Nüvə silahı işə düşsə nə baş verər?

Dünyanın hərbi balansında "var, amma istifadə olunmur" prinsipi ilə saxlanılan nüvə silahı işə düşsə, nəticələri təkcə bir şəhərlə məhdudlaşmaz - bütün bəşəriyyət üçün fəlakət ssenarisi reallaşa bilər.

Əgər nüvə silahı döyüş şəraitində istifadə olunsa, ilk zərbə partlayışın episentri ətrafında yerləşən ərazini tamamilə yox edə bilər. Məsələn, Xirosimaya atılmış 15 kilotonluq bomba 70-80 min insanın həyatına son qoymuş, 13 km²-lik ərazidə fiziki və bioloji həyat məhv olmuşdu. Daha güclü - meqaton səviyyəsində olan müasir nüvə başlıqları isə 150-200 km²-lik ərazini yerlə yeksan edə bilər.

Partlayışın yaratdığı istilik dalğası 3-cü dərəcəli yanıqlarla 10 kilometrlərlə uzaqda olan insanlara belə təsir edər. Radiasiya isə təkcə dərhal ölümlə deyil, uzunmüddətli genetik xəstəliklər, xərçəng və doğuş qüsurları ilə milyonlarla insanın sağlamlığını təhlükəyə atar.

Bundan əlavə, nüvə silahının istifadəsi ekoloji baxımdan da dağıdıcı təsirə malikdir. "Nüvə qışı" deyilən hadisə - yəni partlayışlardan sonra havaya qalxan toz və tüstü qatının günəş işığını kəsməsi - qlobal temperaturun düşməsinə, məhsuldarlığın azalmasına və qıtlığa səbəb ola bilər.

Ən təhlükəlisi isə bu cür bir silahın işə düşməsi digər nüvə ölkələrinin də eyni cavabla qarşılıq verməsi riskidir. Bu halda artıq təkcə lokal deyil, qlobal nüvə müharibəsi ehtimalı yaranar.

Ekspertlərin fikrincə, nüvə silahı işə düşərsə, bu, sadəcə müharibə yox, insanlıq tarixinin dönüş nöqtəsi ola bilər. Çünki belə bir partlayış nəinki şəhərləri yox edər, həm də dünya düzənini, iqtisadiyyatları və beynəlxalq hüququ tamamilə dəyişdirə bilər.

Hazırda bu silahların varlığı bəşəriyyət üzərində asılmış təhlükə kimi qalır və dünya dövlətləri tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Amma bu balansın pozulması, sözün əsl mənasında, Yer kürəsinin taleyini dəyişə bilər.

Bəxtiyar Umarlı
Milli.Az