Icma.az
close
up
RU
Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Ayna saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir

2025-ci il son onilliyin ən gərgin illərindən biri oldu. Müharibələr və silahlı münaqişələr eyni vaxtda bir neçə qitədə - Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada və Asiyada baş verdi. Terrorizm yenidən ortaya çıxdı və beynəlxalq siyasət getdikcə danışıqlar masasında deyil, sanksiyalar, iqtisadi təzyiq və güc tətbiqi yolu ilə aparıldı. İli nəzərdən keçirərkən aydın olur: dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir.

Münaqişələr artıb

Etiraf etmək nə qədər kədərli olsa da, 2025-ci ildə müharibələr nəinki bitmədi, əksər qitələrdə daha da şiddətləndi. Döyüşlər Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada, Uzaq Şərqdə davam etdi, Cənubi Asiyada alovlandı və bir neçə ölkənin sərhəd bölgələrində genişləndi. Bəzi yerlərdə bunlar genişmiqyaslı cəbhə toqquşmaları, digərlərində isə illərdir həll olunmamış yerli, lakin uzunmüddətli münaqişələr idi.

2025-ci ildə dünya daim müharibə xəbərləri ilə dolu idi: atəş, eskalasiya, bir neçə aydan çox davam etməyən atəşkəslər, yeni eskalasiyalar və yeni bölücü xətlər. Milyonlarla insan üçün müharibə xəbərlərdə sadəcə mücərrəd bir sözdən daha çox, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilmişdi - itkilər, qaçqınlar, dağıdılmış infrastruktur və tanış dünya nizamının nəhayət çatladığı hissi ilə.

Terrorizm: yox olmayan təhdid

İllərdir davam edən mübarizəyə və ekstremistlər üzərində qələbələrin ucadan elan edilməsinə baxmayaraq, 2025-ci ildə terror yox olmayıb. Əslində o daha da müxtəlifləşib. Bir tərəfdən, əsasən Yaxın Şərq və Şimali Afrikada, eləcə də Cənubi və Mərkəzi Asiyanın bəzi yerlərində fəaliyyət göstərən böyük terror qrupları var. Digər tərəfdən, hücumların kiçik qruplar və ya fərdlər tərəfindən, aydın bir struktur olmadan, lakin eyni dağıdıcı təsirlə həyata keçirildiyi sözdə "yerli terrorizm" mövcuddur.

Asiyadan Avropaya, Yaxın Şərqdən bu yaxınlarda nisbətən təhlükəsiz hesab edilən ölkələrə qədər müxtəlif qitələrdə partlayışlar, atışmalar və mülki əhaliyə hücumlar baş verib. Terrorizm artıq "xarici bölgələr"in problemi deyil: bu gün demək olar ki, heç bir ölkə bundan sığortalanmayıb və onlarla dövlət il ərzində terror hücumları ilə üzləşib və ya son anda onların qarşısını alıb. Bu, yeni bir reallıq yaradıb - daimi risk, yüksək təhlükəsizlik və psixoloji təzyiq altında yaşamaq.

Beynəlxalq siyasət: qaynar müharibə əvəzinə iqtisadi müharibə

2025-ci ilin əsas xüsusiyyətlərindən biri beynəlxalq siyasətin iqtisadi müharibəyə çevrilməsi olub. Donald Trampın rəhbərliyi altında ABŞ-ın yeni kursu olduqca sadə idi: Amerika üçün birbaşa mübarizə aparmaqdansa, iqtisadi təzyiq göstərmək daha sərfəlidir. Sanksiyalar, tariflər, ticarət məhdudiyyətləri və maliyyə təsirləri Vaşinqtonun xarici siyasətinin əsas alətlərinə çevrilib. Bu "tanksız müharibə" eyni vaxtda bir neçə cəbhədə aparılıb. Bir tərəfdən, əsas iqtisadi rəqib kimi Çinə qarşı, digər tərəfdən isə getdikcə müttəfiq kimi deyil, rəqib kimi qəbul edilən Avropa Birliyinə qarşı. Dünya elə bir vəziyyətdə idi ki, diplomatiya sərt danışıqlara yol verdi və iqtisadi qərarlar bir vaxtlar hərbi əməliyyatlar kimi eyni rol oynamağa başladı.

İqtisadiyyat: daha sakit sözlərlə müharibə

2025-ci ilin iqtisadi nəticələrini müharibələrdən və sanksiyalardan ayırmaq olmaz. Ukraynadakı münaqişə Rusiyaya qarşı görünməmiş məhdudiyyətlərə səbəb oldu və onu iqtisadiyyatını, logistikasını və xarici ticarətini yenidən qurmağa məcbur etdi. Lakin bununla yanaşı, başqa bir müharibə də alovlanırdı - daha az görünən, lakin daha az qəddar olmayan: qlobal iqtisadi müharibə.

Sanksiyalar, ticarət maneələri və tariflər siyasəti qlobal iqtisadiyyatı faktiki olaraq bir neçə bloka böldü. Bəzi ölkələr köhnə iqtisadi zəncirləri qorumağa çalışdı, digərləri isə təcili olaraq yenilərini qurdu. Qiymətlər, inflyasiya, bazar qeyri-sabitliyi və artan sosial gərginlik bu proseslərin birbaşa nəticələri idi. Adi insanlar üçün bu, sadəcə özünü göstərdi: həyat daha bahalı və daha az proqnozlaşdırıla bilən hala gəldi.

Nəticə

2025 göstərdi ki, dünya illüziyalar dövründən - müharibələrin keçmişdə qaldığı, terrorizmin tamamilə aradan qaldırıla biləcəyi, iqtisadiyyatın siyasətdən ayrı mövcud olduğu illüziyasından getdikcə daha da uzaqlaşır. Reallıq daha sərt oldu: güc yenidən mübahisəyə, sabitlik isə qıtlığa çevrildi.

Mənbə: “İsiwis.co.il”

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri