Nəsimidən Babəkə ucalan zirvə: Rasim Balayevin həyat DOSYESİ

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycanın Xalq artisti Rasim Balayev vəfat edib.

Moderator.az Rasim Balayevin dosyesini təqdim edir. 

Azərbaycan kinematoqrafiyasının canlı əfsanələrindən, sənətimizin sarsılmaz sütunlarından biri – Rasim Balayev 1948-ci il avqustun 8-də Ağsu torpağında dünyaya göz açıb.

Onun sənətə gəlişi sadəcə yeni bir aktyorun meydana çıxması deyildi – bu, Azərbaycan ekran sənətində bütöv bir epoxanın başlanğıcı idi.

1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirən gənc Rasim qısa müddətdə qeyri-adi istedadı, daxili enerjisi və cazibədar xarizması ilə rejissorların diqqətini özünə çəkdi. Onun ekran həyatı “Ulduzlar sönmür” filmi ilə başlasa da, əsl şöhrət zirvəsi onu İmadəddin Nəsimi obrazı ilə gözləyirdi. 1973-cü ildə çəkilən “Nəsimi” filmində yaratdığı obraz təkcə bir rol deyildi – bu, fəlsəfənin, ağrının, inancın və üsyanın canlı təcəssümü idi. Bu rol Rasim Balayevi təkcə ölkə daxilində deyil, bütün SSRİ məkanında böyük sənət hadisəsinə çevirdi.

Ardınca gələn “Babək” filmi isə onun sənət qüdrətini daha da möhkəmləndirdi. Balayev artıq yalnız aktyor deyildi – o, milli qəhrəman ruhunun daşıyıcısına çevrilmişdi. Onun yaratdığı obrazlar ekran çərçivəsini aşaraq xalqın yaddaşına həkk olundu.

Sənətkarın yaradıcılığı yalnız tarixi qəhrəmanlarla məhdudlaşmadı. “Dədə Qorqud”da Beyrək, “İstintaq”da Murad, “Bəyin oğurlanması”nda Elxan kimi bir-birindən tam fərqli, mürəkkəb və psixoloji dərinliyə malik obrazları eyni ustalıqla canlandıraraq aktyorluq diapazonunun sərhədsizliyini sübut etdi. 70-dən çox bədii filmdə yaratdığı rollar, dublyaj sahəsində verdiyi səs və ruh – bütün bunlar onu sadəcə aktyor yox, bütöv bir sənət məktəbinə çevirdi.

Uzun illər “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında çalışan, Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri kimi məsuliyyətli missiyanı daşıyan Rasim Balayev hər zaman prinsipial mövqeyi, milli ruhu və vətənə bağlılığı ilə seçilib. Dövlət tərəfindən “İstiqlal” və “Şərəf” ordenləri ilə təltif edilən ustad sənətkar bu gün də Azərbaycan mədəniyyətinin ən parlaq simalarından biri olaraq yaşayır və yaradır.

Onun sənəti – sadəcə rollar toplusu deyil. Bu sənət bir xalqın yaddaşı, ruhu və tarixidir. Rasim Balayev isə o yaddaşın ən parlaq daşıyıcılarından biridir. /Musavat.com/