Icma.az
close
up
RU
Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Müharibələr, terror hücumları və iqtisadi döyüşlər ili

Ayna saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir

2025-ci il son onilliyin ən gərgin illərindən biri oldu. Müharibələr və silahlı münaqişələr eyni vaxtda bir neçə qitədə - Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada və Asiyada baş verdi. Terrorizm yenidən ortaya çıxdı və beynəlxalq siyasət getdikcə danışıqlar masasında deyil, sanksiyalar, iqtisadi təzyiq və güc tətbiqi yolu ilə aparıldı. İli nəzərdən keçirərkən aydın olur: dünya ağır qarışıqlıq dövrünə qədəm qoyub və bunun nəticələri hər kəsə təsir edir.

Münaqişələr artıb

Etiraf etmək nə qədər kədərli olsa da, 2025-ci ildə müharibələr nəinki bitmədi, əksər qitələrdə daha da şiddətləndi. Döyüşlər Avropada, Yaxın Şərqdə, Afrikada, Uzaq Şərqdə davam etdi, Cənubi Asiyada alovlandı və bir neçə ölkənin sərhəd bölgələrində genişləndi. Bəzi yerlərdə bunlar genişmiqyaslı cəbhə toqquşmaları, digərlərində isə illərdir həll olunmamış yerli, lakin uzunmüddətli münaqişələr idi.

2025-ci ildə dünya daim müharibə xəbərləri ilə dolu idi: atəş, eskalasiya, bir neçə aydan çox davam etməyən atəşkəslər, yeni eskalasiyalar və yeni bölücü xətlər. Milyonlarla insan üçün müharibə xəbərlərdə sadəcə mücərrəd bir sözdən daha çox, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilmişdi - itkilər, qaçqınlar, dağıdılmış infrastruktur və tanış dünya nizamının nəhayət çatladığı hissi ilə.

Terrorizm: yox olmayan təhdid

İllərdir davam edən mübarizəyə və ekstremistlər üzərində qələbələrin ucadan elan edilməsinə baxmayaraq, 2025-ci ildə terror yox olmayıb. Əslində o daha da müxtəlifləşib. Bir tərəfdən, əsasən Yaxın Şərq və Şimali Afrikada, eləcə də Cənubi və Mərkəzi Asiyanın bəzi yerlərində fəaliyyət göstərən böyük terror qrupları var. Digər tərəfdən, hücumların kiçik qruplar və ya fərdlər tərəfindən, aydın bir struktur olmadan, lakin eyni dağıdıcı təsirlə həyata keçirildiyi sözdə "yerli terrorizm" mövcuddur.

Asiyadan Avropaya, Yaxın Şərqdən bu yaxınlarda nisbətən təhlükəsiz hesab edilən ölkələrə qədər müxtəlif qitələrdə partlayışlar, atışmalar və mülki əhaliyə hücumlar baş verib. Terrorizm artıq "xarici bölgələr"in problemi deyil: bu gün demək olar ki, heç bir ölkə bundan sığortalanmayıb və onlarla dövlət il ərzində terror hücumları ilə üzləşib və ya son anda onların qarşısını alıb. Bu, yeni bir reallıq yaradıb - daimi risk, yüksək təhlükəsizlik və psixoloji təzyiq altında yaşamaq.

Beynəlxalq siyasət: qaynar müharibə əvəzinə iqtisadi müharibə

2025-ci ilin əsas xüsusiyyətlərindən biri beynəlxalq siyasətin iqtisadi müharibəyə çevrilməsi olub. Donald Trampın rəhbərliyi altında ABŞ-ın yeni kursu olduqca sadə idi: Amerika üçün birbaşa mübarizə aparmaqdansa, iqtisadi təzyiq göstərmək daha sərfəlidir. Sanksiyalar, tariflər, ticarət məhdudiyyətləri və maliyyə təsirləri Vaşinqtonun xarici siyasətinin əsas alətlərinə çevrilib. Bu "tanksız müharibə" eyni vaxtda bir neçə cəbhədə aparılıb. Bir tərəfdən, əsas iqtisadi rəqib kimi Çinə qarşı, digər tərəfdən isə getdikcə müttəfiq kimi deyil, rəqib kimi qəbul edilən Avropa Birliyinə qarşı. Dünya elə bir vəziyyətdə idi ki, diplomatiya sərt danışıqlara yol verdi və iqtisadi qərarlar bir vaxtlar hərbi əməliyyatlar kimi eyni rol oynamağa başladı.

İqtisadiyyat: daha sakit sözlərlə müharibə

2025-ci ilin iqtisadi nəticələrini müharibələrdən və sanksiyalardan ayırmaq olmaz. Ukraynadakı münaqişə Rusiyaya qarşı görünməmiş məhdudiyyətlərə səbəb oldu və onu iqtisadiyyatını, logistikasını və xarici ticarətini yenidən qurmağa məcbur etdi. Lakin bununla yanaşı, başqa bir müharibə də alovlanırdı - daha az görünən, lakin daha az qəddar olmayan: qlobal iqtisadi müharibə.

Sanksiyalar, ticarət maneələri və tariflər siyasəti qlobal iqtisadiyyatı faktiki olaraq bir neçə bloka böldü. Bəzi ölkələr köhnə iqtisadi zəncirləri qorumağa çalışdı, digərləri isə təcili olaraq yenilərini qurdu. Qiymətlər, inflyasiya, bazar qeyri-sabitliyi və artan sosial gərginlik bu proseslərin birbaşa nəticələri idi. Adi insanlar üçün bu, sadəcə özünü göstərdi: həyat daha bahalı və daha az proqnozlaşdırıla bilən hala gəldi.

Nəticə

2025 göstərdi ki, dünya illüziyalar dövründən - müharibələrin keçmişdə qaldığı, terrorizmin tamamilə aradan qaldırıla biləcəyi, iqtisadiyyatın siyasətdən ayrı mövcud olduğu illüziyasından getdikcə daha da uzaqlaşır. Reallıq daha sərt oldu: güc yenidən mübahisəyə, sabitlik isə qıtlığa çevrildi.

Mənbə: “İsiwis.co.il”

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:225
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri