Icma.az
close
up
RU
Naxçıvan MR in Konstitusiyasında mühüm dəyişikliklər (ŞƏRH)

Naxçıvan MR in Konstitusiyasında mühüm dəyişikliklər (ŞƏRH)

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Dəyişiklik Naxçıvanın hüquqi statusunun yalnız Azərbaycan Konstitusiyası ilə tənzimlənməsi prinsipinə keçidi göstərir".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun rəhbəri Əliməmməd Nuriyev Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasına dəyişikliklə bağlı müzakirədə olan layihəni şərh edərkən deyib.

Əliməmməd Nuriyev bildirib ki, son günlər diqqəti cəlb edən məsələlərdən biri də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasına təklif olunan dəyişikliklər məsələsidr:

"Konstitusiyanın indiki qüvvədə olan mətninin preambulasında 1921-ci ilin 16 mart tarixli Moskva və 13 oktyabr tarixli Qars müqavilələrinə istinad olunur. Bu müqavilələr Naxçıvanın Azərbaycan SSR-nin tərkibində muxtar ərazi kimi qalmasını təmin edən beynəlxalq sənədlərdir. Təqdim olunan dəyişiklikdə isə bu abzasların preambuladan çıxarılması təklif olunur. Bu dəyişiklik tarixi və hüquqi əsasların normativ mətnlərdən çıxarılması kimi qiymətləndirilə bilər. Əvvəllər Moskva və Qars müqavilələrinə istinad etməklə Naxçıvanın muxtar statusunun beynəlxalq hüquqi zəmanətləri vurğulanırdı. Onların çıxarılması isə suveren hüququn daxili normativ qaynaqlarla təsbitinin keçidini ifadə edir. Bu da Naxçıvanın hüquqi statusunun yalnız Azərbaycan Konstitusiyası ilə tənzimlənməsi prinsipinə keçidi göstərir. Deməli, dəyişiklik dövlət suverenliyinin tam şəkildə tanınması və təmərgüzləşdirilməsi kontekstində şərh oluna bilər".


Həmsöhbətimizə görə, yeni yanaşmada Naxçıvanın statusunun birbaşa Azərbaycan Konstitusiyası ilə müəyyən olunacağı göstərilir:

"Qüvvədə olan mətnə görə, Naxçıvanın statusu həm Azərbaycan Konstitusiyası, həm də onun öz Konstitusiyası ilə müəyyən olunur. Yeni yanaşma isə statusun birbaşa Azərbaycan Konstitusiyası ilə müəyyən olunacağını göstərir. Bu dəyişiklik vahid hüquqi sistemə keçidin, muxtariyyətin hüquqi çərçivəsinin mərkəzi qanunvericilik aktları ilə müəyyən ediləcəyinin göstəricisidir. Əvvəllər Naxçıvan öz Konstitusiyası vasitəsilə hüquqi statusunu müəyyən edə bilirdisə, dəyişiklikdən sonra bu imkan məhdudlaşdırılacaq və Konstitusiya hüquqi səviyyəsinə tabeçilik daha da dəqiqləşdirilir. Bu, həm də muxtar respublikanın statusunun daha mərkəzləşdirilmiş və hüquqi sabitlik çərçivəsində tənzimlənməsi məqsədi güdür”.

Prezidentin Naxçıvanda səlahiyyətli nümayəndəsi institutunun təsbiti isə hüquqşünasa görə, Naxçıvanın idarə olunmasında Prezident hakimiyyətinin gücləndirilməsi ilə nəticələnəcək: 

"Prezident fərmanı ilə yaradılıb. Lakin Konstitusiyada qeyd olunmurdu. Dəyişiklikdə isə həmin nümayəndəlik Konstitusiyada müəyyən maddə ilə rəsmiləşdirilir. Dəyişiklik Prezidentin Naxçıvanda inzibatı siyasi nəzarətinin konstitusion əsasla təsbit olunması deməkdir. Bu, həm də Naxçıvanın idarə olunmasında Prezident hakimiyyətinin gücləndirilməsi, muxtar qurumun icra strukturunun yenidən qurulması, mərkəzi hakimiyyətin koordinasiyasının artırılması ilə nəticələnəcək”. 

Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, ali vəzifəli şəxs statusunun ləğvi regional özünəməxsus idarə modelinin vahid dövlət idarəetmə modelinə keçidini ifadə edəcək:

"Muxtar respublikanın qüvvədə olan Konstitusiyasına görə, muxtariyyətin başçısı Ali Məclisin sədri xüsusi statusa malikdir. Yeni dəyişiklikdə isə bu status ləğv olunur. Bu isə Naxçıvanın idarəçiliyində Prezident üsul-idarəsinin gücləndirilməsi, muxtar rəhbərlik institutunun isə simvolik və ya struktur olaraq zəiflədilməsi anlamına gəlir. Yəni Naxçıvanın siyasi idarəetməsi birbaşa mərkəzdən yönəldilir. Bu dəyişiklik regional özünəməxsus idarə modelinin vahid dövlət idarəetmə modelinə keçidi ifadə edir. Bu da Azərbaycanın unitar dövlət olmasından irəli gəlir. Dəyişiklik Azərbaycan Konstitusiyasına uyğunlaşma deməkdir, həm də vahid vertikalı müəyyənləşdirir və icra hakimiyyəti institutunun Prezidentə məxsusluğunu bir daha göstərir. Dəyişiklik Naxçıvanın hüquqi, siyasi, inzibati statusunun mərkəzi icra hakimiyyətinə daha sıx bağlanması və Azərbaycan Konstitusiyasına tam inteqrasiya edilməsinə yönəldilib. Bu daxili suverenliyin daha güclü ifadəsi, konstitusion sabitliyin təminatı və vahid idarəetmə modelinə keçid kimi qiymətləndirilə bilər”. 


Qeyd edək ki, Naxçıvan Konstitusiyasına dəyişiklik layihəsi iyunun 21-də Milli Məclisin plenar iclasında müzakirə ediləcək. Layihədə konstitusiyanın preambula hissəsinə də dəyişiklik nəzərdə tutulub. Layihəyə əsasən, preambulanın birinci və ikinci abzasları ləğv edilir. Birinci abzas 16 mart 1921-ci il Moskva və 13 oktyabr 1921-ci il Qars beynəlxalq müqavilələrlə bağlıdır.

Həmçinin birinci maddənin ikinci hissəsində də Moskva və Qars müqavilələrin adları çıxarılır. Yeni dəyişikliyə əsasən, Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusunu Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası müəyyən edəcək.

Konstitusiyada Naxçıvan Muxtar Respublikasında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəliyi də öz yerini tapıb. Layihəyə əsasən, Naxçıvan Muxtar Respublikasında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəliyi Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən müəyyən edilmiş vəzifələri yerinə yetirən icra orqanıdır.

Konstitusiyada ən mühüm dəyişikliklərdən biri isə Ali vəzifəli şəxs statusunun ləğv edilməsi ilə bağlıdır.

Rüfət Sultan


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:278
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 20 İyun 2025 18:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri