Icma.az
close
up
RU
Milyonların qazanıldığı teleserial iqtisadiyyatı: Necə işləyir?

Milyonların qazanıldığı teleserial iqtisadiyyatı: Necə işləyir?

Cebheinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bu gün dünya ölkələrinin iqtisadiyyatında kino çəkilişlərinin də xüsusi payı var.

Bir çox ölkələr bu sektordan yüksək gəlir əldə edirlər ki, həmin ölkələrdən biri də Türkiyədir. 

İxrac hədəfini 1 milyard dollara yüksəldən Türkiyədə serial sektoru həm baxış, həm də reklam payında öndədir.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Avropa, ABŞ, Rusiya, Uzaq Şərq və Latın Amerikası kimi bütün dünyada populyarlığı artan Türkiyənin yerli serialları beynəlxalq ticarətdə ildən-ilə daha böyük paya sahib olurlar. 

Bu, Türkiyə bazarını genişləndirsə də, bəzən amansız rəqabətə də səbəb olur. Televiziya serialları sənayesinin 2023-cü ildə ixrac gəlirinin təxminən 600 milyon dollara çatdığı təxmin edilir. Xidmət İxracatçıları Birliyinin fikrincə, 2024-cü il üçün ixrac rəqəmi 1 milyard dollardır. 

Hər il 50-60 yeni serial Türkiyədə hər il orta hesabla 50-60 yeni serial meydana çıxır. İstanbul Ticarət Palatasının 2022-ci ildə nəşr etdiyi “Türk Televiziya Serialları Mədəni Dəyişim və Sənayeləşmə Müddətində” başlıqlı hesabata görə, 1970-ci illərdə 10 ildə 35-40 serialla başlayan yerli serial istehsalı 1980 və 1990-cı illərdə təxminən 100 oldu. 

Televiziya Tamaşaçıları Araşdırmasına (TİAK) görə, 2023-cü ildə TV-də cəmi 115 serial yayımlanıb ki, onlardan 66-sı ilk dəfədir efirə gedib. İl ərzində 51 serial yayımını dayandırıb. Televiziyada ən çox baxılan proqram növü seriallar olsa da, seriallar ümumi izləyicilərin 26,5 faiz payını alıb. 

Ticarət naziri Ömər Bolat Türkiyənin 2000-ci illərdə mədəniyyət və əyləncə xidmətləri sektorundan 10 milyon dollarlıq ixrac gəliri olduğu halda, 2023-cü ildə bu rəqəmin təxminən 600 milyon dollara çatdığını açıqlayıb. 

Buna uyğun olaraq serial sektorunun ixrac gəlirləri 60 dəfə artıb.

Nazir Bolatın verdiyi məlumata görə, dünyada eyni vaxtda 800 milyon tamaşaçı türk istehsalına baxır. Xidmət İxracatçıları Assosiasiyasının təqdim etdiyi rəqəmlərə görə, yerli seriallar hər il təxminən 170 ölkəyə ixrac edilir. Bir epizod üçün orta qiymət 300.000 dollardır. 

Xaricdə populyarlıq nə vaxt artdı?

Türkiyədə yerli serial istehsalı 1974-cü ildə Halid Ziya Uşaklıgilin eyniadlı “Aşk-ı Memnu” filmi ilə başladı. İlk ixrac “Aşk-ı Memnu” serialı ilə oldu. TRT-də yayımlanan serial 1981-ci ildə Fransaya satılıb. 2000-ci illərin əvvəllərində türk seriallarının ixrac olunduğu ilk ölkələr Qazaxıstan və Azərbaycan kimi türk mədəniyyətinə yaxın ölkələr olub. Daha sonra Yaxın Şərqdə böyük bazar qazanan sektor Avropaya Balkanlardan daxil olub. 

“Deli Yürek”in Qazaxıstana, “Gümüş”ün isə Yaxın Şərqə satışından sonra, 2008-ci ildə “Min bir Gecə”nin Balkan ölkələrinə satılması sənayenin mərhələlərindən biri oldu. Bundan sonra Çiliyə də ixrac edilən serial Latın Amerikasında türk seriallarına marağın əsasını qoyub. 

“Min bir gecə” serialı ilə başlayan türk serialları, “Kanuni Sultan Süleyman”ı və Osmanlı tarixindən bəhs edən “Möhtəşəm Yüzyıl” serialı ilə geniş vüsət alıb. “Möhtəşəm Yüzyıl” indiyədək 100-dən çox ölkədə yayımlanıb. İstanbul Ticarət Palatası Türkiyənin dünyada ən sürətlə inkişaf edən televiziya drama sənayesinə malik olduğunu bildirir. Yerli seriallar Yaxın Şərq, Şərqi Avropa, Rusiya və Latın Amerikası ölkələrində də böyük diqqət çəkir. 

“The Economist”-in “Parrot Analytics” məlumat firmasına əsaslanan araşdırmasına görə, Türkiyə 2023-cü ildə ABŞ və Böyük Britaniyadan sonra dünyanın üçüncü ən böyük serial ixracatçısı oldu. 2020-2023-cü illər arasında türk seriallarına tələbat 184 faiz artıb. 

“Forbes Türkiyə”tərəfindən açıqlanan 2023-2024 mövsümündə ən çox ixrac olunanların prodüserlər siyahısına görə, mövsümün ən çox serialını istehsal edib ixrac edən ad “Yarğı”, “Şahanə Həyatım”, “Qəddar” kimi serialların prodüseri 45,2 milyon dollarlıq ixracatla “Ay Yapım” olub. Dörd serialı ilə (“Sakla Beni”, “Ömer”, “Yalı Çapkını”, “Çöp Adam”) 34,1 milyon dollarlıq ixracat əldə edən “OGM Pictures” ikinci, “Kuruluş Osman”, “Ateş Kuşları”, “Bir Sevdadır” serialı ilə cəmi 30,3 milyon dollarlıq ixracat əldə edən “Bozdağ Film isə üçüncü sırada yer alıb. 

Türkiyədə neçə baxış var? 

Radio Televiziya Üst Kurulunun (RTÜK) Media İstifadə Vərdişləri 2023 Araşdırmasına görə, Türkiyədə gündə orta hesabla 3 saat 54 dəqiqə televiziya izlənir. Televiziya daha çox prime time (qızıl saat) kimi tanınan saatlarda baxılır. Praym-taymda yayımlanan verilişlər arasında seriallar ön sıradadır. RTÜK-ün məlumatına görə, televiziya izləyicilərinin 65 faizi saat 18:00-20:59 arasında televizor qarşısında oturursa, bu nisbət 21:00-23:59 arasında 72 faizə çatır. Tamaşaçıların 37 faizi video paylaşma saytlarında televiziya proqramlarını izləyir. 

Nigar 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:446
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 16:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri