Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Ölüm anında görünən uşıq: elm və şüurun sərhədindəki sirr“ Elmi araşdırma

“Ölüm anında görünən uşıq: elm və şüurun sərhədindəki sirr“ Elmi araşdırma

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Ölüm anında beyinin yaratdığı "tunelin sonundakı işıq" insan şüurunun son parıltısı kimi ortaya çıxır..."

Ölümün bir addımlığında insanların gördüyü "tunelin sonundakı işıq" illərlə mif kimi qalsa da, əslində minlərlə kliniki ölüm hadisəsində qeydə alınmış real təcrübələrin ümumi təsviridir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "kokl.ua" nəşri yazıb.

Fenomenin mahiyyəti: beynin son parıltısı 

Nəşr yazır ki, kliniki ölüm keçirən insanlar qaranlıq bir dəhlizdən sanki yüngülləşmiş halda parlaq bir nöqtəyə doğru çəkildiklərini bildirir. Elm bu görüntüləri beyinin kritik stres anında, xüsusən oksigen çatışmazlığı zamanı göstərdiyi son fəaliyyətlərlə izah edir. Hipoksiya başlayanda görmə korteksində periferik sahələr tədricən "sönür", mərkəzi hissə isə parlaq işıq kimi qavranır.

Bu zaman hormonların, xüsusən endorfinlərin yüksəlişi insana xoş bir rahatlıq, istilik və təhlükəsizlik hissi verir. Bir çox xəstə bunu "bədənimdən ayrılmış kimi oldum" sözləri ilə təsvir edir. Bu təcrübə yalnız vizual effekt deyil - beyin yaddaş, emosiyalar və duyğu mərkəzlərini eyni anda işə salır.

Şüurun son aktivliyi

Son illərin tədqiqatları göstərir ki, ürək dayandıqdan sonra belə beyin 10-15 dəqiqə tamamilə susmur. Miçigan Universitetinin neyrofizioloqları 2025-ci ilin genişlənmiş araşdırmasında ölüm ərəfəsində beyində gamma dalğalarının 30-50 faiz artdığını müəyyən edib. Bu dalğalar adətən yuxular, emosiyalar və qısa yaddaşla bağlı olur, yəni insanın gördüyü "işıqlı yol" bir növ beynin son aktivliyi, sanki öz-özünə çəkdiyi son film kimidir.

Göz dibində təzyiqin dəyişməsi də tunel effektini gücləndirir: periferik görmə sönür, mərkəz isə "işığa çıxış" kimi görünür. Beyində qlutamatın və serotonin kimi maddələrin gur axını vizualları daha parlaq, emosiyaları isə daha güclü edir. Bu səbəbdən fərqli ölkələrdən insanlar oxşar təsvirlər verir - bu, fenomenin bioloji universallığını göstərir.

Bununla belə, psixologiya amili də öz rolunu oynayır: insanın inancı, dini təsəvvürləri və həyat təcrübələri həmin an gördüyü şəkillərin məzmununu müəyyən edir. Avropada bu işıq "xilas", Asiyada "yenidən doğuluş", Ukraynada isə "ruhların qarşılaması" kimi izah olunur.

Hekayələr, emosiyalar və fenomenin insan həyatına təsiri

Kliniki ölüm keçirib geri qayıdanların hekayələri təkcə tibbi fakt deyil, həm də güclü emosional yük daşıyır. Bəziləri işıqdan yayılan istiliyin onları qucaqladığını, uşaqlıq xatirələrinin canlandığını, bəziləri isə dərin rahatlıq hiss etdiyini deyir. Tibb işçilərinin müşahidələrinə görə, belə təcrübələr yaşayan insanların əksəriyyəti sonradan həyata fərqli baxmağa başlayır - ölüm qorxusu azalır, dəyərlər dəyişir, insan daha sakit və düşüncəli olur.

Psixoloqlar isə bu hekayələrin terapevtik əhəmiyyətini qeyd edir: ölüm anında yaşanan görüntü - istər işıq, istər tunel, istərsə də xatirələr seli beynin son müdafiə mexanizmi kimi qəbul olunur. Bu mexanizm həm ağrı hissini azaldır, həm də insanı emosional olaraq sakitləşdirir.

2025-ci ildə Avropa və ABŞ mərkəzlərinin apardığı birgə araşdırma belə nəticəyə gəlib ki, kliniki ölüm keçirən insanların təxminən 15 faizi bu cür "işıq təcrübəsi" barədə danışır. Bu, fenomeni istisna yox, müəyyən hallarda normal bir mərhələ kimi göstərir. Elm hələ bütün sirləri açmasa da, bir həqiqət dəyişməz qalır: insan beyninin son anlarda yaratdığı bu parlaq yol həm qəhrəmanlıqla mübarizə aparan orqanizmin, həm də həyatla vidalaşan şüurun ən dərin təzahürüdür.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:269
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 06 Dekabr 2025 00:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri