Icma.az
close
up
RU
Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Icma.az bildirir, GlobalInfo portalına istinadən.

2026-cı ilin dövlət büdcəsində “Azərlayt” neftinin bir barreli 65 dollar hesablanıb. Amma dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə ucuzlaşması bu proqnozları sual altına salıb.

Qiymət enişi müvəqqətidirmi, yaxın zamanda dayana və yenidən bahalaşa bilərmi? Neftin dəyər itirdiyi bir vaxtda hökumətin hansı “B planı” var?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, neftin dünya bazarında ucuzlaşması təklifin tələbi üstələməsi fonunda baş verir:

“Son dövrlərdə qlobal xam neft hasilatı artıb, lakin iqtisadi aktivlik zəif olduğu üçün tələbat azalır. Bu iki amil qiymətlərin enməsinə səbəb olur. Qabaqcıl maliyyə institutları qiymətlərin uzunmüddətli dövrdə aşağı qala biləcəyini, hətta 50, bəzi proqnozlara görə isə, 30 dolların altına düşə biləcəyini bildirirlər. Gələcəkdə geosiyasi risklər və ya istehsalçı ölkələrdə təklifin məhdudlaşması qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Hazırda isə qiymətlərin enməsində əsas rol oynayan amillərdən biri OPEC+ ölkələrində intizamın zəifləməsidir. Bir sıra ölkələr razılaşdırılmış kvotalara əməl etmir. Bununla yanaşı, ABŞ-da şist neftinin hasilatı artır və nəticədə bazara böyük həcmdə əlavə neft çıxır. İran və Venesuelanın sanksiyaların qismən yumşalması fonunda bazara qayıtması da, qlobal təklifi yüksəldən digər mühüm faktordur.

Digər tərəfdən, dünya iqtisadi artımı zəifdir. Çində dinamika əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağı düşüb, Avropa isə geriləmə mərhələsindədir. Bu da enerji tələbatını azaldır. Avropada bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidin sürətlənməsi və elektrik nəqliyyat vasitələrinin genişlənməsi də neft ilə qaz kimi qeyri-bərpa olunan enerji resurslarına ehtiyacı aşağı salır. Bütün bu amillər qiymətlərin enməsi ilə nəticələnir. Qiymətlərin bərpası üçün əsas şərt təklifin azaldılması və ya istehsalda məhdudiyyətlərin yaranmasıdır. Bu da yalnız müəyyən geosiyasi hadisələr baş verdikdə mümkündür”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı qeyd edib ki, növbəti il üçün Azərbaycanın dövlət büdcəsi artıq formalaşdırılıb və ciddi risk görünmür:

“Neftin qiymətində dəyişikliklər vergilər vasitəsilə büdcəyə yalnız cüzi təsir göstərir. Lakin qiymətlərin düşməsi Dövlət Neft Fondunun gəlirlərini azaldır və bu, gələcək illərdə büdcəyə edilən transferlərin azalmasına səbəb olacaq. Həm neftin qiymətinin, həm də hasilatın aşağı düşməsi 2026-cı ildən sonra dövlətin investisiya və sosial proqramlarını tam həcmdə həyata keçirməsini çətinləşdirə bilər. Büdcədən əhaliyə yönələn vəsaitin azalmasının ümumi iqtisadi aktivliyə, əmlak bazarına və əhalinin gəlirlərinə də mənfi təsirləri mümkündür.

Ekspertin sözlərinə görə, “hökumətin B planı” dedikdə alternativ strategiya nəzərdə tutulur:

“Lakin istənilən strategiyanın əsasında effektiv maliyyə idarəetməsi dayanmalıdır. Hazırda bu sahədə səmərəlilik aşağıdır. Çünki idarəetmə pərakəndə, qeyri-şəffaflıq yüksək və maliyyə intizamı zəifdir. Bu səbəbdən də effektiv hər hansı bir model qurmaq olmur. Ona görə də ölkə iqtisadiyyatı üçün səmərəli maliyyə idarəetməsi qeyri-mümkündür. İllər ərzində əldə olunan neft gəlirlərinin böyük hissəsinin böyük bir hissəsi israf edilib. Bu da mövcud problemləri daha da dərinləşdirib. Vəziyyətdən çıxış yolu strategiyadan əvvəl “yaxşı maliyyə idarəetməsi” adlanan terminin tətbiqidir. Hesab edirəm ki, hökumətin “B planı” yoxdur, yalnız dediyim bünövrənin əsasında real “B planının” formalaşdırılması mümkündür”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 29 Noyabr 2025 09:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri