Icma.az
close
up
RU
“Napoleon ordusunu Rusiyada “general Moroz“ yox, bakteriyalar məhv edib“ ABC nəşri (İspaniya)

“Napoleon ordusunu Rusiyada “general Moroz“ yox, bakteriyalar məhv edib“ ABC nəşri (İspaniya)

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Yeni araşdırma tarixi hadisələrin elm tərəfindən anlaşılmasını tamamilə dəyişdirib..."

Yeni tədqiqat müasir DNT analiz metodlarından istifadə edərək, Napoleona qarşı Rusiyada faciəli yürüş zamanı həlak olmuş əsgərlərin qalıqlarında əvvəllər aşkar edilməmiş ölümcül bakteriyaları üzə çıxarıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə İspaniyanın "ABC.es" nəşri yazıb.

Faciəli kampaniya və tarixçilərin yanlış qənaətləri

Məlum olub ki, tarixi faktların əsasında duran real vəziyyət tarixçilərin düşündüyündən xeyli ciddi imiş: yüz minlərlə əsgərin ölüm səbəbi təkcə qarın yatalağı deyilmiş. 1812-ci ildə Napoleona aid Böyük Ordu Rusiyaya yürüşü zamanı tarixdə ən böyük hərbi fəlakətlərdən biri sayılır. Yarım milyondan çox əsgərdən yalnız bir neçə on min nəfər sağ qalmışdı.

İki əsr boyunca tarixçilər bu böyük itkiləri döyüşlərin sərtliyi, xüsusilə soyuq qış, aclıq və əsasən epidemiyalara bağlayırdılar. Rusiyada tez-tez "General Moroz" ifadəsi işlədilir - guya sərt şaxtalar və soyuqla bağlı xəstəliklər Napoleona aid ordunun böyük hissəsinin ölümünə səbəb olub. Lakin bu yalnız həqiqətin kiçik bir hissəsidir. Yeni araşdırma "Current Biology" jurnalında dərc olunub və 2001-ci ildə Vilnüsdə (Litva) tapılmış fransız əsgərlərinin birgə məzarlığında saxlanmış dişlərin genetik analizinə əsaslanır.

Dişlər qədim DNT üçün ideal mənbədir, çünki möhkəm emal genetik materialı əsrlər boyu qoruyur. Parisdəki Paster İnstitutunun alimləri yüksək məhsuldarlıq sekvensləşdirmə texnologiyasından istifadə edib, bu da milyonlarla DNT fraqmentini, hətta onlar demək olar ki, tamamilə məhv olsalar belə, eyni anda analiz etməyə imkan verir. "Uzun müddət hesab olunurdu ki, Napoleona aid ordunu təkcə qarın yatalağı məhv edib", - tədqiqat rəhbəri Dr. Remi Barbieri izah edir. - "Lakin nəticələrimiz gözlənilməz olub".

Salmonella və "Mağara qızdırması"

2006-cı ildə aparılmış primitiv metodlara əsaslanan tədqiqatdan fərqli olaraq, 13 yeni nümunədə qarın yatalağı bakteriyasının izinə rast gəlinməyib. Alimlər orduda qarın yatalağının mövcudluğunu istisna etməsələr də, tapılan məlumatlar daha geniş xəstəlik spektrini göstərir.

Həlak olmuş əsgərlərin dişlərində əvvəllər bu faciə ilə əlaqələndirilməmiş iki təhlükəli patogen aşkar edilib: Salmonella enterica - qarın yatalağı və paratif yaradan bakteriya. 13 əsgərdən dördündə DNT izləri tapılıb.
Borrelia recurrentis - baş, bit və gənələr vasitəsilə keçən təkrarlanan qızdırma xəstəliyinin patogenidir, "mağara qızdırması" adlandırılır. İki digər əsgərdə izləri müəyyən edilib.

Beləliklə, yeni tədqiqat Napoleona aid yürüşün daha qaranlıq səhifəsini açır. Soyuq, aclıq və uzun yürüşlərdən zəifləyən əsgərlər təkcə bir, bir neçə epidemiyanın qurbanı olublar. Görünür, imperatorun möhtəşəm avantürasını sona çatdıran şey soyuq və rus ordusunun müqaviməti yox, məhz bakteriyalar olub.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 27 Oktyabr 2025 23:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri