Icma.az
close
up
RU
Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı: Erotika və natamam sonluqlar

Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı: Erotika və natamam sonluqlar

Kulis.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Kulis.az Kamil Əlisoyun "Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı" adlı yazısını təqdim edir.

Son zamanlarda yüksək templə ədəbiyyatımızda yazılan yeni hekayələri oxuyur, təhlil etməyə çalışıram. Burda iki önəmli məqam var: Demək olar ki, hər hekayədə olan erotika, cinsi münasibətlərin “acgöz” təsviri və mənasız adlandırmaq kobud səslənə bilər, türkün sözü, “ne idüğü belirsiz” sonluqlar..
Hekayə yazmaq bəzən yazıçılarımıza çox asan iş kimi gələ bilir. Düzdür, sürətlə yeni hekayələr yazılır və bu, ədəbiyyatımıza töhfədir. Amma nə qədər düzgün təkandır? Orası sual altındadır.

Bir neçə gün öncə Alpay Azərin “Professor və məşuqəsi” hekayəsini oxuyurdum və bu yazını yazmaq ehtiyacı hiss etdim...

Özündən də rəy bölməsində sual olaraq soruşdum ki, Alpay bəy, müasir hekayəmizdə niyə erotik səhnə və təsvirlər bu qədər çoxluq təşkil edir? Əvvəlcə elə zənn etdi ki, sadəcə onun bu hekayəsinə dair yazmışam. Sonradan nə dediyimi başa düşüb cavab verdi:” Elə olanda daha çox maraqla oxunur”.

Açığı, adamı düşündürən məqam burda dəyişir. Belə ki, yazıçının istəyi əsərin çox oxunmasıdır. Əgər o deyirsə ki, belə olanda daha çox oxunur, deməli, belə çıxır ki, problem oxucudadır. Əslində, yazıçı 70/30 nisbətində haqlıdır. Burda bir çox əsaslar ola bilər:

Gənc yazarların tabuları qırmaq istəyi: Bu gün ədəbiyyatımızda gənc yazıçılar daha fəaldır və xüsusən də, adını çəkdiyim məsələ məhz onların yazılarındadır. Ehtimal ki, əsərlərində klassik ənənəyə qarşı çıxır və buna görə də qeyd edilən mövzulara daha çox toxunaraq bir növ etirazlarını bildirirlər.

Cəmiyyətin gizli tərəflərini ifadə ehtiyacı: Əlbəttə ki, əgər belə əsərlər yazılır və həqiqətən də, çox oxunursa, bəlkə də, bu, "gizli sosial sifariş" də ola bilər. Çünki, ənənə hələ də davam edir və yenə də oxunur.

Oxucunun diqqətini tez cəlb etməklə populyarlıq qazanmaq arzusu: Təbiidir ki, hər bir yazıçının istədiyi birinci şey əsərlərin oxunmasıdır. Əgər sürətlə məşhurlaşmaq arzusu varsa, bu üsul ona yaxşı fürsət qazandırır.

Problem bir halda yazıçıdadır və onu 100 faiz haqlı olmaqdan məhrum edir. O da bu “metoddan” istifadə etmədən də oxucunun ürəyinə yol ala bilməkdir.

Gündəlik məişət hadisələrinin sadə üslubda təsviri bir halda yaxşı idi ki, ölkədə ədəbiyyata qandal vurulmuşdu. Söhbət 2 əsr bundan öncədən gedir. Zəif səpkili əsərlər belə olduqca böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Lakin indiki qəziyyədə, hər gün yeni yazılar çıxır və ədəbiyyat bolluq, bərəkət içindədir, sadəliyi qorumaqla, lakin sanballı, düşündürücü süjetlə, hətta lap xırda məsələləri belə oxunaqlı yazmağın mümkünlüyü sübutuyla ədəbiyyatın özündə var.

Əlbəttə, durub yazıçılarımızdan “Qoca və dəniz” tələb etmək olmaz, amma hər halda güclü hekayə gözləmək olar. Çünki ədəbi keçmişimiz buna şərait yaradır.
Bundan əlavə, hekayələrin bütünlüklə yox, sonluqda anlamsız şəkildə bitməsidir. Sonluq sənə heç nə demir. Sanki “Qodo”nu gözləyirmiş kimi elə hey sonluğu darıxaraq gözləyirsən, baxırsan ki, heç nə. Sadəcə cümlə dolu görünsün deyə pafosla yazılmış sözlər. Həssaslığı göstərmək üçün də 3 nöqtə qoyursan, vəssalam.

Hadisələrin qəfil kəsilərək sonlanması və ya hər hansı bir məna yükündən məhrum olması da əsərlərin dəyərini gözdən salır. Xüsusilə, finalın daha canlı və anlamlı bitməsi oxucunu həyəcanlandırır, yazıçı üçün onun qəlbində cığır formalaşdırır.

Burada Cəlil Məmmədquluzadə, Çexov, Akutaqava, Anar, Elçin kimi yazıçıların “məna yüklü” əsərləri də müqayisə üçün istifadə edilə bilər.

Sonluqların natamam olması müasir yazıçının absurdluğu ifadə forması da sayıla bilər. “Həyatın özü kimi əsərlər də natamamdır” fikrini də aşılama istəyi ola bilər, natamamlıq üslubu formalaşdırıla bilər. Hər halda, oxunaqlı olması daha böyük şərtdir, nəinki üslub olması.

Yazıçı ilə, oxucu niyyətlərinin toqquşması da bəzən belə sonluqların yaranmasına səbəbdir. Çünki, bəzi hallarda yazıçı manerası, həqiqətən də, xitab etdiyi kütlə üçün uyğun olmaya, tam anlaşılmaya da bilər.

Qısacası, "yazmaq üçün yazmaq"la hekayə yazmaq arasında uçurum qədər fərq var və bu fərqi anlayanların da əsərləri, hansı janrda olsa, oxunur.

Hər şey yaxşıdır - Alov İnannanın yeni hekayəsi "Anamın xərçəngə tutulduğunu yeni öyrənmişik..." - Şəhriyar del Gerani İngiltərədə sənət əsərinin xaricə satılmasının qarşısını almaq üçün fantastik məbləğ toplandı
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 11:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri