Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Ayna saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir

2025-ci il son onilliyin ən gərgin illərindən biri oldu. Müharibələr və silahlı münaqişələr eyni vaxtda bir neçə qitədə - Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada və Asiyada baş verdi. Terrorizm yenidən ortaya çıxdı və beynəlxalq siyasət getdikcə danışıqlar masasında deyil, sanksiyalar, iqtisadi təzyiq və güc tətbiqi yolu ilə aparıldı. İli nəzərdən keçirərkən aydın olur: dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir.

Münaqişələr artıb

Etiraf etmək nə qədər kədərli olsa da, 2025-ci ildə müharibələr nəinki bitmədi, əksər qitələrdə daha da şiddətləndi. Döyüşlər Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada, Uzaq Şərqdə davam etdi, Cənubi Asiyada alovlandı və bir neçə ölkənin sərhəd bölgələrində genişləndi. Bəzi yerlərdə bunlar genişmiqyaslı cəbhə toqquşmaları, digərlərində isə illərdir həll olunmamış yerli, lakin uzunmüddətli münaqişələr idi.

2025-ci ildə dünya daim müharibə xəbərləri ilə dolu idi: atəş, eskalasiya, bir neçə aydan çox davam etməyən atəşkəslər, yeni eskalasiyalar və yeni bölücü xətlər. Milyonlarla insan üçün müharibə xəbərlərdə sadəcə mücərrəd bir sözdən daha çox, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilmişdi - itkilər, qaçqınlar, dağıdılmış infrastruktur və tanış dünya nizamının nəhayət çatladığı hissi ilə.

Terrorizm: yox olmayan təhdid

İllərdir davam edən mübarizəyə və ekstremistlər üzərində qələbələrin ucadan elan edilməsinə baxmayaraq, 2025-ci ildə terror yox olmayıb. Əslində o daha da müxtəlifləşib. Bir tərəfdən, əsasən Yaxın Şərq və Şimali Afrikada, eləcə də Cənubi və Mərkəzi Asiyanın bəzi yerlərində fəaliyyət göstərən böyük terror qrupları var. Digər tərəfdən, hücumların kiçik qruplar və ya fərdlər tərəfindən, aydın bir struktur olmadan, lakin eyni dağıdıcı təsirlə həyata keçirildiyi sözdə "yerli terrorizm" mövcuddur.

Asiyadan Avropaya, Yaxın Şərqdən bu yaxınlarda nisbətən təhlükəsiz hesab edilən ölkələrə qədər müxtəlif qitələrdə partlayışlar, atışmalar və mülki əhaliyə hücumlar baş verib. Terrorizm artıq "xarici bölgələr"in problemi deyil: bu gün demək olar ki, heç bir ölkə bundan sığortalanmayıb və onlarla dövlət il ərzində terror hücumları ilə üzləşib və ya son anda onların qarşısını alıb. Bu, yeni bir reallıq yaradıb - daimi risk, yüksək təhlükəsizlik və psixoloji təzyiq altında yaşamaq.

Beynəlxalq siyasət: qaynar müharibə əvəzinə iqtisadi müharibə

2025-ci ilin əsas xüsusiyyətlərindən biri beynəlxalq siyasətin iqtisadi müharibəyə çevrilməsi olub. Donald Trampın rəhbərliyi altında ABŞ-ın yeni kursu olduqca sadə idi: Amerika üçün birbaşa mübarizə aparmaqdansa, iqtisadi təzyiq göstərmək daha sərfəlidir. Sanksiyalar, tariflər, ticarət məhdudiyyətləri və maliyyə təsirləri Vaşinqtonun xarici siyasətinin əsas alətlərinə çevrilib. Bu "tanksız müharibə" eyni vaxtda bir neçə cəbhədə aparılıb. Bir tərəfdən, əsas iqtisadi rəqib kimi Çinə qarşı, digər tərəfdən isə getdikcə müttəfiq kimi deyil, rəqib kimi qəbul edilən Avropa Birliyinə qarşı. Dünya elə bir vəziyyətdə idi ki, diplomatiya sərt danışıqlara yol verdi və iqtisadi qərarlar bir vaxtlar hərbi əməliyyatlar kimi eyni rol oynamağa başladı.

İqtisadiyyat: daha sakit sözlərlə müharibə

2025-ci ilin iqtisadi nəticələrini müharibələrdən və sanksiyalardan ayırmaq olmaz. Ukraynadakı münaqişə Rusiyaya qarşı görünməmiş məhdudiyyətlərə səbəb oldu və onu iqtisadiyyatını, logistikasını və xarici ticarətini yenidən qurmağa məcbur etdi. Lakin bununla yanaşı, başqa bir müharibə də alovlanırdı - daha az görünən, lakin daha az qəddar olmayan: qlobal iqtisadi müharibə.

Sanksiyalar, ticarət maneələri və tariflər siyasəti qlobal iqtisadiyyatı faktiki olaraq bir neçə bloka böldü. Bəzi ölkələr köhnə iqtisadi zəncirləri qorumağa çalışdı, digərləri isə təcili olaraq yenilərini qurdu. Qiymətlər, inflyasiya, bazar qeyri-sabitliyi və artan sosial gərginlik bu proseslərin birbaşa nəticələri idi. Adi insanlar üçün bu, sadəcə özünü göstərdi: həyat daha bahalı və daha az proqnozlaşdırıla bilən hala gəldi.

Nəticə

2025 göstərdi ki, dünya illüziyalar dövründən - müharibələrin keçmişdə qaldığı, terrorizmin tamamilə aradan qaldırıla biləcəyi, iqtisadiyyatın siyasətdən ayrı mövcud olduğu illüziyasından getdikcə daha da uzaqlaşır. Reallıq daha sərt oldu: güc yenidən mübahisəyə, sabitlik isə qıtlığa çevrildi.

Mənbə: “İsiwis.co.il”

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see346

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see318

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see278

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see268

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see266

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see257

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see254

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see251

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see247

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see243

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see238

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see236

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see231

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see227

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see226

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see222

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see221

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see214

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see213

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri