Icma.az
close
up
RU
Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Icma.az bildirir, GlobalInfo portalına istinadən.

2026-cı ilin dövlət büdcəsində “Azərlayt” neftinin bir barreli 65 dollar hesablanıb. Amma dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə ucuzlaşması bu proqnozları sual altına salıb.

Qiymət enişi müvəqqətidirmi, yaxın zamanda dayana və yenidən bahalaşa bilərmi? Neftin dəyər itirdiyi bir vaxtda hökumətin hansı “B planı” var?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, neftin dünya bazarında ucuzlaşması təklifin tələbi üstələməsi fonunda baş verir:

“Son dövrlərdə qlobal xam neft hasilatı artıb, lakin iqtisadi aktivlik zəif olduğu üçün tələbat azalır. Bu iki amil qiymətlərin enməsinə səbəb olur. Qabaqcıl maliyyə institutları qiymətlərin uzunmüddətli dövrdə aşağı qala biləcəyini, hətta 50, bəzi proqnozlara görə isə, 30 dolların altına düşə biləcəyini bildirirlər. Gələcəkdə geosiyasi risklər və ya istehsalçı ölkələrdə təklifin məhdudlaşması qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Hazırda isə qiymətlərin enməsində əsas rol oynayan amillərdən biri OPEC+ ölkələrində intizamın zəifləməsidir. Bir sıra ölkələr razılaşdırılmış kvotalara əməl etmir. Bununla yanaşı, ABŞ-da şist neftinin hasilatı artır və nəticədə bazara böyük həcmdə əlavə neft çıxır. İran və Venesuelanın sanksiyaların qismən yumşalması fonunda bazara qayıtması da, qlobal təklifi yüksəldən digər mühüm faktordur.

Digər tərəfdən, dünya iqtisadi artımı zəifdir. Çində dinamika əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağı düşüb, Avropa isə geriləmə mərhələsindədir. Bu da enerji tələbatını azaldır. Avropada bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidin sürətlənməsi və elektrik nəqliyyat vasitələrinin genişlənməsi də neft ilə qaz kimi qeyri-bərpa olunan enerji resurslarına ehtiyacı aşağı salır. Bütün bu amillər qiymətlərin enməsi ilə nəticələnir. Qiymətlərin bərpası üçün əsas şərt təklifin azaldılması və ya istehsalda məhdudiyyətlərin yaranmasıdır. Bu da yalnız müəyyən geosiyasi hadisələr baş verdikdə mümkündür”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı qeyd edib ki, növbəti il üçün Azərbaycanın dövlət büdcəsi artıq formalaşdırılıb və ciddi risk görünmür:

“Neftin qiymətində dəyişikliklər vergilər vasitəsilə büdcəyə yalnız cüzi təsir göstərir. Lakin qiymətlərin düşməsi Dövlət Neft Fondunun gəlirlərini azaldır və bu, gələcək illərdə büdcəyə edilən transferlərin azalmasına səbəb olacaq. Həm neftin qiymətinin, həm də hasilatın aşağı düşməsi 2026-cı ildən sonra dövlətin investisiya və sosial proqramlarını tam həcmdə həyata keçirməsini çətinləşdirə bilər. Büdcədən əhaliyə yönələn vəsaitin azalmasının ümumi iqtisadi aktivliyə, əmlak bazarına və əhalinin gəlirlərinə də mənfi təsirləri mümkündür.

Ekspertin sözlərinə görə, “hökumətin B planı” dedikdə alternativ strategiya nəzərdə tutulur:

“Lakin istənilən strategiyanın əsasında effektiv maliyyə idarəetməsi dayanmalıdır. Hazırda bu sahədə səmərəlilik aşağıdır. Çünki idarəetmə pərakəndə, qeyri-şəffaflıq yüksək və maliyyə intizamı zəifdir. Bu səbəbdən də effektiv hər hansı bir model qurmaq olmur. Ona görə də ölkə iqtisadiyyatı üçün səmərəli maliyyə idarəetməsi qeyri-mümkündür. İllər ərzində əldə olunan neft gəlirlərinin böyük hissəsinin böyük bir hissəsi israf edilib. Bu da mövcud problemləri daha da dərinləşdirib. Vəziyyətdən çıxış yolu strategiyadan əvvəl “yaxşı maliyyə idarəetməsi” adlanan terminin tətbiqidir. Hesab edirəm ki, hökumətin “B planı” yoxdur, yalnız dediyim bünövrənin əsasında real “B planının” formalaşdırılması mümkündür”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 29 Noyabr 2025 09:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri