Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

 Lahıc kanalizasiya sistemi: maddi mədəni irs nümunəsi

 Lahıc kanalizasiya sistemi: maddi mədəni irs nümunəsi

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat verir.

 Lahıc Azərbaycanın qədim dağ yaşayış məskənlərindən biri kimi yalnız memarlıq üslubu və sənətkarlıq ənənələri ilə deyil, həm də yüksək səviyyədə formalaşmış səhərsalma sistemi ilə seçilir. Bu sistemin ən mühüm və diqqətəlayiq komponentlərindən biri kanalizasiya (kürəbənd) şəbəkəsidir. Lahıcın kanalizasiya infrastrukturu orta əsr şəhər mühəndisliyinin nadir nümunələrindən biri olmaqla həm texniki, həm də sosial- gigiyenik əhəmiyyəti baxımından xüsusi elmi maraq doğurur.

Lahıcın coğrafi mövqeyi - dağlıq relyefdə, məhdud ərazidə və sıx tikililər şəraitində yerləşməsi – burada suyun idarə olunmasını həyati zərurətə çevirib. Bu şəraitdə formalaşan kanalizasiya sistemi yağış və məişət sularının səmərəli şəkildə kənarlaşdırılmasını təmin etməklə yanaşı, torpaq sürüşmələrinin, erroziyanın və tikililərin zədələnməsinin qarşısını alıb. Beləliklə, sistem yalnız sanitariya məqsədi daşımır, eyni zamanda şəhərin fiziki dayanıqlılığını qoruyan mühüm mühəndislik həlli kimi çıxış edir.

Lahıc kanalizasiya şəbəkəsi əsasən yeraltı daş kanallardan ibarətdir. Bu kanallar küçələrin altından keçərək vahid sistem halında birləşir və qəsəbədən kənara istiqamətləndirilir. Tikintidə istifadə olunan yonulmuş daş materiallar sistemin uzunömürlülüyünü təmin edir, əsrlər boyu onun fuksionallığını qoruyub saxnanılmasına imkan yaradır. Kanalizasiya xətləri təbii relyefin meyilliyinə uyğun şəkildə qurulub, beləliklə, suyun cazibə qüvvəsi ilə axın təmin edilir. Bu prinsip müasir mühəndislikdə “enerjisiz axın” sistemi kimi tanınır və davamlı şəhərsalmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.

 Əsas məqamlardan biri də fərdi yaşayış evlərinin bu ümumi sistemə inteqrasiya olunmasıdır. Demək olar ki, hər bir evindaxili su axını bu yeraltı şəbəkəyə qoşulub ki, bu da mərkəzləşdirilmiş kanalizasiya sisteminin erkən forması kimi qiymətləndirilə bilər. 

 Lahıc kanalizasiya sistemi şəhər mədəniyyətinin və ictimai gigiyena anlayışının formalaşmasında mühüm rol oynayır. Orta əsrlərdə bir çox yaşayış məntəqələrində sanitariya şəraitinin zəif olduğu nəzərə alınarsa, Lahıcda bu cür inkişaf etmiş sistemin mövcudluğu əhalinin yüksək həyat tərzindən və təşkilatlanma səviyyəsindən xəbər verir. Kanalizasiya şəbəkəsi tullantı sularını vaxtında uzaqlaşdırılmasını təmin etməklə yoluxucu xəstəliklərin yayılma riskini azaldır, küçə və məhəllələrin çirklənməsinin qarşısını alır.

 Qəsəbənin daş döşəməli küçələrinin altında yerləşən bu yeraltı sistem təxminən 0.8 metr eni və 1 metr hündürlüyə malik daş kanallardan ibarətdir. Bu ölçülər yalnız su axınını sərbəst hərəkətini deyil, eyni zamanda zərurət yarananda insanların daxil olmaq texniki baxış aparılmasını mümkün edir. Sistemin ümumi uzunluğunun 20 kilometrdən artıq olması, Lahıc kimi nisbətən kiçik əraziyə malik dağ qəsəbəsi üçün olduqca böyük mühəndislik göstəricisidir. Beləliklə, Lahıc kanalizasiya sistemi yalnız lokal həll deyil, bütöv şəhər miqyasında düşünülmüş, planlı və davamlı mühəndislik quruluşu kimi çıxış edir və maddi mədəni irsin ən qiymətli nümayəndələrindən biri hesab olunur. Bu baxımdan Lahıc nümunəsi həm tarixçilər, həm memarlar, həm də şəhərsalma mütəxəsisləri üçün qiymətli tədqiqat obyektidir.

Ağaməşədi Əliyev, 

Lahıc DTMQ-nin elmi işçisi

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 14:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see461

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see334

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see322

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see307

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see306

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see302

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see277

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see263

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see261

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see240

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see233

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see224

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see223

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see221

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see212

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see209

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see206

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see205

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see201

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri