Nə intellekt, nə də istedad: Psixoloq insanları uğurlu edən əsas amili açıqladı

Tanınmış psixoloq Angela Dakvort müxtəlif sahələrdə uğur qazanmış insanları uzun illər öyrəndikdən sonra bunun səbəbini izah edib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, o, bu barədə "Fortune" jurnalı üçün yazıb.

"Yüksək nəticə əldə edən insanların, nəyə nail olmasından asılı olmayaraq, ortaq cəhəti, həqiqətən uzunmüddətli məqsədlərə doğru həm sevgi, həm də səbir birləşməsidir. Bir sözlə, bu, qətiyyət'dir", deyə Angela Dakvort vurğulayıb.

Dakvort qətiyyəti uzun müddət ərzində birlikdə işləyən iki qarşılıqlı əlaqəli komponent kimi müəyyən edib:

"Bunlar iki hissədir, elə deyilmi? Uzunmüddətli məqsədlərə olan eşq, bir şeyə olan sevgi kimi və bu sevgini qoruyub saxlamaq. Gəzib başqa, sonra daha başqa, sonra isə hələ başqa bir şey etmək deyil, bir növ Şimal Ulduzuna sahib olmaqdır".

O, səbir komponentinin də heç də az əhəmiyyətli olmadığını düşünür.

"Bu, qismən ağır zəhmətdir, elə deyilmi? Qismən bacarmadığın bir şeyi məşq etmək, qismən isə davamlılıqdır. Beləliklə, səbirin bir hissəsi, həqiqətən pis keçən günlərdə yenidən ayağa qalxıb qalmamağındadır?", deyə Dakvort düşünür.

Psixoloqun 2007-ci ildə aparılan tədqiqatı sübut etdi ki, qətiyyət uğurun ənənəvi amillərindən daha üstündür. Xüsusilə, o, ABŞ-ın Hərbi Akademiyasında (Vest-Poynt) 11 mindən çox kursantı öyrənərək, onların girişdəki "qətiyyət xallarını" təhlil edib və məşhur çətinlikləri ilə tanınan "Beast Barracks" təlim proqramı zamanı onların nəticələrini izləyib.

"Nəticələr heyranedici idi: qətiyyət, kursantların yorucu altı həftəlik proqramı tamamlayacağını proqnozlaşdırmada ən güclü göstərici oldu və SAT nəticələrini, orta məktəbdəki orta qiyməti, bədən tərbiyəsi qiymətlərini və hətta Vest-Poyntın mürəkkəb "namizədin ümumi balı"nı ötdü. Adətən yeni kursantların 3%-i "Beast Barracks" proqramını tərk etsə də, daha yüksək qətiyyət göstəricilərinə malik olanların təlimə davam etməyə daha meyilli olduğu müşahidə edildi", deyə Angela Dakvort "Fortune" üçün yazıb.

Dakvortun tədqiqatı həm də səbirlə qabiliyyətin ənənəvi göstəriciləri arasında gözlənilməz bir əlaqə aşkar edib:

"Mənə elə gəlir ki, psixoloqların faydalı hesab etdiyi hər şey qismən nəzarət altında saxlanıla bilər. Genlərin heç bir rol oynamadığını demirəm, axı hər bir psixoloq sizə deyəcək ki, onlar hər şeyə, o cümlədən səbirə də təsir göstərir. Amma, bilirsinizmi, bizim səbirimiz böyük ölçüdə nə bildiyimizdən, kiminlə ünsiyyət qurduğumuzdan və hara getdiyimizdən asılıdır".

Psixoloqun başqa bir tədqiqatında aşkar olunub ki, daha ağıllı tələbələr əslində intellekt testlərində daha aşağı bal toplayan həmkarından daha az səbir göstəriblər:

"Bu kəşf sübut edir ki, təbii qabiliyyəti olmayan insanlar tez-tez bunu daha çox işləmək və daha böyük qətiyyətlə hərəkət etməklə kompensasiya edir və onların səyləri məhsul verir. Bir Liqa Ays Universitetində ən ağıllı deyil, ən səbirli tələbələr ən yüksək orta bal toplamışdılar", deyə "Fortune" vurğulayıb.

Dakvortun tədqiqatları həm də təsdiq etdi ki, koqnitiv qabiliyyətlər akademik və hərbi uğura təsir edən ən güclü amildir.

"Səbir anlayışının unikallığı ilə bağlı davam edən elmi mübahisələrə baxmayaraq, əsas nəticə inandırıcı olaraq qalır: daimi səylər və uzunmüddətli məqsədlərə sadiqlik çox zaman ancaq təbii qabiliyyətlərdən daha çox əhəmiyyət kəsb edir", deyə jurnal yekunlaşdırıb.

Aydın