Ölkəyə gətirilən maşınlara görə aksiz vergisi nə qədər artacaq? AÇIQLAMA

Gələn ildən etibarən Azərbaycana idxal olunan yaşı 7 ildən çox olan minik avtomobilləri üçün aksiz vergisi artırılacaq.

Avtosfer.az xəbər verir ki, yeni qaydalara əsasən, 2026-cı ilin yanvarın 1-dən tətbiq olunacaq bu dəyişiklik avtomobil bazarına birbaşa təsir göstərəcək.

Yeni qərara görə, benzin mühərrikli avtomobillər üçün aksiz vergisinə 1.5 əmsalı, dizel mühərrikli avtomobillər üçün isə 2 yüksəldici əmsal tətbiq ediləcək. Bu, xüsusilə köhnə və dizel mühərrikli avtomobillərin qiymətinə ciddi şəkildə təsir edə bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dəyişiklik nəticəsində bəzi hallarda avtomobil qiymətləri artacaq, bazarda isə köhnə avtomobillərə olan maraq azala bilər.

Digər tərəfdən, bu qərarın əsas məqsədi ölkənin avtomobil parkını yeniləmək və ekoloji baxımdan daha təmiz, texniki cəhətdən təhlükəsiz nəqliyyat vasitələrinin istifadəsini təşviq etməkdir. Eyni zamanda, bu addım elektromobillərin bazarda daha geniş yayılmasına şərait yarada bilər.

Bütün bunlar fonunda sual yaranır: yeni aksiz dərəcələri və tətbiq ediləcək əmsallar Azərbaycan avtomobil bazarında qiymətləri necə dəyişəcək və vətəndaşların seçimlərinə hansı formada təsir göstərəcək? Digər tərəfdən ölkənin avtomobil parkının yenilənməsində gecikmələr gözlənilirmi?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Eldəniz Əmirov Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu dəyişikliklər təbii ki, avtomobil bazarına ciddi təsir göstərəcək:

“Həm avtomobil parkının yenilənməsi, həm də avtomobil qiymətlərinin yüksəlməsi baxımından bazarda aktivliyə təsir edəcək. Çünki benzinlə işləyən avtomobillərə 1.5 əmsalının tətbiqi 15 faizlik artım deməkdir.

Ona görə də bu tip avtomobillərdə qiymət artımının tam şəkildə avtomobilin satış qiymətinə ötürülməsi baş verməyəcək. Müəyyən hissəsi alıcının üzərinə keçəcək, müəyyən hissəsi isə təchizatçının üzərində qalacaq.

Dizel mühərrikli avtomobillərlə bağlı da qeyd etmək lazımdır ki, burada aksiz vergisinin 100 % artırılması bu avtomobillərin satış qiymətlərinə birbaşa təsir edəcək. Bu artım dinamikası avtomobil bazarında müəyyən durğunluq yaradacaq. İnsanlar gözləmə mövqeyinə keçəcək, nəticədə köhnə və hazırda istifadə olunan avtomobillərin qiymətində artım müşahidə ediləcək. Ümumilikdə isə bu dəyişikliklər dizellə işləyən avtomobillərin Azərbaycan bazarındakı payının azalmasına səbəb ola bilər”, – deyə ekspert bildirib.

Azərbaycan Avtomobil Dilerləri Assosiasiyası İdarə Heyətinin sədri Eyyub Əliyevin fikrincə isə, yeni qərar ölkənin avtomobil parkının yenilənməsi istiqamətində atılmış müsbət addım hesab olunur:

“Çünki məlumdur ki, hazırda ölkəmizdə avtomobil parkının 80 faizdən çoxunu yaşı 10 ildən yuxarı olan avtomobillər təşkil edir. Bu baxımdan, yeni qərar avtomobil parkının yenilənməsinə mühüm təkan verəcək.

Bildiyiniz kimi ölkəyə yaşı 10 ildən az olan avtomobillər gətirilə bilər. Aksizlərlə bağlı bu qərar isə  yaşı 7 ildən yuxarı avtomobillərə tətbiq ediləcək. Bu hal isə  vətəndaşların köhnə avtomobil idxalını azaltmaqla yanaşı, bazarda yeni və ya nisbətən az istifadə olunmuş, yəni 5 ilə qədər yaşı olan avtomobillərin satışını artıracaq.

Bununla belə, bəzi satıcılar yaşı yeddidən çox olan avtomobillərin qiymətini süni şəkildə qaldırmağa çalışacaqları gözlənilir. Lakin avtomobil sektorunda aparılan islahatlar, elektromobillərlə bağlı mövcud güzəştlər və rəsmi dilerlər tərəfindən həyata keçirilən müxtəlif kampaniyalar bu prosesin qarşısını müəyyən dərəcədə alacaq”.

Eltac Zülfüqaroğlu