Naxçıvan Sazişi Türk dünyasının birliyində strateji əhəmiyyət daşıyır ŞƏRH

Bakı, 16 dekabr, AZƏRTAC

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın bir neçə gün əvvəl Ədalət və İnkişaf (AK) Partiyasının “Türk Dünyası Vizyon Sənədi”nin təqdimat proqramında səsləndirdiyi fikirlər Naxçıvan Sazişinin Türk dünyasının birliyində oynadığı tarixi və strateji rolu bir daha gündəmə gətirib. Həqiqətən də 2009-cu ildə imzalanan Naxçıvan Sazişi Türk dövlətləri arasında institusional əməkdaşlığın əsasını qoyaraq, Türk dünyası üçün əsl dönüş nöqtəsi olub və bu gün fəaliyyət göstərən Türk Dövlətləri Təşkilatının bünövrəsini təşkil edib.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bayburd Universitetinin müəllimi, tarix elmləri doktoru, dosent Ramin Sadık söyləyib.

O qeyd edib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının təməlinin Naxçıvanda qoyulması olduqca mühüm amildir. Çünki Naxçıvan özü bütövlükdə Türk dünyası üçün çox vacib strateji nöqtədir. Belə ki, Naxçıvan Avropa ilə Mərkəzi Asiya türkləri arasında etibarlı nəqliyyat bağlantısı, könül körpüsü və düşüncə birliyinin rəmzidir.

“Naxçıvanın Türk dünyası üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu Türkiyənin qurucu öndəri Mustafa Kamal Atatürk “Naxçıvan Türk dünyasına açılan qapıdır” fikri ilə qeyd edib. Bu mənada, Sazişin Naxçıvanda imzalanmasının əhəmiyyəti olduqca böyükdür. Digər tərəfdən, Naxçıvan Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Anadolu və Türküstanı bir-birinə birləşdirən körpüdür. Naxçıvan Sazişi bu körpünün Türk dünyası üçün strateji əhəmiyyətini qəbul və təsdiq edib. Həmçinin bu razılaşma Naxçıvanla bağlı fərqli fikirləri və niyyətləri olanlara da cavab mahiyyəti daşıyır. Bu cavab Naxçıvanın əzəli Türk torpağı olduğunun daha bir elanıdır. Məhz Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderləri Naxçıvanın əzəldən bəri Türk yurdu olduğunu bütün dünyaya dəfələrlə bəyan ediblər. Naxçıvandakı görüşdə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası təsis olunub ki, bu da bugünkü Türk Dövlətləri Təşkilatının əsasını təşkil edir”, - deyə R.Sadık vurğulayıb.

Naxçıvan Sazişinin Türk dünyasını bir-birinə daha sıx bağladığını deyən dosent bildirib ki, sənəd bölgənin uzun boyu davam edən blokadadan çıxacağına inancın daşıyıcısı da olub.

“Türk dünyasının bütövləşləşməsi üçün Naxçıvanın blokadadan çıxması olduqca mühüm idi. Saziş bu mənada hələ 2009-cu ildə bu günlərə işıq tutan məşəl olub. Türk dünyası hər zaman Naxçıvanın blokadadan çıxmasının vacibliyinə olduğuna inandığını göstərib. Bu inam 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Zəfərlə reallaşıb. Məhz bundan sonra Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası adını Türk Dövlətləri Təşkilatına dəyişib. Bu baxımdan bu gün artıq Türkiyədən Naxçıvana doğru dəmir yolu xəttinin inşası, eyni zamanda, Naxçıvanda yerləşən dəmir yollarının təmiri və Azərbaycandan Naxçıvana uzanacaq Zəngəzur dəhlizinin tikintisi Türk dünyasının inteqrasiyası yolunda mühüm töhfədir. Məhz bu töhfələr Naxçıvan Sazişinin rolunu daha da önəmli edir”, - deyə o diqqətə çatdırıb.