Icma.az
close
up
RU
Məqsəd təkcə İran deyil: ABŞ ın geosiyasi xəritəni dəyişmə planı

Məqsəd təkcə İran deyil: ABŞ ın geosiyasi xəritəni dəyişmə planı

Icma.az, Olke.az saytına istinadən bildirir.

ABŞ-nin İsrail-İran müharibəsinə qoşulması, hərbi qarşıdurma yolunu seçməsi və prezident Donald Trampın daxildə teokratik rejimin dəyişik zəruriliyini bəyan etməklə qlobal xaosa və böhrana yol açmış oldu. İsrail-İran müharibəsi regional hərbi qarşıdurma müstəvisindən çıxaraq gözlənildiyi kimi uzunmüddətli regional və qlobal qarşıdurma mərhələsinə qədəm qoydu. 

İsrail-İran müharibəsi yeni düzənin formalaşdırması istiqamətində başlatdığı regional və qlobal xarakterli qarşıdurmadır.

Regional hədəf olaraq ABŞ-nin məqsədi Yaxın Şərq regionunun geosiyasi cəhətdən yenidən şəkilləndirilməsinə, həmçinin siyasi xəritəsinin yenidən müəyyən edilməsinə xidmət edir.  

Qlobal olaraq İsrail-İran müharibəsi ABŞ-nin dünya jandarm rolunu oynamaq üçün yeni düzəni formalaşdırmaq istiqamətində Avrasiya coğrafiyasında ABŞ-Avropa, Rusiya-Ukrayna, Çin-Tayvan, Hindistan-Pakistan münaqişəsinin davamı kimi oxunmalı və dəyərləndirilməlidir.

ABŞ-nin Meksika körfəzində, Panama kanalı, Kanada, Qrelandiya ilə bağlı məsələləri də bu planın tərkib hissəsidir.

Hədəf:

- “Böyük Orta Doğu” layihəsinin reallaşdırılması;

- Rusiya ilə Çini zəiflətməklə yanaşı, geosiyasi güc kimi Yaxın Şərqdən tamamilə sıxışdırıb çıxarmaq;

- Yaxın Şərqin siyasi xəritəsini müəyyən etmək. Bu plan çoxdan gündəmdədir. İlkin mərhələdə İraqın, Suriyanın parçalanması ilə kürd dövlətinin yaradılması;

- İranda hakimiyyət dəyişikliyinə nail olub öz maraqlarına uyğun rejim və ya hakimiyyət formalaşdırmaq. ABŞ prezidenti Donald Trampın İranda hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı verdiyi mesaj bu məqsədə xidmət edir. 

Ağ Ev yaxşı anlayır ki, indiki şəraitdə Tehran üzərində qələbə çalsa da, hakimiyyət dəyişikliyi etmədən nəzərdə tutduğu planları yarımçıq qalacaq. Ona görə də hərbi qələbə ilə yanaşı, hakimiyyət dəyişikliyini həyata keçirməyə çalışacaq. ABŞ istədiyi hakimiyyəti və ya rejimi formalaşdıra bilməsə, o zaman İranın parçalanma yolunu da seçə bilər. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ İranın parçalanmasına sonuncu variant kimi baxır.
- “Davud dəhlizi”nin reallaşdırılması: Yəni 100 il əvvəlki “Sayks-Pikot” anlaşmasınını yeni formada reallaşdırmaq.

- Türkiyənin təşəbbüsü ilə bölgədə həyata keçirilən Körfəz-İraq-Türkiyə-Aralıq dəniz-Avropa “İnkişaf yolu” layihəsinin qarşısını almaq;

- Hindistandan başlayıb Körfəz ölkələri, Səudiyyə Ərəbistanı-İordaniya-İsrail-Yunanıstanda keçərək Avropaya gedən Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa İqtisadi Dəhlizinin reallaşdırılması.

Təbii ki, sadalanan planların hamısının reallaşdırılması qeyri-mümkün görünür. Məhz bu səbəbdən də ABŞ bölgəni idarəolunan uzunmüddətli xaosa və böhrana sürükləməklə məqsədlərini tədricən həyata keçirməyi hədəfləyir. Amma idarə olunan xaos və böhranın nəzarətdən çıxma ehtimalı da az deyil. Bu isə artıq böyük fəlakətlərə yol açacaq Üçüncü Dünya müharibəsi deməkdir. Hansı ki, son illərdə bu barədə çoxsaylı bəyanatlar verilməkdədir. Bir çoxları isə artıq bu müharibənin getdiyini qeyd edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bölgədə maraqlı güclər, xüsusən də Rusiya, Çin, Türkiyə, Avropa ölkələri öz maraqlarını təmin etmək, qorumaq üçün bütün gücləri ilə prosesdə hansısa formada yer alacaq. Bu isə ABŞ-İsrail-İran müharibəsinin coğrafiyasının daha da genişlənməsinə gətirib çıxara bilər ki, bu da Üçüncü Dünya müharibəsini qaçılmaz edər.

Mürtəza
Ölkə.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2025 17:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri