Icma.az
close
up
RU
Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi Dünya və biz...

Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi Dünya və biz...

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

(Yazı "Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi" mövzusu üzrə hazırlanıb)

Hər bir millətin, dövlətin gələcəyi gənc nəslin necə tərbiyə olunması, onlarda milli mənlik şüurunun hansı səviyyədə inkişaf etməsi, vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyyəsindən keçir. Bu istiqamətdə bütün strukturlar fəaliyyətlərini elə qurmalıdır ki, gənclərimiz sözün həqiqi mənasında milli dəyərlərə sahib çıxsınlar. Həmin vəzifənin həyata keçməsində xüsusən də təhsil ocaqlarının mühüm rolu var. Məhz təhsil ocaqları, orta və ali məktəblərdə tədris olunan dərsliklər gənc nəslin tərbiyəsində bir nömrəli vasitədir. 

Görəsən, Azərbaycanın təhsil ocaqları, dərsliklər gənc nəslə milli mənlik şüuru və vətənpərvərlik hisslərinin aşalınmasında nə kimi rol oynayır?

Mövzu ilə bağlı Qaynarinfo-ya açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirir ki, şagirdlərimizin milli dəyərləri öyrənməsi prosesində bəzi boşluqlar var:

"Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin formalaşdırılması hər bir ölkənin sosial və mədəni davamlılığının əsasıdır. Azərbaycanda bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılsa da, təhsil müəssisələrinin bu prosesdəki rolu daha dərindən təhlil edilməlidir. Orta və ali təhsil müəssisələrinin gənclərin milli dəyərləri mənimsəməsinə nə dərəcədə təsir etdiyi, dərsliklərin bu işdə oynadığı rol və gələcəkdə hansı tədbirlərin görülməli olduğu məsələsi diqqət mərkəzində olmalıdır.

Azərbaycan Respublikasının "Təhsil haqqında” Qanununda təhsilin əsas məqsədlərindən biri kimi gənclərin milli-mənəvi dəyərlər əsasında tərbiyəsi vurğulanır. Bu qanuna əsasən, təhsil sistemi həm milli kimliyin qorunmasını, həm də müasir qlobal tələblərə uyğunlaşmağı təmin etməlidir”. 

Ancaq həmsöhbətimizə görə, bu yanaşma real təcrübədə bəzən tam şəkildə əksini tapmır:

"Təhsil müəssisələri, xüsusən də orta məktəblər, milli mənlik şüurunun təməlini qoyan ilk mərhələdir. Azərbaycan tarixi, ədəbiyyatı və vətənşünaslıq kimi fənlər vasitəsilə şagirdlər milli dəyərləri öyrənsələr də, bu prosesdə bəzi boşluqlar var. Məsələn, dərsliklərin məzmunu çox vaxt quru tarixi məlumatlarla doludur və gənclərin marağını çəkəcək hekayələrlə zənginləşdirilməyib. Statistik məlumatlara görə, şagirdlərin yalnız 35 faizi tarix dərslərinin onları vətənpərvərliyə həvəsləndirdiyini bildirir ki, bu da mövcud yanaşmanın təsirsizliyinə işarədir.

Estoniyada təhsil proqramları milli kimlik və vətən sevgisini formalaşdırmaq üçün xüsusi tərtib edilir. Burada hər bir məktəb şagirdi orta təhsil müddətində ölkənin azadlıq mübarizəsi, milli qəhrəmanları və tarixi abidələri ilə yaxından tanış olur. Həmçinin, Estoniyada gənclərin milli dəyərləri daha dərindən dərk etməsi üçün məktəblərdə müasir texnologiyalar və interaktiv metodlardan istifadə edilir. Bu, gənclərin tarixi daha maraqlı və mənalı şəkildə öyrənməsinə şərait yaradır”.

K. Əsədov bildirir ki, Azərbaycanda bu istiqamətdə əsas problem resurs çatışmazlığı və yanaşmaların köhnəlməsidir: 

"Orta məktəblərdə dərsliklər çox vaxt yalnız nəzəri məlumatlara əsaslanır və şagirdləri real həyatda bu biliklərdən istifadə etməyə təşviq etmir. Milli qəhrəmanlarımız, şəhidlərimiz və Azərbaycanın mədəni zənginlikləri barədə daha motivasiyaedici materialların təqdim edilməməsi gənclərin bu mövzulara marağını zəiflədir. Halbuki, müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq, dərsliklərdə interaktiv materiallara, multimedialı məzmunlara və real həyatdan götürülmüş nümunələrə daha çox yer verilməlidir. 

Ekspert deyir ki, ali təhsil müəssisələrində vəziyyət nisbətən fərqlidir:

"Universitetlərdə vətənpərvərlik tədbirləri, şəhidlərin və qazilərin iştirakı ilə seminarlar və konfranslar təşkil olunur. Lakin bu tədbirlərin çoxu formal xarakter daşıyır və tələbələrin həyatında dərin iz buraxmır. Halbuki, gənclərin milli mənlik şüurunu artırmaq üçün universitetlər yalnız tədbirlər deyil, eyni zamanda innovativ təhsil metodlarından istifadə etməlidir. Məsələn, Finlandiyada universitetlərdə tələbələr müxtəlif layihələr vasitəsilə milli dəyərləri öyrənir və onların müasir dünyadakı əhəmiyyətini təhlil edir. Bu yanaşma gənclərin həm milli kimliklərini möhkəmləndirir, həm də qlobal perspektivləri anlamağa kömək edir”.


Bu istiqamətdə irəliləyişə nail olmaq üçün ekspertin fikrincə, ilk növbədə, dərsliklər yenilənməli və milli-mənəvi dəyərlər şagirdlərin yaş qrupuna uyğun, maraqlı formada təqdim edilməlidir:

"Məsələn, Azərbaycanın müstəqillik mübarizəsi və Qarabağ zəfəri ilə bağlı hekayələr daha çox əks etdirilməli, bu hekayələr vasitəsilə gənclərə vətənə sevgi hissi aşılanmalıdır. Bundan əlavə, məktəblərdə və universitetlərdə texnologiyadan daha geniş istifadə edilməlidir. Virtual reallıq texnologiyaları vasitəsilə şagirdlər tarixi hadisələri canlı şəkildə öyrənə, Azərbaycanın abidələrini və tarixi yerlərini vizual olaraq tanıya bilərlər. Bu yanaşma dərs prosesini daha interaktiv və maraqlı edər. Müəllimlər yalnız dərslikdən məlumat ötürən şəxs deyil, həm də gənclərə nümunə olan lider olmalıdır. Müəllimlərin bu mövzuda bilik və bacarıqlarını artırmaq üçün xüsusi təlimlər təşkil olunmalı, onların milli-mənəvi dəyərlərin təbliğindəki rolu gücləndirilməlidir. Statistika göstərir ki, müəllimlərin 40 faizindən çoxu milli-mənəvi dəyərlərin tədrisi ilə bağlı əlavə təlimlərə ehtiyac duyduğunu bildirir”. 

Təhsil eksperti prosesdə valideynləri də aktiv olmağa çağırır: 

"Ailə mühiti gənclərin dəyərlər sistemini formalaşdıran ilk məkan olduğu üçün valideynlər bu prosesdə aktiv iştirak etməlidir. Təhsil müəssisələri və ailələr arasında sıx əməkdaşlıq olmalı, bu mövzularda birgə seminarlar və tədbirlər keçirilməlidir. 

Nəticə olaraq, gənclərin milli mənlik şüurunun inkişafı və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi kompleks yanaşma tələb edir. Bu istiqamətdə orta və ali təhsil müəssisələri, valideynlər və cəmiyyətin bütün təbəqələri birgə fəaliyyət göstərməlidir”. 

Rüfət Sultan

Material Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmışdır.


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 12:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri