Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Milli və dini identiklik: İdeyadan praktik sosial mexanizmə TƏHLİL

Milli və dini identiklik: İdeyadan praktik sosial mexanizmə TƏHLİL

Icma.az xəbər verir, Redaktor.az saytına əsaslanaraq.

Müasir Azərbaycanda dini sahə ictimai-siyasi sistemin kənarında qalan ayrıca bir struktur kimi deyil, ümumi sosial sabitliyin tərkib hissəsi kimi formalaşır. Burada əsas yanaşma dinin ictimai harmoniyaya xidmət etməsi və hüquqi çərçivə daxilində fəaliyyət göstərməsidir. Dövlətin bu sahədə rolu isə daha çox tənzimləyici və balanslaşdırıcı xarakter daşıyır.

Bu modeldə məqsəd dini institutların siyasi proseslərə təsir alətinə çevrilməsinin qarşısını almaq, eyni zamanda cəmiyyətdə fərqli inanc sistemlərinin paralel şəkildə mövcudluğunu təmin etməkdir. Beləliklə, din ictimai rəqabət elementi deyil, sosial sabitlik faktoruna çevrilir.

Çoxmədəniyyətlilik Azərbaycanda yalnız nəzəri bir yanaşma kimi deyil, gündəlik sosial münasibətlərin formalaşdırdığı real mühit kimi inkişaf edir. Müxtəlif etnik və dini qrupların eyni sosial məkanda yaşaması burada tarixi təcrübə ilə müasir dövlət siyasətinin kəsişməsində formalaşır.

Bu mühitin davamlılığını təmin edən əsas amil hüquqi bərabərlik prinsiplərinin tətbiqi və ictimai institutların inklüzivliyidir. Nəticədə fərqli kimliklər arasında rəqabət deyil, qarşılıqlı uyğunlaşma və sosial adaptasiya prosesi güclənir.

Ölkənin daxili sosial harmoniyası təkcə milli çərçivədə qalmır, regional mühitə də təsir göstərən faktor kimi çıxış edir. Cənubi Qafqaz kimi həssas geosiyasi məkanda sabit sosial modelin mövcudluğu müəyyən mənada balanslaşdırıcı rol oynayır.

Bu baxımdan Azərbaycan həm daxili idarəetmə, həm də xarici siyasət baxımından sabitlik yönümlü davranış modeli formalaşdırır. Bu modelin əsas xüsusiyyəti isə kəskin ideoloji qütbləşmələrdən uzaq dayanmaq və praqmatik yanaşmanı üstün tutmaqdır.

Qloballaşma şəraitində dini və ideoloji axınların sərhədsiz yayılması müəyyən risklər yaradır. Xüsusilə gənc nəslin müxtəlif radikal təsir mərkəzlərinə açıq olması sosial struktur üçün çağırış hesab olunur.

Bu kontekstdə əsas problem dinin mənəvi sistem kimi deyil, siyasi məqsədlər üçün manipulyasiya vasitəsi kimi təqdim edilməsidir. Belə halların qarşısının alınması üçün yalnız inzibati nəzarət deyil, həm də maarifləndirici sosial mexanizmlər vacib rol oynayır.

Azərbaycan cəmiyyətində dini dəyərlər çox vaxt milli kimliyin tərkib hissəsi kimi qəbul edilir. Bu yanaşma dini və milli identiklik arasında rəqabət deyil, qarşılıqlı tamamlanma yaradır.

Lakin bu balansın qorunması vacib şərtdir. Çünki ifrat ideoloji yanaşmalar bu harmoniyanı poza və sosial parçalanma riskini artıra bilər. Buna görə də dövlət siyasətində əsas məqsəd identikliklərin toqquşması deyil, uzlaşmasıdır.

Uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üçün ən effektiv vasitələrdən biri təhsil və ictimai maarifləndirmədir. Dini və mədəni müxtəliflik haqqında düzgün biliklərin formalaşdırılması radikal təsirlərə qarşı immunitet yaradır.

Eyni zamanda, media, təhsil müəssisələri və ictimai institutların koordinasiyalı fəaliyyəti sosial şüurun inkişafında mühüm rol oynayır. Bu yanaşma yalnız təhlükələrin qarşısını almağa deyil, həm də daha dayanıqlı sosial strukturun formalaşmasına xidmət edir.

Azərbaycanda formalaşmış sosial model müxtəlif kimliklərin birgəyaşayışına əsaslanan praktik sistem kimi qiymətləndirilə bilər. Bu modelin davamlılığı isə hüquqi bərabərlik, ictimai dialoq və maarifləndirmə kimi üç əsas sütun üzərində dayanır.

Gələcək mərhələdə əsas çağırış bu balansın qorunması və qlobal dəyişikliklərin yaratdığı yeni risklərə adaptasiya qabiliyyətinin artırılmasıdır.

Məqalə, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə Media və Mülki Cəmiyyət İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Sabitlik adası: tolerant və mulltikultural Azərbaycan” layihəsi çərçivəsində hazırlanmışdır.

Alı Balayev,
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 27 May 2026 16:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see332

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see306

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see292

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see272

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see270

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see267

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see266

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see262

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see253

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see241

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see239

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see238

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see237

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see230

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see228

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see215

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see215

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see208

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri