Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“Müharibə oxu” yaydan çıxıb: Xameneyinin fətvası da yerə düşür

“Müharibə oxu” yaydan çıxıb: Xameneyinin fətvası da yerə düşür

Icma.az bildirir, Cebheinfo saytına əsaslanaraq.

31 mart İran dövlət televiziyasında səsləndirilən bəyanat təkcə Yaxın Şərqin deyil, ümumilikdə beynəlxalq təhlükəsizliyin tarixi üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. 

İranın ali liderinin müşaviri, parlamentin sabiq spikeri Əli Laricani açıq şəkildə bildirdi: 

“Əgər ABŞ və ya İsrail nüvə məsələsini bəhanə edərək İrana hücum etsə, biz məcbur olub nüvə silahı istehsalına başlayacağıq”.Laricaninin sözlərinə görə, Tehran belə bir qərarı xalqın təzyiqi və “özünü müdafiə zərurəti” səbəbindən qəbul edəcək. Bu bəyanat təkcə təhdidlərə cavab deyil, bu, əslində rəsmi xəbərdarlıqdır: İran Ayətullah Əli Xameneyinin kütləvi qırğın silahlarının yaradılmasını qadağan edən fətvasına əsaslanan prinsipial mövqeyindən ilk dəfə imtina edə biləcəyi ssenarini nəzərdən keçirir. Bu isə köklü bir dəyişikliyə işarə edir və onun nəticələri olduqca dağıdıcı ola bilər. 

Yeni reallıq, yoxsa strateji şantaj? 

İlk baxışda, bu, növbəti strateji şantaj kimi görünə bilər. Lakin əslində İran artıq qısa müddətdə nüvə silahı istehsalına imkan verən infrastruktur qurub.
• Uranın 60%-ə qədər zənginləşdirilməsi
• Metal uran üzərində aparılan eksperimentlər 

Bu addımlar əvvəllər Qərb üçün “qırmızı xətt” hesab olunurdu və İran artıq bu həddi keçib. Vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirən məqam isə İsrailin açıq şəkildə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etməsidir. Baş nazir Benyamin Netanyahu hələ yanvar ayında bildirmişdi: 

“Biz İranın nüvə bombasına sahib olmaması üçün yalnız sözdə deyil, əməldə də hərəkət edəcəyik”. Bu fonda istənilən hərbi toqquşma, hətta məhdud xarakterli olsa belə, sürətlə böyüyən eskalasiyaya səbəb ola bilər. 

Yaxın Şərqi və dünyanı nə gözləyir? 

Əgər Tehran həqiqətən də nüvə silahı istehsalına başlasa, bunun nəticələri çoxşaxəli olacaq:

•Hərbi gərginliyin artması

 İsrail, çox güman ki, İranın nüvə obyektlərinə önləyici zərbə endirməyə cəhd göstərəcək. Buna cavab olaraq, İran Suriyada, Livanda, Yəməndə və İraqda öz müttəfiq qüvvələrini fəallaşdıra bilər. İsrail-İran miqyaslı müharibə isə artıq lokal münaqişə olmayacaq. 

• Yaxın Şərqdə nüvə yarışının başlaması

Səudiyyə Ərəbistanı dəfələrlə bildirib ki, nüvə silahına sahib olan İrana eyni qaydada cavab verəcək. Belə olan halda məsələ təkcə bir nüvə dövlətində deyil, dünyanın ən qeyri-sabit regionunda bütöv bir “nüvə zolağının” yaranmasında olacaq. 

• Qlobal nüvə yayılmaması rejiminin sarsılması

 Əgər Tehran əvvəlki öhdəliklərindən imtina etsə, bu, digər dövlətlər üçün təhlükəli bir presedent yaradacaq. Bu risklər təkcə Yaxın Şərqlə məhdudlaşmayacaq, Türkiyədən Cənubi Koreyaya qədər genişlənə bilər. 

Qlobal münaqişə mümkündür? 

ABŞ və ya İsrailin İrana hərbi zərbə endirməsi enerji bazarlarında dərhal destabilizasiya yaradacaq.Hörmuz boğazında tankerlər hərəkətsiz qalacaq, neftin qiymətləri sürətlə yüksələcək, logistika zəncirləri pozulacaq. Lakin ən təhlükəli məqam böyük güclərin münaqişəyə cəlb olunmasıdır: Tehranla sıx əlaqələri olan Çin sərt mövqe tuta bilər, Rusiya isə İranı dolayı və ya diplomatik yolla dəstəkləyərək Qərb üzərində təsir rıçaqı əldə edər. Dünyanın hazırkı qütbləşmiş vəziyyətində Yaxın Şərqdə atılan istənilən sərt addım hibrid münaqişədən real qlobal savaşa keçid üçün təkanverici faktor ola bilər. 

Beynəlxalq birlik nə etməlidir? 

Bu gün diplomatiyanın yenidən gündəmə qaytarılması hər zamankından daha vacibdir. Deeskalasiya, çoxtərəfli təhlükəsizlik zəmanətləri və hərbi ssenarilərdən imtina vəziyyətin uçuruma sürüklənməsinin qarşısını almağın yeganə yoludur. Laricani açıq siqnal göndərdi, indi top Qərbin meydanındadır. Əsas məsələ odur ki, bu siqnal münaqişəni alovlandıran qığılcıma çevrilməsin. Lakin digər tərəfdən, hərbi ssenarinin ciddi şəkildə nəzərdən keçirildiyinə dair getdikcə daha çox əlamətlər özünü göstərir. İsrailin ultrasağ hökuməti Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərliyi altında güc tətbiq etməyə hazır olduğunu artıq bəyan edib və hətta müharibəyə səs verməyə də psixoloji cəhətdən hazırdır. Bu, daxili siyasi böhran fonunda İsrail üçün birləşdirici xarici münaqişəyə çevrilə bilər, xüsusilə də əgər Tehran "nüvə müdafiəsi" ritorikasını davam etdirsə, bu mümkündür. 

ABŞ-nin mövqeyi necə olacaq?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp da öz mövqeyini açıq şəkildə ifadə edib. O, son çıxışında bildirib: “Nə Amerikaya, nə də dostlarımıza təhdidlərə icazə verəcəyik. Lazım gələrsə, cavab verəcəyik və bizimlə kimin qarşı-qarşıya olduğunu unudanlar bunu hiss edəcəklər.” Eyni zamanda, Fars körfəzində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gücləndirilməsi müşahidə edilir,  o cümlədən aviadaşıyıcı qruplar və dəniz piyadalarının zərbə qüvvələri bölgəyə yerləşdirilib. Bu isə aydın şəkildə göstərir ki, Vaşinqton istənilən ssenariyə, o cümlədən hərbi qarşıdurmaya hazırlaşır. Dünya hələ geri dönüşü olmayan nöqtəni keçməyib – lakin artıq bu hədd aydın şəkildə üfüqdə görünür. 

YuriBoçarov, israilli politoloq, siyasi elmlər namizədi, “Aziznews.com” saytının redaktoru 

Tərcümə etdi: Səbinə Uğur
"Cebheinfo.az" 

Açar sözlər: Müharibə İran ABŞ

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 04 Aprel 2025 15:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri