Hə, indi də Nabiullinanın Putini xilas etməyəcəyini deyirlər...

...Bu cümə günü Rusiya Mərkəzi Bankı əsas məzənnə ilə bağlı qərar verəcək. Uçot dərəcəsinin indiki 20 faizdən aşağı salınacağına demək olar ki, heç bir şübhə yoxdur. Yeganə sual nə qədərdir - 1 və ya 2 faiz bəndi.

Faizin azaldılması üçün yaxşı səbəb var: inflyasiya aşağı düşür. Üstəlik, gözləniləndən daha sürətli.

Yaxşı xəbərin bitdiyi yerdir. İnflyasiya doğrudan da aşağı düşür: son üç ayda SAAR inflyasiyası (yəni mövsümi dalğalanmalar nəzərə alınmaqla) illik 4,8 faizə düşüb. İlin əvvəlində bu, daha yüksək idi ki, bu da o deməkdir ki, ilin sonuna inflyasiya 6,5 faizə çatacaq, Mərkəzi Bankın proqnozu isə 7-8 faizdir.

Əhalinin yüksək inflyasiya gözləntiləri - 13%, lakin əhali, bir qayda olaraq, gecikmə ilə reaksiya verir: əvvəlcə inflyasiya görmür, sonra isə artıq başa çatdıqdan sonra tendensiyanın davam etməsini gözləyir. Üstəlik, ötən aydan bəri hətta əhali də inflyasiya gözləntilərini artırmayıb, bu o deməkdir ki, hətta sonunu görür. Amma iyulun 1-dən tariflərin artırılması hələ inflyasiyada özünü göstərməyib: yeni nömrələrlə ilk ödəniş bildirişləri yalnız avqustda gələcək. Nəinki əhali, hətta sahibkarlıq subyektləri də daha çox ödəyəcəklər, ona görə də işıq, qaz və mənzil-kommunal xidmətlər üzrə xərclərin artımı malların qiymətlərində yeni tariflərlə ilk ödənişlərdən cəmi iki-üç ay sonra - yəni payızın ortalarından tez görünməyəcək. Oktyabr ayında mövsümi tərəvəz və meyvələrin piştaxtalara gəlməsi ilə əlaqədar mövsümi deflyasiya başa çatır, lakin istilik mövsümü başlayır (bəli, həm də müəssisələr üçün) - və yüksək inflyasiyanın əbədi olaraq getmədiyinə dair güclü bir şübhə var.

...Məsələ bundadır ki, bu gün Rusiyada, əhalinin hüfuz etdiyi bütün sahələrdə bahalaşma gedir.

...Və mütəxxəsis iddialarına görə, belə bir məqamda Mərkəzi Bank da çətin vəziyyətdədir. O, dərəcəsini aşağı sala bilməz: inflyasiya buna imkan vermir. Nəzərə alsaq ki, istehlak inflyasiyası xeyli yüksəkdir (vətəndaşlar üçün dözülən səviyyədən yüksəkdir), o, yalnız tarifin azaldılmasının məbləği barədə qərar verə bilər. Hətta artan tariflərin inflyasiyanı yenidən yüksəldəcəyi qorxusu belə kömək etməyəcək: birincisi, Mərkəzi Bank artıq böyük təzyiq altındadır, ikincisi, mülki sektorda kütləvi iflaslar başlayarsa, məzənnə daha çox aşağı salınmalı olacaq.

Ümumiyyətlə, ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin bu gün üzləşdiyi eyni dilemma, yalnız vəziyyət dəfələrlə pisdir - Amerika iqtisadiyyatı kifayət qədər yaxşı inkişaf edir. Və inflyasiyanın səviyyəsi müqayisəedilməzdir.

Büdcə kəsirinin artması ilə bağlı getdikcə nəzərə çarpan narahatlıq da var. İndi Valentina Matviyenko kimi siyasi ağır çəkilər qənaət ehtiyacı, German Gref isə qarşıdakı çətinliklər haqqında danışmağa başlayır. Və əgər Putin SPİEF-dəki çaxnaşma çıxışlarından sonra hərbi xərclərin azaldılmasından danışmağa başlasa, o zaman mülki sektora xərclər, təbii ki, daha çox azalacaq. Bu o deməkdir ki, biznes dövlətdən kömək ümidi əbəsdir: yox, Kremlə yaxın olanlara təbii ki, nəsə veriləcək, lakin bu mənzərəni dəyişməyəcək. Əhali isə pulsuz dərmanların yoxa çıxması və dövlət xidmətlərinin kiçilməsi şəklində sosial dəstəyinin necə daralmasına baxanda, çətin ki, istehlakçı ehtirasına düşsün.

Ona görə də Mərkəzi Bank, təbii ki, cümə günü uçot dərəcəsini aşağı salacaq. Ancaq bunun təsiri qısamüddətli olacaq - əlbəttə ki, biz nisbətin kəskin azalmasından danışmırıqsa - təxminən 15% və ya daha az olacaq. Qalan hər şey qısamüddətli eyforiya və Rusiya iqtisadiyyatının batan gəmisindən xilas olmaq cəhdlərinə qayıdışdır. Bu isə Mərkəzi Bankın günahı deyil - tənzimləyici iqtisadiyyatın militarizasiyasını və deqradasiyasını dayandıra bilməz. Dəyişə biləcək yeganə şey rublun möhkəmlənməsidir. Çox tez-tez Mərkəzi Bank və hökumət rahat səviyyənin bir dollar üçün 90-100 rubl olduğunu elan edir. Amma bu, vətəndaşlar üçün çətin ki, yaxşı xəbərdir.

Əli Babayev