Ofisdə, evdə kamera quraşdıranda Bunlara diqqət etməlisiniz

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti Azərbaycanda müxtəlif ofislərdə və mənzillərdə quraşdırılmış videomüşahidə kameralarının idarəetmə qurğularına (DVR) qlobal internet şəbəkəsi üzərindən məsafədən icazəsiz qoşularaq bu mənzillərdə yaşayan sakinlərin şəxsi və ailə həyatının sirrini təşkil edən məlumatları əks etdirən videomaterialları ələ keçirməklə xarici internet informasiya resurslarına yerləşdirilməsini ehtiva edən qanunazidd əməllərlə bağlı əməliyyat-texniki tədbirlər həyata keçirib. Aparılmış araşdırmalarla, həmçinin Azərbaycanda müxtəlif ünvanlarda olan videomüşahidə kameralarının görüntülərinin real vaxt rejimində izlənilməsi imkanına malik istifadəçi hesablarının satışa çıxarıldığı da müəyyən olunub.

Faktla əlaqədar DTX tərəfindən aidiyyəti dövlət qurumları ilə birgə kibermüdaxilə hallarının zərərli nəticələrinin aradan qaldırılması təmin edilib. Görülmüş təxirəsalınmaz tədbirlərlə kibermüdaxiləyə məruz qalmış müşahidə kameralarının yerləşdiyi ünvanlar təsbit edilib, bu cihazlara keçirilmiş texniki baxış zamanı ümumi təhlükəsizlik boşluğu aşkarlanıb və həmin boşluğun kibermüdaxilənin əsas faktoru olduğu müəyyənləşdirilib. Eyni zamanda, qeyd olunan təhlükəsizlik boşluğunun aradan qaldırılması aidiyyəti xarici istehsalçı şirkətdən tələb edilib, habelə kibermüdaxiləyə məruz qalmış kameraların videogörüntülərinin xarici internet informasiya ehtiyatlarından silinməsi təmin olunub.

DTX vətəndaşlara informasiya-kommunikasiya vasitələri ilə bağlı müvafiq qaydalara ciddi riayət etmələri, mənşəyi və texniki göstəriciləri məlum olmayan avadanlıqlardan istifadə zamanı diqqətli olmaları tövsiyə edir.

Ofisində və ya mənzilində videomüşahidə kameraları quraşdırmaq istəyən Azərbaycan vətəndaşları nələrə diqqət etməlidir? Belə vətəndaşlar hansı tip kameraları almalı və ya almamalıdır? Vətəndaş ofisində və ya mənzilində quraşdırdığı videomüşahidə kameralarına qanunsuz müdaxilə olunduğunu necə bilə bilər? Hansı hallar müdaxilənin baş verdiyinə şübhələnmək üçün əsas verir?

News24.az xəbər verir ki, medianews.az saytı bu suallarla Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının sədri Elvin Abbasova müraciət edib. 

Ofisdə, evdə kamera quraşdıranda - Bunlara diqqət etməlisiniz

E.Abbasov bildirib ki, videomüşahidə sistemlərinin təhlükəsizliyi üçün ən vacib məqamlardan biri köhnə model kameraların və ya köhnə proqram təminatı ilə işləyən cihazların vaxtında yenilənməsidir: “Çox vaxt istifadəçilər DVR (rəqəmsal video qeydiyyatçı) sistemlərində uzun müddət proqram təminatını yeniləmirlər, bu da ciddi zəifliklərə və kənardan müdaxiləyə yol aça bilər. Xüsusilə əvvəlcədən təyin olunmuş (default) şifrələr dəyişdirilmədikdə və ya sistemdə avtomatik yeniləmə funksiyası aktiv olmadıqda, kameralar hədəfə çevrilə bilər. Bu səbəbdən istifadəçilər mütəmadi olaraq cihazların “firmware” versiyalarını yoxlamalı və rəsmi mənbələrdən ən son yeniləmələri tətbiq etməlidirlər”.

E.Abbasovun sözlərinə görə, DVR cihazlarının internetə birbaşa çıxış etməsindən öncə mütləq şəbəkə səviyyəsində “firewall” (şəbəkə təhlükəsizlik divarı) qurulmalıdır: “Bu, şəbəkəyə daxil olan və ya oradan çıxan məlumat axınlarını filtrasiya edərək kənar müdaxilələrin qarşısını alır. Sadə ev istifadəçiləri üçün isə bu funksiyanı müasir router cihazları da qismən yerinə yetirə bilər”.

Ekspert bildirib ki, kamera sistemlərinin bulud xidmətlərinə qoşulmadan lokal şəbəkə daxilində işləməsi də əlavə təhlükəsizlik təmin edir: “Qısası, istər texniki biliklə, istərsə də mütəxəssis dəstəyi ilə kamera sistemləri düzgün qurulmalı və mütəmadi olaraq texniki baxışdan keçirilməlidir”.