Neytron ulduzlarının birləşməsinin sirləri üzə çıxdı

İllinoys Universiteti və Valensiya Universitetindən olan tədqiqatçılar maqnit sahələrinin neytron ulduzlarının birləşməsi nəticəsində yaranan qravitasiya dalğalarının siqnallarını əhəmiyyətli dərəcədə təhrif edə biləcəyini aşkar ediblər. Bu, müasir astrofizikanın əsas vəzifəsi olan həddindən artıq sıx maddənin xassələrinin öyrənilməsini çətinləşdirir. AzPost xəbər verir ki, nəticələr Physical Review Letters jurnalında dərc olunub.

Kütləvi ulduzların qalıqlarından əmələ gələn neytron ulduzları toqquşduqda qravitasiya dalğaları yaranır. Bu məkan-zaman dalğalanmaları cisimlərin daxilindəki fiziki proseslər haqqında məlumatları ehtiva edir, vəziyyət tənliyinin təfərrüatlarını potensial olaraq aşkar edir – ekstremal şəraitdə maddənin davranışını təsvir edən bir model.

Lakin əvvəlki hesablamalar maqnit sahələrinin təsirini nəzərə almamışdı. “Gazeta.Ru” xəbər verir ki , doktor Antonios Tsokarosun rəhbərlik etdiyi komanda yeni tədqiqatda ilk dəfə olaraq maqnit sahələrinin birləşmə qalıqlarının salınım tezliklərini dəyişməyə, digər fiziki təsirləri maskalamaq qabiliyyətinə malik olduğunu nümayiş etdirib .

Alimlər bir sıra yüksək dəqiqliyə malik simulyasiyalar, müxtəlif maqnit sahəsi konfiqurasiyaları, ulduz kütlələri və vəziyyət tənlikləri həyata keçiriblər. Məlum olub ki, birləşmə prosesi zamanı maqnit sahəsi yerdəki analoqları ilə müqayisədə on milyardlarla dəfə güclənir və qravitasiya dalğalarının tezliyinin artmasına səbəb olur.

“Nəticələrimiz göstərir ki, qravitasiya dalğalarını maqnit effektləri nəzərə almadan şərh etmək cəhdi neytron ulduzlarının daxili quruluşu haqqında yanlış nəticələrə gətirib çıxara bilər”, – həmmüəllif professor Milton Ruiz deyib.

Kəşf xüsusilə yeni qravitasiya dalğası detektorlarının – Kosmik Explorer və Eynşteyn teleskopunun hazırlanması kontekstində aktualdır. Yüksək tezlikli siqnallara həssas olan bu alətlər ultrasıx maddənin sirli təbiətini öyrənmək üçün unikal məlumatlar verə bilər.

Paylaş