Icma.az
close
up
RU
Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Neft bazarında gözlənilməz gedişat Hökumətin B planı nədir?

Icma.az bildirir, GlobalInfo portalına istinadən.

2026-cı ilin dövlət büdcəsində “Azərlayt” neftinin bir barreli 65 dollar hesablanıb. Amma dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə ucuzlaşması bu proqnozları sual altına salıb.

Qiymət enişi müvəqqətidirmi, yaxın zamanda dayana və yenidən bahalaşa bilərmi? Neftin dəyər itirdiyi bir vaxtda hökumətin hansı “B planı” var?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, neftin dünya bazarında ucuzlaşması təklifin tələbi üstələməsi fonunda baş verir:

“Son dövrlərdə qlobal xam neft hasilatı artıb, lakin iqtisadi aktivlik zəif olduğu üçün tələbat azalır. Bu iki amil qiymətlərin enməsinə səbəb olur. Qabaqcıl maliyyə institutları qiymətlərin uzunmüddətli dövrdə aşağı qala biləcəyini, hətta 50, bəzi proqnozlara görə isə, 30 dolların altına düşə biləcəyini bildirirlər. Gələcəkdə geosiyasi risklər və ya istehsalçı ölkələrdə təklifin məhdudlaşması qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Hazırda isə qiymətlərin enməsində əsas rol oynayan amillərdən biri OPEC+ ölkələrində intizamın zəifləməsidir. Bir sıra ölkələr razılaşdırılmış kvotalara əməl etmir. Bununla yanaşı, ABŞ-da şist neftinin hasilatı artır və nəticədə bazara böyük həcmdə əlavə neft çıxır. İran və Venesuelanın sanksiyaların qismən yumşalması fonunda bazara qayıtması da, qlobal təklifi yüksəldən digər mühüm faktordur.

Digər tərəfdən, dünya iqtisadi artımı zəifdir. Çində dinamika əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağı düşüb, Avropa isə geriləmə mərhələsindədir. Bu da enerji tələbatını azaldır. Avropada bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidin sürətlənməsi və elektrik nəqliyyat vasitələrinin genişlənməsi də neft ilə qaz kimi qeyri-bərpa olunan enerji resurslarına ehtiyacı aşağı salır. Bütün bu amillər qiymətlərin enməsi ilə nəticələnir. Qiymətlərin bərpası üçün əsas şərt təklifin azaldılması və ya istehsalda məhdudiyyətlərin yaranmasıdır. Bu da yalnız müəyyən geosiyasi hadisələr baş verdikdə mümkündür”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı qeyd edib ki, növbəti il üçün Azərbaycanın dövlət büdcəsi artıq formalaşdırılıb və ciddi risk görünmür:

“Neftin qiymətində dəyişikliklər vergilər vasitəsilə büdcəyə yalnız cüzi təsir göstərir. Lakin qiymətlərin düşməsi Dövlət Neft Fondunun gəlirlərini azaldır və bu, gələcək illərdə büdcəyə edilən transferlərin azalmasına səbəb olacaq. Həm neftin qiymətinin, həm də hasilatın aşağı düşməsi 2026-cı ildən sonra dövlətin investisiya və sosial proqramlarını tam həcmdə həyata keçirməsini çətinləşdirə bilər. Büdcədən əhaliyə yönələn vəsaitin azalmasının ümumi iqtisadi aktivliyə, əmlak bazarına və əhalinin gəlirlərinə də mənfi təsirləri mümkündür.

Ekspertin sözlərinə görə, “hökumətin B planı” dedikdə alternativ strategiya nəzərdə tutulur:

“Lakin istənilən strategiyanın əsasında effektiv maliyyə idarəetməsi dayanmalıdır. Hazırda bu sahədə səmərəlilik aşağıdır. Çünki idarəetmə pərakəndə, qeyri-şəffaflıq yüksək və maliyyə intizamı zəifdir. Bu səbəbdən də effektiv hər hansı bir model qurmaq olmur. Ona görə də ölkə iqtisadiyyatı üçün səmərəli maliyyə idarəetməsi qeyri-mümkündür. İllər ərzində əldə olunan neft gəlirlərinin böyük hissəsinin böyük bir hissəsi israf edilib. Bu da mövcud problemləri daha da dərinləşdirib. Vəziyyətdən çıxış yolu strategiyadan əvvəl “yaxşı maliyyə idarəetməsi” adlanan terminin tətbiqidir. Hesab edirəm ki, hökumətin “B planı” yoxdur, yalnız dediyim bünövrənin əsasında real “B planının” formalaşdırılması mümkündür”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 29 Noyabr 2025 09:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri