Icma.az
close
up
RU
Milyonların qazanıldığı teleserial iqtisadiyyatı: Necə işləyir?

Milyonların qazanıldığı teleserial iqtisadiyyatı: Necə işləyir?

Cebheinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bu gün dünya ölkələrinin iqtisadiyyatında kino çəkilişlərinin də xüsusi payı var.

Bir çox ölkələr bu sektordan yüksək gəlir əldə edirlər ki, həmin ölkələrdən biri də Türkiyədir. 

İxrac hədəfini 1 milyard dollara yüksəldən Türkiyədə serial sektoru həm baxış, həm də reklam payında öndədir.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Avropa, ABŞ, Rusiya, Uzaq Şərq və Latın Amerikası kimi bütün dünyada populyarlığı artan Türkiyənin yerli serialları beynəlxalq ticarətdə ildən-ilə daha böyük paya sahib olurlar. 

Bu, Türkiyə bazarını genişləndirsə də, bəzən amansız rəqabətə də səbəb olur. Televiziya serialları sənayesinin 2023-cü ildə ixrac gəlirinin təxminən 600 milyon dollara çatdığı təxmin edilir. Xidmət İxracatçıları Birliyinin fikrincə, 2024-cü il üçün ixrac rəqəmi 1 milyard dollardır. 

Hər il 50-60 yeni serial Türkiyədə hər il orta hesabla 50-60 yeni serial meydana çıxır. İstanbul Ticarət Palatasının 2022-ci ildə nəşr etdiyi “Türk Televiziya Serialları Mədəni Dəyişim və Sənayeləşmə Müddətində” başlıqlı hesabata görə, 1970-ci illərdə 10 ildə 35-40 serialla başlayan yerli serial istehsalı 1980 və 1990-cı illərdə təxminən 100 oldu. 

Televiziya Tamaşaçıları Araşdırmasına (TİAK) görə, 2023-cü ildə TV-də cəmi 115 serial yayımlanıb ki, onlardan 66-sı ilk dəfədir efirə gedib. İl ərzində 51 serial yayımını dayandırıb. Televiziyada ən çox baxılan proqram növü seriallar olsa da, seriallar ümumi izləyicilərin 26,5 faiz payını alıb. 

Ticarət naziri Ömər Bolat Türkiyənin 2000-ci illərdə mədəniyyət və əyləncə xidmətləri sektorundan 10 milyon dollarlıq ixrac gəliri olduğu halda, 2023-cü ildə bu rəqəmin təxminən 600 milyon dollara çatdığını açıqlayıb. 

Buna uyğun olaraq serial sektorunun ixrac gəlirləri 60 dəfə artıb.

Nazir Bolatın verdiyi məlumata görə, dünyada eyni vaxtda 800 milyon tamaşaçı türk istehsalına baxır. Xidmət İxracatçıları Assosiasiyasının təqdim etdiyi rəqəmlərə görə, yerli seriallar hər il təxminən 170 ölkəyə ixrac edilir. Bir epizod üçün orta qiymət 300.000 dollardır. 

Xaricdə populyarlıq nə vaxt artdı?

Türkiyədə yerli serial istehsalı 1974-cü ildə Halid Ziya Uşaklıgilin eyniadlı “Aşk-ı Memnu” filmi ilə başladı. İlk ixrac “Aşk-ı Memnu” serialı ilə oldu. TRT-də yayımlanan serial 1981-ci ildə Fransaya satılıb. 2000-ci illərin əvvəllərində türk seriallarının ixrac olunduğu ilk ölkələr Qazaxıstan və Azərbaycan kimi türk mədəniyyətinə yaxın ölkələr olub. Daha sonra Yaxın Şərqdə böyük bazar qazanan sektor Avropaya Balkanlardan daxil olub. 

“Deli Yürek”in Qazaxıstana, “Gümüş”ün isə Yaxın Şərqə satışından sonra, 2008-ci ildə “Min bir Gecə”nin Balkan ölkələrinə satılması sənayenin mərhələlərindən biri oldu. Bundan sonra Çiliyə də ixrac edilən serial Latın Amerikasında türk seriallarına marağın əsasını qoyub. 

“Min bir gecə” serialı ilə başlayan türk serialları, “Kanuni Sultan Süleyman”ı və Osmanlı tarixindən bəhs edən “Möhtəşəm Yüzyıl” serialı ilə geniş vüsət alıb. “Möhtəşəm Yüzyıl” indiyədək 100-dən çox ölkədə yayımlanıb. İstanbul Ticarət Palatası Türkiyənin dünyada ən sürətlə inkişaf edən televiziya drama sənayesinə malik olduğunu bildirir. Yerli seriallar Yaxın Şərq, Şərqi Avropa, Rusiya və Latın Amerikası ölkələrində də böyük diqqət çəkir. 

“The Economist”-in “Parrot Analytics” məlumat firmasına əsaslanan araşdırmasına görə, Türkiyə 2023-cü ildə ABŞ və Böyük Britaniyadan sonra dünyanın üçüncü ən böyük serial ixracatçısı oldu. 2020-2023-cü illər arasında türk seriallarına tələbat 184 faiz artıb. 

“Forbes Türkiyə”tərəfindən açıqlanan 2023-2024 mövsümündə ən çox ixrac olunanların prodüserlər siyahısına görə, mövsümün ən çox serialını istehsal edib ixrac edən ad “Yarğı”, “Şahanə Həyatım”, “Qəddar” kimi serialların prodüseri 45,2 milyon dollarlıq ixracatla “Ay Yapım” olub. Dörd serialı ilə (“Sakla Beni”, “Ömer”, “Yalı Çapkını”, “Çöp Adam”) 34,1 milyon dollarlıq ixracat əldə edən “OGM Pictures” ikinci, “Kuruluş Osman”, “Ateş Kuşları”, “Bir Sevdadır” serialı ilə cəmi 30,3 milyon dollarlıq ixracat əldə edən “Bozdağ Film isə üçüncü sırada yer alıb. 

Türkiyədə neçə baxış var? 

Radio Televiziya Üst Kurulunun (RTÜK) Media İstifadə Vərdişləri 2023 Araşdırmasına görə, Türkiyədə gündə orta hesabla 3 saat 54 dəqiqə televiziya izlənir. Televiziya daha çox prime time (qızıl saat) kimi tanınan saatlarda baxılır. Praym-taymda yayımlanan verilişlər arasında seriallar ön sıradadır. RTÜK-ün məlumatına görə, televiziya izləyicilərinin 65 faizi saat 18:00-20:59 arasında televizor qarşısında oturursa, bu nisbət 21:00-23:59 arasında 72 faizə çatır. Tamaşaçıların 37 faizi video paylaşma saytlarında televiziya proqramlarını izləyir. 

Nigar 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:449
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 16:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri