Icma.az
close
up
RU
Menu

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Niyə bəzi insanlar əməliyyatdan sonra xarici dillərdə danışmağa başlayırlar?

Niyə bəzi insanlar əməliyyatdan sonra xarici dillərdə danışmağa başlayırlar?

Icma.az, Sfera.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Konyada yaşayan 58 yaşlı Rəhmi Karademirin başına gələn hadisə tibb aləmində də heyrətə səbəb olub. Dizindəki əməliyyatdan sonra beynində qan laxtası yaranan Karademir insult keçirdikdən sonra nitq pozğunluğu yaranıb. Müdaxilədən sonra onun hərəkətliliyi bərpa olunsa da, danışıq tərzi tamamilə dəyişib. Türk dilini başa düşə və danışa bilməyən kişi Danimarka dilində səlis danışmağa başlayıb. Bu qeyri-adi mənzərə əslində tibbdə nadir hallarda rast gəlinən bir sindromun xəbərçisidir: Xarici vurğu sindromu.


Beləliklə, xarici vurğu sindromu nədir və necə baş verir?
 

Sfera.az bu yazıda sizə Xarici Vurğu Sindromu (FAS) haqqında məlumat təqdim edir.
 

Xarici Vurğu Sindromu bir insanın öz ana dilindən başqa bir aksentlə danışmasına səbəb olan nadir nevroloji xəstəlikdir. Bu vəziyyət tez-tez insult, beyin travması, miqren və ya inkişaf pozğunluqlarından sonra baş verə bilər.
 

İlk dəfə 1907-ci ildə təsvir edilən bu sindromun 2009-cu ilə qədər yalnız 62 sənədləşdirilmiş halı var idi. Xəstələr yeni dil öyrənmirlər; onların danışıq tərzi ətrafdakılar tərəfindən yad ləhcə kimi qəbul edilir. Qavrayışın bu dəyişməsi çox vaxt saitlərin uzanması, bəzi samitlərin fərqli tələffüzü, nitq ritminin dəyişməsi ilə əlaqələndirilir.
 

Bəs beynin hansı zədələnməsi bu sindroma səbəb olur?
 

Xarici vurğu sindromu ən çox beynin sol tərəfində meydana gələn lezyonlarla əlaqələndirilir. Beyincik kimi motor idarəetmə mərkəzlərinin də nitq ritmində və intonasiyasında dəyişikliklərdə iştirak etdiyi düşünülür. Bəzi hallarda sindromun psixoloji mənşəli olduğu, yəni psixiatrik pozğunluqla birlikdə inkişaf etdiyi müşahidə edilmişdir. Xəstələr adətən öz nitq pozğunluğunun fərqindədirlər və bu yeni vurğu onların şüurlu səyi deyil, qeyri-iradi dəyişiklik kimi görünür.


Bəs onda Rəhmi Karademir niyə Danimarkaca danışmağa başladı? Onun ləhcəsi dəyişməli deyildimi?
 

Xarici vurğu sindromu əsasən vurğunun dəyişməsi ilə məhdudlaşsa da, bəzi hallarda insan əvvəllər öyrəndiyi, lakin uzun müddət istifadə etmədiyi dildə danışmağa başlaya bilər. Rəhmi Karademir məsələsində bu ehtimalın gündəmə gəlməsinin səbəbi də məhz budur. Həkimlərin fikrincə, Karademirin əvvəllər danimarka dili ilə əlaqəsi olub və beyin zədələnməsindən sonra türkcə ilə əlaqələr zəiflədiyi üçün uzun müddət istifadə olunmayan bu dil birdən-birə yenidən gündəmə gəlib.
 

Yəni iki və ya daha çox dil bilən fərdlərdə insult və ya beyin travması sonrasında bir dil tamamilə unudula bilər, digər dil isə qorunub saxlanıla və ya ortaya çıxa bilər. Danimarka nümunəsi də bu nadir mənzərənin nəticəsidir. Beyində fərqli dil mərkəzlərinin müxtəlif bölgələrdə yerləşməsi bu dillərin hər birinin fərqli şəkildə təsirlənməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də keçmişdə öyrənilən, lakin aktiv istifadə olunmayan bir dil bir növ ehtiyatda gözləməkdir və beyin müvəqqəti olaraq əsas dili itirdikdə bu ehtiyat sistemi işə düşür.
 

Həkimlərin fikrincə, bu vəziyyət müvəqqəti ola bilər və zamanla türkcəyə qayıtmaq mümkündür. Reabilitasiya prosesi zamanı xəstələr beynin dili yenidən qurma qabiliyyəti sayəsində danışdıqları dilləri yenidən öyrənə bilərlər.

Xanım

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 03 May 2025 22:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see291

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see247

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see245

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see241

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see238

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see234

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see226

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see222

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see217

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see213

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see203

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see194

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see190

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see190

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see186

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see183

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see182

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see170

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see169

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see169
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri