“Nabiullinanın mühasibat akrobatikası...”

...2026-cı ilin birinci rübündə Rusiyanın hərbi xərcləri görünməmiş 5,9 trilyon rubla çatdı ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30 faiz artım deməkdir.

SİA xəbər verir ki, bunu alman iqtisadçısı Yanis Kluge bunu New Voice-un 12 may cümə günü dərc etdiyi təhlildə bildirib. Orduya maliyyələşdirmə bütün federal büdcə xərclərinin 46 faizini, yəni Kremlin xərclədiyi demək olar ki, hər ikinci rublu təşkil edirdi.

Bu sıçrayışın əsas səbəbi xərc maddələrinin gizliliyi idi ki, bu da ötən ilin əvvəli ilə müqayisədə 43 faiz artıb.

Bu sürətli artım Moskvanın hərbi xərclərin 2026-cı ildə ÜDM-in 6,2 faizinə endirilməsini nəzərdə tutan ilkin maliyyə planını şübhə altına alır, bu plan 2025-ci ildəki 7,8 faizdən aşağı düşüb.

Bu arada, təkcə bu ilin ilk üç ayında hərbi xərclər artıq Rusiyanın ümumi vergi gəlirlərinin üçdə ikisini mənimsəyib ki, bu da neft sanksiyalarının sərtləşdirilməsi və Rusiya iqtisadiyyatının ümumi soyuması səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.

Kluge ilin əvvəlində xərclərin bu qeyri-adi artımının iki ehtimal olunan səbəbini müəyyən edir.

Birincisi, Rusiya Maliyyə Nazirliyinin "mühasibat akrobatikası"dır ki, o, ötən ilin büdcə kəsirini süni şəkildə planlaşdırılan həddə saxlamaq üçün hərbi ödənişlərin bir hissəsini qəsdən 2025-ci ilin sonundan 2026-cı ilin əvvəlinə təxirə salmış ola bilər.

Bu nəzəriyyəni ötən ilin dekabr ayında qeyri-adi dərəcədə aşağı həcmdə təsnif edilmiş xərclər dəstəkləyir.

İkinci izahat birinci rübdə silah tədarükü müqavilələrinin həddindən artıq əvvəlcədən ödənişi ola bilər.

Analitiklər bu məlumatların müharibə maliyyələşdirməsinin ÜDM-in 9-10 faizə qədər real sürətlənməsini, yoxsa yayın sonunda gözlənilən ikinci rüb üçün ətraflı büdcə statistikasının dərc olunmasından sonra ödəniş cədvəllərində adi bir dəyişiklik olduğunu müəyyən edə biləcəklər.

Qeyd etmək lazımdır ki, Kiel Dünya İqtisadiyyatı İnstitutu və Stokholm Keçid İqtisadiyyatı İnstitutu tərəfindən aparılan bir araşdırma, Ukraynaya qarşı müharibə zamanı Rusiya Milli Rifah Fondunun likvid aktivlərinin üç yarım dəfə azaldığını, neft və qaz sektorundan gələn gəlirlərin isə demək olar ki, iki dəfə azaldığını aşkar etmişdir.

Bloomberg mənbələrə istinadən 1 iyun 2026-cı ildə Maliyyə Nazirliyinin və Rusiya Mərkəzi Bankının rəsmilərinin Kremlə Ukraynaya qarşı müharibəyə proqnozlaşdırılan xərclərin hazırkı səviyyəsinin dövlət büdcəsi kəsirini təhlükəli şəkildə artıracağı barədə xəbərdarlıq etdiyini bildirib.

Əli Babayev