Icma.az
close
up
RU
Mənə bu planetdə heç bir yardım əli uzanmadı... Alman ədəbiyyatının təlatümlü dahisi

Mənə bu planetdə heç bir yardım əli uzanmadı... Alman ədəbiyyatının təlatümlü dahisi

Kulis.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

21 noyabr alman ədəbiyyatının tanınmış şair və dramaturqu Heynrix von Kleistin anım günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə onun həyatı haqqında materialı təqdim edir.

Alman romantizminin ən mürəkkəb və parlaq simalarından biri olan Heynrix Vilhelm von Kleist 18 oktyabr 1777-ci ildə Frankfurtda dünyaya gəlib.

Şair, hekayə və novella müəllifi kimi tanınan Kleist öz pyeslərində daxili mübarizəni, psixoloji gərginliyi və faciəvi taleni mərkəzə çəkərək alman ədəbiyyatında unikal bir iz qoyub.

Kleistin həyatı özü kimi ziddiyyətli idi: gənc yaşlarında Prussiya ordusunda xidmət etdi, daha sonra hüquq və fəlsəfə təhsili aldı, Berlin, Paris və İsveçrə arasında dəyişən həyat ritmi onun həm dünyagörüşünü, həm də yaradıcılığını formalaşdırdı.

İsveçrədə dostlarına oxuduğu ilk faciə əsəri - “Şroffenşteyn ailəsi” onun dramaturq kimi yetişdiyi dövrün başlanğıcı sayılır.

Almaniyaya döndükdən sonra Höte və Şiller kimi nəhənglərlə görüşsə də, taleyin sərtliyi onu heç vaxt tərk etmədi; 1807-ci ildə fransız əsgərləri tərəfindən “casus” adı ilə həbs edilməsi Kleistin psixoloji vəziyyətini daha da ağırlaşdırdı.
Azadlığa çıxandan sonra “Föbus” qəzetini nəşr etdi və yaradıcılığında ən gərgin dövrə qədəm qoydu.

Berlin həyatının son illəri həm məhsuldar, həm də iztirablı idi. Burada “Berliner Abendblätter” qəzetini nəşr edərkən ölümcül xəstəliyə tutulan musiqiçi Henriette Vogel ilə tanış oldu.

1811-ci ildə xəstəliyinin ağırlaşdığını öyrənən Vogel ondan yardım istəyəndə Kleist ona birlikdə həyatdan ayrılmağı təklif etdi. 21 noyabr 1811-ci ildə Kleiner Vannsee sahilində baş verən bu birgə intihar, yazıçının taleyinə son nöqtəni qoydu. Onun məktubundakı “Bu planetdə mənə heç bir yardım əli uzanmadı” cümləsi daxili tənhalığının ən kəskin ifadəsi kimi yaddaşlarda qaldı.

Kleistin yaradıcılığı romantik idealın gerçəkliklə toqquşduğu məqamların poetik səhnəsidir. O, alman dramaturgiyasının ən önəmli adlarından biri sayılır və bunu onun ardıcıl şəkildə dünya ədəbiyyatına təsir edən əsərləri də sübut edir.
Yazıçının ən tanınmış əsərləri arasında faciəvi məzmunu ilə seçilən “Şroffenşteyn ailəsi”, məhəbbət və təbiət qüvvələrinin fövqündə qurulan “Çilidə zəlzələ”, klassik motivləri özünəməxsus tərzdə yorumladığı “Amptryon”, alman komediyasının incilərindən sayılan “Qırıq test”, Hötenin “səhnələşdirilməsi mümkünsüzdür” dediyi “Pentesileya”, güclü qadın obrazı ilə seçilən “Die Marquise von O”, həm milli ruhu, həm də döyüş psixologiyasını əks etdirən “Hermansçlaxt”, sarsıdıcı dramatizmi ilə məşhur “Homburq şahzadəsi”, tarixi-dramatik tonu ilə “Balaca Katerina”, hüquq və ədalət məsələsini kəskin işıqlandıran “Maykl Koxlaas” və onun son dövrünün diqqətçəkən novellaları olan “Duel” və “Küçə uşağı” var.

Stefan Sveyq “Özləri ilə döyüşənlər” kitabında Kleistə həsr etdiyi fəsildə onun içindəki bitməz gərginliyi və ruh savaşını təsvir edərək yazıçının nə qədər mürəkkəb bir şəxsiyyət olduğunu daha da aydın göstərir.

Kleist bütün həyatını ideal və xəyal olunan bir xoşbəxtliyi tapmağa çalışmaqla keçirdi və bu axtarış onun çox əsərində öz əksini tapıb.

O, Şimali Almaniyanın indiyə qədər yetişdirdiyi ən mühüm romantik dövr dramaturqlarından biri hesab edilir.

Kleist Alman ədəbiyyatında xüsusi yerə malikdir. Onun intiharı isə 2015-ci il istehsalı “Fou d'amour” filmində ekranlaşdırılıb.

"Dramı yaşayırlar, faciəyə isə layiq olurlar..." - Rolan Barta görə teatr bizə nəyi öyrədir? Pol Valeri Bodlerin poeziyasını niyə "qeyri-adi fərqlilik" adlandırırdı? Parisdə şahzadə Diananın mum heykəli nümayiş etdirilir
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 12:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri