Icma.az
close
up
RU
Milli mənlik şüurunun formalaşmasında ana dilinin rolu ŞƏRH

Milli mənlik şüurunun formalaşmasında ana dilinin rolu ŞƏRH

Ses qazeti saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan xalqının milli mənlik şüurunun formalaşmasında və inkişafında ana dilinin rolu əvəzsizdir. Bu mənada ümummilli lider Heydər Əliyevin xidmətləri xüsusi yer tutur. Ulu öndərin təşəbbüsü və qətiyyətli siyasəti nəticəsində 1978-ci il 27 aprel tarixində qəbul edilən Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dili ilk dəfə olaraq rəsmi şəkildə dövlət dili statusu almışdır.

Qeyd edək ki, bu, Sovetlər Birliyi dövründə cəsarətli və irəliyə dönük bir addım idi. Ona görə ki, Sovetlər Birliyi dövründə, milli dillərin inkişafı böyük çətinliklərlə üzləşirdi. SSRİ-də ümumi dil siyasəti rus dilinin dominantlığını təmin etməyə yönəlmişdi. Bu, müxtəlif respublikaların öz dillərini qorumaları və inkişaf etdirmələri baxımından ciddi məhdudiyyətlər yaradırdı. Azərbaycan da bu çətinliklərdən əziyyət çəkirdi və milli dilin qorunması mövzusu həmişə siyasi müzakirələrə səbəb olurdu. Dil, yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də bir xalqın kimliyini, mədəniyyətini, tarixini və ənənələrini ifadə edən mühüm bir elementdir. Buna baxmayaraq, həmin dövrdə Azərbaycan dilinin rəsmi sənədlərdə istifadəsi məhdudlaşdırılır və çox vaxt rus dilindən istifadə üstünlük təşkil edirdi. Bu cür bir şəraitdə Azərbaycan dilinin konstitusion status qazanması, yalnız hüquqi deyil, həm də milli-mənəvi baxımdan mühüm bir qələbə idi. Ulu öndər Heydər Əliyev bu qərarla Azərbaycan dilinin inkişafını və qorunmasını təmin etmiş, gələcək nəsillərə milli kimlik və dilə bağlılıq nümunəsi göstərmişdir. Bu hadisə, eyni zamanda milli ədəbiyyatın, təhsilin və mədəniyyətin ana dilində inkişafına yeni imkanlar yaratdı.

Ulu öndər Heydər Əliyevin dil siyasəti, müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq, Azərbaycan dilinin hərtərəfli inkişafına xidmət edirdi. Bu qanunvericilik təşəbbüsü, Azərbaycanın dilinə olan münasibəti dəyişdirdi. Azərbaycan dilinin rəsmi sənədlərdə, məktəblərdə, dövlət qurumlarında, elmi müəssisələrdə və digər ictimai sahələrdə daha geniş şəkildə istifadə edilməsi imkanını təmin etdi. Bununla yanaşı, milli mədəniyyətin və ədəbiyyatın inkişafı üçün də əsaslı zəmin yaradıldı. Azərbaycan dili, bu addımla, yalnız özünün hüquqi vəziyyətini gücləndirməklə qalmadı, həm də xalqın gələcəyinə yönəlmiş bir simvola çevrildi. Ulu Öndər sonrakı illərdə də dil siyasətinə daim xüsusi diqqət yetirmiş, müstəqil Azərbaycan Respublikasının 1995-ci ildə qəbul olunan Konstitusiyasında da Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit olunmuşdur. Onun bu istiqamətdə atdığı addımlar bu gün də öz bəhrəsini verməkdədir.

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi Konstitusiyada təsbit olunması, Azərbaycanın müstəqillik və milli kimlik yolundakı ən mühüm addımlardan biri olmuşdur. Bu proses, ümummilli lider Heydər Əliyevin siyasi müdrikliyi və dərin strateji yanaşmasının nəticəsi olaraq, yalnız dilin hüquqi statusunun deyil, o cümlədən milli irsin və mədəniyyətin qorunması və inkişaf etdirilməsi baxımından əhəmiyyətli bir mərhələdir. Azərbaycan dilinin Konstitusiyada dövlət dili olaraq təsbit olunması, yalnız dilin hüquqi müdafiəsini deyil, həm də xalqın mədəniyyətinin, ənənələrinin və tarixinin qorunması üçün böyük bir zəmin yaratdı. Ulu öndər daim Azərbaycan dilinin inkişafını və qorunmasını prioritet məsələlərdən biri kimi qiymətləndirirdi. Məhz onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan dili yalnız dövlət işlərində deyil, həm də təhsil, elm, mədəniyyət, ədəbiyyat və digər sahələrdə əsas kommunikasiya vasitəsi oldu.

Bundan əlavə, Heydər Əliyev Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasından sonra da dil siyasətinə xüsusi diqqət yetirmiş, 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında da Azərbaycan dilini dövlət dili olaraq təsbit etmişdir. Bu, artıq müstəqil Azərbaycanın milli kimliyinin və suverenliyinin simvolu oldu. Heydər Əliyevin dil siyasəti ancaq o dövrün deyil, gələcək nəsillərin də ana dilinə bağlılığını təmin etmək məqsədini güdürdü. O, dilin qorunmasına yalnız hüquqi yanaşmalarla deyil, həm də xalqın dilə olan münasibətini dəyişdirərək, öz dilini qürurla daşıyan bir cəmiyyətin formalaşmasına şərait yaratmışdır. Bu gün də Azərbaycan dili, həm ölkə daxilində, həm də dünya miqyasında Azərbaycan xalqının mədəniyyətini və kimliyini təmsil edən əsas amillərdən biridir.

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi Konstitusiyada təsbit olunması, xalqın öz dilinə və mədəniyyətinə olan dərin hörmətinin bariz nümunəsidir. Ulu öndər Heydər Əliyevin bu sahədəki təşəbbüsü, sadəcə hüquqi bir addım deyil, həm də Azərbaycanın milli müstəqilliyi və inkişafı üçün mühüm bir təməl olmuşdur. Bu gün də Azərbaycan dili öz təbii inkişafını sürətlə davam etdirir, dünyanın müxtəlif guşələrində yaşayan azərbaycanlıların arasında birləşdirici amil olaraq qalır. Ümummilli lider Heydər Əliyevin dil siyasəti, Azərbaycan xalqının gələcəyinə qoyulmuş ən dəyərli sərmayələrdən biridir.

Fərid Mustafayev

YAP Yasamal rayon Elm və Təhsil Nazirliyinin Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 22 Aprel 2025 17:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri