Icma.az
close
up
RU
Neokolonializmə qarşı yeni qlobal siyasi mövqe formalaşır ŞƏRH EDİLDİ

Neokolonializmə qarşı yeni qlobal siyasi mövqe formalaşır ŞƏRH EDİLDİ

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat yayır.

"Bakıda keçirilən “Neokolonializm və qlobal bərabərsizlik” mövzusunda beynəlxalq konfrans təsadüfi tədbir deyil, bu, qlobal sistemdə formalaşmaqda olan yeni güc balansının və postkolonial diskursun dərinləşməsinin göstəricisidir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Polad Mehdiyev deyib.

Onun sözlərinə görə, XXI əsrdə klassik müstəmləkəçilik formal olaraq aradan qalxsa da, iqtisadi, maliyyə, informasiya və texnoloji asılılıq mexanizmləri vasitəsilə neokolonial münasibətlər davam edir: "Bu münasibətlər xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrin borc asılılığı, resursların ədalətsiz bölgüsü və qlobal qərarvermə institutlarında zəif təmsil olunması ilə özünü göstərir. Konfransın Bakıda keçirilməsi də rəmzi məna daşıyır. Azərbaycan son illərdə Qoşulmama Hərəkatında fəal mövqeyi, Cənub-Cənub əməkdaşlığı təşəbbüsləri və enerji təhlükəsizliyi sahəsində alternativ marşrutların təşviqi ilə qlobal dialoq platformasına çevrilməyə çalışır. Bu baxımdan Bakı platforması inkişaf etməkdə olan ölkələrin səsinin daha aydın eşidilməsi üçün mühüm tribuna rolunu oynaya bilər. Neokolonializm artıq yalnız hərbi və ya siyasi təsir mexanizmləri ilə deyil, daha çox iqtisadi rıçaqlar – kredit siyasəti, transmilli korporasiyaların dominantlığı, texnologiya üzərində nəzarət və informasiya manipulyasiyası vasitəsilə həyata keçirilir. Qlobal maliyyə institutlarının qərar mexanizmlərində qeyri-bərabər təmsilçilik, beynəlxalq ticarət qaydalarının böyük iqtisadiyyatların maraqlarına uyğun formalaşdırılması və enerji bazarlarında selektiv yanaşmalar bu prosesi dərinləşdirir. Bu reallıq fonunda inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi asılılıqdan çıxması üçün bir neçə real mexanizm önə çıxır. Birincisi, regional iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi və alternativ maliyyə institutlarının yaradılmasıdır. İkincisi, xammal ixracatçısı modelindən yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal modelinə keçiddir. Üçüncüsü, texnologiya transferi və rəqəmsal suverenliyin təmin olunmasıdır. Dördüncüsü isə beynəlxalq hüquq və çoxtərəfli institutlarda daha ədalətli təmsilçilik uğrunda koordinasiyalı siyasi mövqenin formalaşdırılmasıdır.

Qlobal bərabərsizlik məsələsi artıq təkcə iqtisadi deyil, həm də təhlükəsizlik məsələsidir. Sosial-iqtisadi uçurum dərinləşdikcə miqrasiya axınları, regional münaqişələr və siyasi radikallaşma riski artır. Buna görə də neokolonializmlə mübarizə yalnız ideoloji diskurs deyil, praktik inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi olmalıdır. Bakıda keçirilən bu konfrans göstərir ki, qlobal Cənub ölkələri artıq passiv mövqe tutmaq niyyətində deyil. Yeni dünya nizamı uğrunda debatlarda onların institusional iştirakı və koordinasiyası artdıqca, beynəlxalq münasibətlər sistemində daha balanslı və çoxtərəfli modelin formalaşması mümkündür".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 23 Fevral 2026 15:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see393

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see380

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see377

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see372

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see371

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see351

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see350

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see334

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see331

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see330

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see313

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see311

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see306

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see295

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see282

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see265

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see228

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see217

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri