqündə qurulan “Çilidə zəlzələ”, klassik motivləri özünəməxsus tərzdə yorumladığı “Amptryon”, alman komediyasının incilərindən sayılan “Qırıq test”, Hötenin “səhnələşdirilməsi mümkünsüzdür” dediyi “Pentesileya”, güclü qadın obrazı ilə seçilən “Die Marquise von O”, həm milli ruhu, həm də döyüş psixologiyasını əks etdirən “Hermansçlaxt”, sarsıdıcı dramatizmi ilə məşhur “Homburq şahzadəsi”, tarixi-dramatik tonu ilə “Balaca Katerina”, hüquq və ədalət məsələsini kəskin işıqlandıran “Maykl Koxlaas” və onun son dövrünün diqqətçəkən novellaları olan “Duel” və “Küçə uşağı” var.

Stefan Sveyq “Özləri ilə döyüşənlər” kitabında Kleistə həsr etdiyi fəsildə onun içindəki bitməz gərginliyi və ruh savaşını təsvir edərək yazıçının nə qədər mürəkkəb bir şəxsiyyət olduğunu daha da aydın göstərir.

Kleist bütün həyatını ideal və xəyal olunan bir xoşbəxtliyi tapmağa çalışmaqla keçirdi və bu axtarış onun çox əsərində öz əksini tapıb.

O, Şimali Almaniyanın indiyə qədər yetişdirdiyi ən mühüm romantik dövr dramaturqlarından biri hesab edilir.

Kleist Alman ədəbiyyatında xüsusi yerə malikdir. Onun intiharı isə 2015-ci il istehsalı “Fou d'amour” filmində ekranlaşdırılıb.

"Dramı yaşayırlar, faciəyə isə layiq olurlar..." - Rolan Barta görə teatr bizə nəyi öyrədir? Pol Valeri Bodlerin poeziyasını niyə "qeyri-adi fərqlilik" adlandırırdı? Parisdə şahzadə Diananın mum heykəli nümayiş etdirilir
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 12:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri