Necə olur ki, təyyarə eniş öncəsi havaya buraxdığı yanacaq yerə çatmır?

Bilirik ki, təyyarələr tez-tez rahat eniş etmək üçün havada olarkən artıq yanacağı havaya buraxırlar. Bəs bu yanacaq hara gedir?

Bizimyol.info "webtekno"ya istinadən xəbər verir ki, əslində biz bunu ağ tüstü kimi görürük, bəs necə olur ki, bu yanacağın bir damlası belə yerə düşmür?

Bu vəziyyəti anlamaq üçün bəzi əsas şərtləri bilməliyik... Bu şərtlərin nə olduğunu dərhal izah edirik.

Təyyarələr, xüsusilə uzun məsafəli uçuşlar üçün böyük miqdarda yanacaq alır

Lakin bəzi hallarda təcili eniş və ya digər əməliyyat səbəblərinə görə təyyarə eniş çəkisini azaltmalı ola bilər. Bu zaman mövzunu təqdim edərkən qeyd etdiyimiz yanacağın boşaldılması prosesi həyata keçirilir.

Onların hansı səbəbdən təxliyyə edilməsinə gəlincə, sərnişin təyyarələrinin maksimum qalxma və eniş çəkiləri bir-birindən fərqlidir. Uçuş üçün tələb olunan yanacaq miqdarı yüksək olduğundan, eniş çəkisini azaltmaq üçün yanacaq boşaldılır.

Hansı təyyarənin yanacağı boşaldıla bilər?

Ümumiyyətlə, geniş gövdəli iri sərnişin təyyarələrində yanacaq evakuasiya sistemləri var. Ancaq daha dar gövdəli təyyarələrdə bu sistem yoxdur. Bu təyyarələr çox yanacaq almadıqları üçün fövqəladə hallarda yanacaq yandıraraq eniş çəkisini azaldır.

Bu yanacağın yerə necə çatmamasından danışaq... Təyyarədən boşaldılan yanacaq cazibə qüvvəsinin təsiri altına düşdüyü üçün yerə çatmır. Bunun əsas səbəbi yüksək hündürlük və aşağı hava təzyiqidir.

Yanacağın boşaldılması ümumiyyətlə 7620-12192 metr yüksəklikdə aparılır

Bu yüksəkliklərdə hava çox soyuq və təzyiq çox aşağı olur. Yanacaq püskürtüldükdə təbii olaraq kiçik damlalara dağılır və tez buxarlanır. Bu, ilkin səbəb olsa da, yeganə səbəb deyil.

Yanacağın kimyəvi xassələri də burada rol oynayır. Ticarət təyyarələrində istifadə edilən "Jet A-1" yanacağı aşağı temperaturda belə uçucudur. Bundan əlavə, bu yanacaq aşağı qaynama nöqtəsinə malik olduğu üçün tez buxarlanır.

İncə hissəciklər şəklində havada yayıldıqca buxarlanma səthi artır və qaza çevrilir.

Aerodinamik amillər də təsirlidir

Yanacaq təyyarənin gövdəsindən müəyyən sürətlə püskürür. Təyyarə 900 km/saat yüksək sürətlə hərəkət etdiyi üçün yanacaq hissəcikləri hava axınları ilə sürətlə dağılır. Külək və atmosferin qarışması sayəsində yanacaq molekulları atmosferdə sürətlə buxarlanır və həll olur.

Yəni yanacağın yerə çatma şansı varmı?

Çox aşağı hündürlükdə atılan yanacağın bir hissəsi nəzəri olaraq yerə çata bilsə də, bu vəziyyətin olduqca nadir olduğunu vurğulamaq lazımdır. Aşağı hündürlükdə yanacağın boşaldılması ümumiyyətlə ətraf mühitin çirklənməsi səbəbindən həyata keçirilmir.

Buna görə də yerə çatan yanacaq bizim görməyimiz üçün ya çox azdır, ya da heç yoxdur.

Qadir, Bizimyol.info