Icma.az
close
up
RU
“Ölüm anında görünən uşıq: elm və şüurun sərhədindəki sirr“ Elmi araşdırma

“Ölüm anında görünən uşıq: elm və şüurun sərhədindəki sirr“ Elmi araşdırma

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Ölüm anında beyinin yaratdığı "tunelin sonundakı işıq" insan şüurunun son parıltısı kimi ortaya çıxır..."

Ölümün bir addımlığında insanların gördüyü "tunelin sonundakı işıq" illərlə mif kimi qalsa da, əslində minlərlə kliniki ölüm hadisəsində qeydə alınmış real təcrübələrin ümumi təsviridir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "kokl.ua" nəşri yazıb.

Fenomenin mahiyyəti: beynin son parıltısı 

Nəşr yazır ki, kliniki ölüm keçirən insanlar qaranlıq bir dəhlizdən sanki yüngülləşmiş halda parlaq bir nöqtəyə doğru çəkildiklərini bildirir. Elm bu görüntüləri beyinin kritik stres anında, xüsusən oksigen çatışmazlığı zamanı göstərdiyi son fəaliyyətlərlə izah edir. Hipoksiya başlayanda görmə korteksində periferik sahələr tədricən "sönür", mərkəzi hissə isə parlaq işıq kimi qavranır.

Bu zaman hormonların, xüsusən endorfinlərin yüksəlişi insana xoş bir rahatlıq, istilik və təhlükəsizlik hissi verir. Bir çox xəstə bunu "bədənimdən ayrılmış kimi oldum" sözləri ilə təsvir edir. Bu təcrübə yalnız vizual effekt deyil - beyin yaddaş, emosiyalar və duyğu mərkəzlərini eyni anda işə salır.

Şüurun son aktivliyi

Son illərin tədqiqatları göstərir ki, ürək dayandıqdan sonra belə beyin 10-15 dəqiqə tamamilə susmur. Miçigan Universitetinin neyrofizioloqları 2025-ci ilin genişlənmiş araşdırmasında ölüm ərəfəsində beyində gamma dalğalarının 30-50 faiz artdığını müəyyən edib. Bu dalğalar adətən yuxular, emosiyalar və qısa yaddaşla bağlı olur, yəni insanın gördüyü "işıqlı yol" bir növ beynin son aktivliyi, sanki öz-özünə çəkdiyi son film kimidir.

Göz dibində təzyiqin dəyişməsi də tunel effektini gücləndirir: periferik görmə sönür, mərkəz isə "işığa çıxış" kimi görünür. Beyində qlutamatın və serotonin kimi maddələrin gur axını vizualları daha parlaq, emosiyaları isə daha güclü edir. Bu səbəbdən fərqli ölkələrdən insanlar oxşar təsvirlər verir - bu, fenomenin bioloji universallığını göstərir.

Bununla belə, psixologiya amili də öz rolunu oynayır: insanın inancı, dini təsəvvürləri və həyat təcrübələri həmin an gördüyü şəkillərin məzmununu müəyyən edir. Avropada bu işıq "xilas", Asiyada "yenidən doğuluş", Ukraynada isə "ruhların qarşılaması" kimi izah olunur.

Hekayələr, emosiyalar və fenomenin insan həyatına təsiri

Kliniki ölüm keçirib geri qayıdanların hekayələri təkcə tibbi fakt deyil, həm də güclü emosional yük daşıyır. Bəziləri işıqdan yayılan istiliyin onları qucaqladığını, uşaqlıq xatirələrinin canlandığını, bəziləri isə dərin rahatlıq hiss etdiyini deyir. Tibb işçilərinin müşahidələrinə görə, belə təcrübələr yaşayan insanların əksəriyyəti sonradan həyata fərqli baxmağa başlayır - ölüm qorxusu azalır, dəyərlər dəyişir, insan daha sakit və düşüncəli olur.

Psixoloqlar isə bu hekayələrin terapevtik əhəmiyyətini qeyd edir: ölüm anında yaşanan görüntü - istər işıq, istər tunel, istərsə də xatirələr seli beynin son müdafiə mexanizmi kimi qəbul olunur. Bu mexanizm həm ağrı hissini azaldır, həm də insanı emosional olaraq sakitləşdirir.

2025-ci ildə Avropa və ABŞ mərkəzlərinin apardığı birgə araşdırma belə nəticəyə gəlib ki, kliniki ölüm keçirən insanların təxminən 15 faizi bu cür "işıq təcrübəsi" barədə danışır. Bu, fenomeni istisna yox, müəyyən hallarda normal bir mərhələ kimi göstərir. Elm hələ bütün sirləri açmasa da, bir həqiqət dəyişməz qalır: insan beyninin son anlarda yaratdığı bu parlaq yol həm qəhrəmanlıqla mübarizə aparan orqanizmin, həm də həyatla vidalaşan şüurun ən dərin təzahürüdür.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:242
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 06 Dekabr 2025 00:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri