Icma.az
close
up
RU
Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycan dövlətçiliyinin son anda xilas edildiyi tarix

Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycan dövlətçiliyinin son anda xilas edildiyi tarix

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

1990-cı illərin əvvəlləri Azərbaycan tarixinin ən mürəkkəb və təhlükəli mərhələsi kimi yadda qalıb. Müstəqilliyini yeni bərpa etmiş bir dövlət üçün həm daxili, həm də xarici təzyiqlərin eyni vaxtda güclənməsi ölkəni faktiki olaraq idarəolunmaz vəziyyətə gətirmişdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, iqtisadi tənəzzül, siyasi parçalanma və idarəetmə böhranı dövlət institutlarının funksionallığını ciddi şəkildə zəiflədir, ölkəni vətəndaş qarşıdurması və dağılma riski ilə üz-üzə qoymuşdu.

Belə bir şəraitdə dövlətçilik məsələsi artıq siyasi debat mövzusu deyil, mövcudluq məsələsinə çevrilmişdi. Regionlarda mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan silahlı qrupların təsiri artır, Bakıdakı siyasi hakimiyyət isə sabit idarəetmə mexanizmi formalaşdıra bilmirdi. AXC-Musavat cütlüyünün bacarıqsız siyasəti ölkəni uçruma aparırdı. Bu vəziyyət təkcə daxili təhlükəsizlik üçün deyil, Azərbaycanın beynəlxalq subyekt kimi mövcudluğu üçün də ciddi risk yaradırdı.

Məhz belə bir həssas mərhələdə 1993-cü ilin iyununda siyasi sistemin mərkəzinə yeni bir liderlik modeli gətirildi. Xalqın və siyasi elitanın təkidi ilə Naxçıvan Ali Məclisinin sədri , Ümummilli  lider Heydər Əliyevin Bakıya dəvət olunması və 15 iyun tarixində Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkənin siyasi tarixində kəskin dönüş nöqtəsi oldu. Bu hadisə faktiki olaraq dövlətin dağılma prosesinin qarşısını alan siyasi müdaxilə idi.

1993-cü ilin 15 iyunu Azərbaycan siyasi sistemində legitimlik böhranının həllinə doğru ilk real addım kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki həmin dövrə qədər mövcud olan idarəetmə modeli artıq ictimai etimadı itirmiş, dövlətin əsas funksiyalarını yerinə yetirməkdə aciz qalmışdı. Yeni siyasi rəhbərliyin formalaşması ilə dövlətin mərkəzləşdirilməsi, idarəetmənin bərpası və sabitliyin təmin edilməsi istiqamətində sistemli proseslər başladı.

Qısa müddət ərzində ölkədə siyasi sabitliyin bərpası üçün əsas mexanizmlər quruldu, nizamsız silahlı qrupların təsiri zəiflədildi və dövlət institutlarının yenidən formalaşdırılması istiqamətində ciddi addımlar atıldı. Paralel olaraq hüquqi və konstitusion islahatlara hazırlıq başladı ki, bu proses sonradan 1995-ci il Konstitusiyasının qəbuluna gətirib çıxardı. Bu isə Azərbaycan dövlətçiliyinin hüquqi əsaslarının formalaşması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyırdı.

Milli Qurtuluş anlayışı təkcə siyasi sabitliyin bərpası ilə məhdudlaşmır. Bu proses eyni zamanda dövlətin strateji kursunun müəyyənləşdirilməsi, beynəlxalq sistemə inteqrasiya və iqtisadi dirçəlişin başlanması ilə xarakterizə olunur. 1990-cı illərin ortalarından etibarən enerji resurslarının dünya bazarına çıxarılması və xarici investisiyaların cəlb olunması Azərbaycan iqtisadi modelində yeni mərhələ açdı.

Bütün bu proseslər göstərir ki, 15 iyun hadisəsi Azərbaycan tarixində bir siyasi dəyişiklik olmaqla yanaşı həm də dövlətin varlığını qoruyan sistemli dönüş nöqtəsidir. Əgər həmin dövrdə siyasi boşluq davam etsəydi, Azərbaycanın dövlət kimi davamlılığı ciddi sual altına düşə bilərdi. Bu mənada Milli Qurtuluş yalnız keçmişin hadisəsi deyil, dövlətçilik təhlükəsizliyinin necə qorunmalı olduğuna dair strateji nümunədir.

Müasir mərhələdə Azərbaycanın əldə etdiyi sosial, iqtisadi və hərbi-siyasi nəticələr həmin dönüş nöqtəsinin davamı kimi qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə 2020-ci ildə ərazi bütövlüyünün bərpası ilə nəticələnən proseslər dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi xəttinin tarixi ardıcıllığını nümayiş etdirir.

15 iyun 1993-cü il Azərbaycan tarixində bir siyasi epizod deyil, dövlətin parçalanma təhlükəsindən xilas edilərək yeni inkişaf modelinə keçid etdiyi strateji andır. Bu gün Milli Qurtuluş Günü dövlətçilik şüurunun və siyasi sabitliyin fundamental dərsidir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 13 İyun 2026 12:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri