Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı: Erotika və natamam sonluqlar

Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı: Erotika və natamam sonluqlar

Kulis.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Kulis.az Kamil Əlisoyun "Müasir ədəbiyyatımızın süjet azarı" adlı yazısını təqdim edir.

Son zamanlarda yüksək templə ədəbiyyatımızda yazılan yeni hekayələri oxuyur, təhlil etməyə çalışıram. Burda iki önəmli məqam var: Demək olar ki, hər hekayədə olan erotika, cinsi münasibətlərin “acgöz” təsviri və mənasız adlandırmaq kobud səslənə bilər, türkün sözü, “ne idüğü belirsiz” sonluqlar..
Hekayə yazmaq bəzən yazıçılarımıza çox asan iş kimi gələ bilir. Düzdür, sürətlə yeni hekayələr yazılır və bu, ədəbiyyatımıza töhfədir. Amma nə qədər düzgün təkandır? Orası sual altındadır.

Bir neçə gün öncə Alpay Azərin “Professor və məşuqəsi” hekayəsini oxuyurdum və bu yazını yazmaq ehtiyacı hiss etdim...

Özündən də rəy bölməsində sual olaraq soruşdum ki, Alpay bəy, müasir hekayəmizdə niyə erotik səhnə və təsvirlər bu qədər çoxluq təşkil edir? Əvvəlcə elə zənn etdi ki, sadəcə onun bu hekayəsinə dair yazmışam. Sonradan nə dediyimi başa düşüb cavab verdi:” Elə olanda daha çox maraqla oxunur”.

Açığı, adamı düşündürən məqam burda dəyişir. Belə ki, yazıçının istəyi əsərin çox oxunmasıdır. Əgər o deyirsə ki, belə olanda daha çox oxunur, deməli, belə çıxır ki, problem oxucudadır. Əslində, yazıçı 70/30 nisbətində haqlıdır. Burda bir çox əsaslar ola bilər:

Gənc yazarların tabuları qırmaq istəyi: Bu gün ədəbiyyatımızda gənc yazıçılar daha fəaldır və xüsusən də, adını çəkdiyim məsələ məhz onların yazılarındadır. Ehtimal ki, əsərlərində klassik ənənəyə qarşı çıxır və buna görə də qeyd edilən mövzulara daha çox toxunaraq bir növ etirazlarını bildirirlər.

Cəmiyyətin gizli tərəflərini ifadə ehtiyacı: Əlbəttə ki, əgər belə əsərlər yazılır və həqiqətən də, çox oxunursa, bəlkə də, bu, "gizli sosial sifariş" də ola bilər. Çünki, ənənə hələ də davam edir və yenə də oxunur.

Oxucunun diqqətini tez cəlb etməklə populyarlıq qazanmaq arzusu: Təbiidir ki, hər bir yazıçının istədiyi birinci şey əsərlərin oxunmasıdır. Əgər sürətlə məşhurlaşmaq arzusu varsa, bu üsul ona yaxşı fürsət qazandırır.

Problem bir halda yazıçıdadır və onu 100 faiz haqlı olmaqdan məhrum edir. O da bu “metoddan” istifadə etmədən də oxucunun ürəyinə yol ala bilməkdir.

Gündəlik məişət hadisələrinin sadə üslubda təsviri bir halda yaxşı idi ki, ölkədə ədəbiyyata qandal vurulmuşdu. Söhbət 2 əsr bundan öncədən gedir. Zəif səpkili əsərlər belə olduqca böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Lakin indiki qəziyyədə, hər gün yeni yazılar çıxır və ədəbiyyat bolluq, bərəkət içindədir, sadəliyi qorumaqla, lakin sanballı, düşündürücü süjetlə, hətta lap xırda məsələləri belə oxunaqlı yazmağın mümkünlüyü sübutuyla ədəbiyyatın özündə var.

Əlbəttə, durub yazıçılarımızdan “Qoca və dəniz” tələb etmək olmaz, amma hər halda güclü hekayə gözləmək olar. Çünki ədəbi keçmişimiz buna şərait yaradır.
Bundan əlavə, hekayələrin bütünlüklə yox, sonluqda anlamsız şəkildə bitməsidir. Sonluq sənə heç nə demir. Sanki “Qodo”nu gözləyirmiş kimi elə hey sonluğu darıxaraq gözləyirsən, baxırsan ki, heç nə. Sadəcə cümlə dolu görünsün deyə pafosla yazılmış sözlər. Həssaslığı göstərmək üçün də 3 nöqtə qoyursan, vəssalam.

Hadisələrin qəfil kəsilərək sonlanması və ya hər hansı bir məna yükündən məhrum olması da əsərlərin dəyərini gözdən salır. Xüsusilə, finalın daha canlı və anlamlı bitməsi oxucunu həyəcanlandırır, yazıçı üçün onun qəlbində cığır formalaşdırır.

Burada Cəlil Məmmədquluzadə, Çexov, Akutaqava, Anar, Elçin kimi yazıçıların “məna yüklü” əsərləri də müqayisə üçün istifadə edilə bilər.

Sonluqların natamam olması müasir yazıçının absurdluğu ifadə forması da sayıla bilər. “Həyatın özü kimi əsərlər də natamamdır” fikrini də aşılama istəyi ola bilər, natamamlıq üslubu formalaşdırıla bilər. Hər halda, oxunaqlı olması daha böyük şərtdir, nəinki üslub olması.

Yazıçı ilə, oxucu niyyətlərinin toqquşması da bəzən belə sonluqların yaranmasına səbəbdir. Çünki, bəzi hallarda yazıçı manerası, həqiqətən də, xitab etdiyi kütlə üçün uyğun olmaya, tam anlaşılmaya da bilər.

Qısacası, "yazmaq üçün yazmaq"la hekayə yazmaq arasında uçurum qədər fərq var və bu fərqi anlayanların da əsərləri, hansı janrda olsa, oxunur.

Hər şey yaxşıdır - Alov İnannanın yeni hekayəsi "Anamın xərçəngə tutulduğunu yeni öyrənmişik..." - Şəhriyar del Gerani İngiltərədə sənət əsərinin xaricə satılmasının qarşısını almaq üçün fantastik məbləğ toplandı
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 11:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see268

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see261

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see257

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see255

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see250

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see244

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see241

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see236

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see224

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see215

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see211

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see205

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see200

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see200

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see198

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see197

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see194

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see191

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri