Niyə uşağınız sizi “eşitmir?

Bir çox valideyn səmimi şəkildə təəccüblənir ki, niyə onların sözləri təsir etmir, halbuki onlar öz valideynlərindən öyrəndiklərini təkrarlayırlar. Lakin dünya tərbiyə üsullarının yenilənməsindən daha sürətlə dəyişir.

Lent.az xəbər verir ki, bəzi yanaşmalar artıq köhnəlib və uşaqların inkişafına mane olur. Böyüklər bunu nə qədər tez dərk etsələr, ailədaxili ünsiyyət bir o qədər asanlaşar. Ən zərərli yanaşmalardan biri “uşaqlar qulaq asmalıdır, amma eşidilməməlidir” düşüncəsidir. Valideyn göstəriş verir, lakin uşağın davranışının arxasında nə dayandığını anlamağa çalışmır.

Müasir mütəxəssislər vurğulayırlar ki, uşaqlar sözlərə deyil, münasibətə reaksiya verirlər. Əgər uşaq təzyiq hiss edirsə, hətta məntiqli tələbləri də qəbul etməyi dayandırır. Digər köhnəlmiş fikir “sərtlik xarakter formalaşdırır” yanaşmasıdır. Əslində isə həddindən artıq sərtlik uşaqlarda təşviş və səhv etmək qorxusu yaradır. Psixoloqlar izah edirlər ki, uşaq dəstək vasitəsilə öyrənir. Onu hər xırda şeyə görə danladıqda, yeni şeylər sınamaq həvəsi azalır.

“Mən daha yaxşı bilirəm” ifadəsi də artıq effekt vermir. Bu cümlə dialoq imkanını bağlayır və uşağı passivləşdirir. Müasir uşaqlar müstəqilliyin dəyərləndirildiyi bir dünyada böyüyürlər. Onlar üçün fikirlərinin əhəmiyyətli olduğunu hiss etmək vacibdir. “Böyüklərə cavab qaytarma” yanaşması sağlam sərhədlərin formalaşmasına mane olur.

Uşaq özünü pis hiss etsə belə, razılaşmağa öyrəşir. Belə uşaqlar böyüklükdə daha çox çətinliklərlə üzləşirlər. Onlar öz mövqelərini müdafiə etməyi bacarmır və münaqişələrdən qorxurlar. Digər köhnə yanaşma uşağı başqaları ilə müqayisə etməkdir. Bu, özünə inamı zədələyir və gizli aqressiya yaradır. Daha faydalı yol uşağı onun özü ilə müqayisə etməkdir. Bu zaman o, öz inkişafını görür və daha inamlı böyüyür.

“Oğlanlar ağlamaz” və ya “qızlar sakit olmalıdır” kimi fikirlər də artıq aktuallığını itirib. Bu cür yanaşmalar emosional inkişafı məhdudlaşdırır. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, uşaqlara hisslərini yaşamağa icazə vermək lazımdır. Bu, onların həm özlərini, həm də başqalarını daha yaxşı anlamasına kömək edir.

Valideynlər köhnə sxemlərdən imtina etdikdə, ailə münasibətləri daha isti və səmimi olur. Uşaq müdafiəyə keçmək əvəzinə etibar etməyə başlayır.