Icma.az
close
up
RU
Özəl xəstəxanalarda qiymətlər nəyə əsasən müəyyən edilir? ARAŞDIRMA

Özəl xəstəxanalarda qiymətlər nəyə əsasən müəyyən edilir? ARAŞDIRMA

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Özəl xəstəxanalarda qiymətlərin hansı prinsiplərlə müəyyənləşdirilməsi uzun illərdir cəmiyyətdə ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir. Eyni analiz, müayinə və ya əməliyyatın müxtəlif klinikalarda fərqli qiymətlərlə təqdim olunması insanlarda haqlı olaraq suallar yaradır. Bəzən bir xəstəxanada 200 manata təqdim olunan xidmət başqa bir klinikada 800–1000 manata qədər dəyişə bilir. Bu fərqin səbəbləri isə yalnız tibbi xidmətlə məhdudlaşmır. Burada iqtisadi model, texnologiya, idarəetmə, brend siyasəti və hətta psixoloji marketinq faktorları belə rol oynayır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.


İlk növbədə qeyd edilməlidir ki, özəl xəstəxanalar dövlət müəssisələrindən fərqli olaraq kommersiya prinsipi ilə fəaliyyət göstərir. Yəni onların əsas məqsədi yalnız tibbi xidmət göstərmək deyil, həm də maliyyə dayanıqlığını qorumaq, investisiya xərclərini geri qaytarmaq və mənfəət əldə etməkdir. Bu səbəbdən qiymətlər formalaşdırılarkən xəstəxananın aylıq xərcləri, personal maaşları, avadanlıqların amortizasiyası, vergi ödənişləri, marketinq büdcəsi və digər iqtisadi faktorlar nəzərə alınır.

Ən ciddi xərc istiqamətlərindən biri tibbi texnologiyalardır. Müasir dövrdə özəl klinikalar rəqabətdə üstünlük qazanmaq üçün ən yeni MRT, KT, PET-CT, robotik cərrahiyyə sistemləri, laparoskopik avadanlıqlar və yüksək dəqiqlikli laborator cihazlar əldə etməyə çalışırlar. Bu avadanlıqlar milyonlarla manat dəyərində olur və onların texniki servisi, proqram təminatı, ehtiyat hissələri və yenilənməsi böyük maliyyə tələb edir. Xəstəxanalar isə bu investisiyaların geri dönüşünü xidmət haqları üzərindən təmin etməyə çalışır.

Digər mühüm məsələ həkim kapitalıdır. Bu gün bir çox özəl xəstəxana əslində konkret həkimlərin reputasiyası üzərində formalaşır. Beynəlxalq təcrübəyə malik, xaricdə təhsil almış və tanınmış mütəxəssislərin xidmət haqları daha yüksək olur. Burada pasiyent yalnız tibbi prosedura görə deyil, eyni zamanda həmin həkimin bilik və təcrübəsinə görə ödəniş edir. Dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi Azərbaycanda da artıq “həkim brendi” anlayışı formalaşıb.

Qiymətlərə təsir edən digər mühüm amil xəstəxananın yerləşdiyi ərazi və hədəf auditoriyasıdır. Şəhərin mərkəzində yerləşən premium klinikalar yüksək icarə, kommunal və idarəetmə xərclərinə malik olur. Bu xəstəxanalar adətən yüksək gəlirli pasiyent seqmentinə xidmət göstərir və qiymət siyasətini də buna uyğun qururlar. Bəzi özəl klinikalar isə özlərini “premium tibbi xidmət” modeli kimi təqdim etdikləri üçün komfort, dizayn, fərdi otaqlar, VIP xidmətlər və sürətli qəbul sistemi kimi əlavə imkanları da qiymətə daxil edirlər.

Burada marketinq psixologiyası da mühüm rol oynayır. Bəzi hallarda yüksək qiymət özü müəyyən etibar və keyfiyyət görüntüsü yaradır. İnsanların bir hissəsi bahalı tibbi xidməti daha keyfiyyətli hesab edir. Bu səbəbdən bəzi klinikalar qiymət siyasətini həm də prestij elementi kimi formalaşdırır.

Digər vacib faktor dərman və tibbi sərfiyyat materiallarıdır. Əməliyyatlarda istifadə olunan implantlar, stentlər, protezlər, xüsusi tibbi alətlər və birdəfəlik materialların böyük hissəsi xaricdən idxal olunur. Valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər, logistika xərcləri və beynəlxalq bazardakı qiymət artımları birbaşa olaraq özəl xəstəxanaların tariflərinə təsir edir. Xüsusilə kardiologiya, ortopediya və neyrocərrahiyyə kimi sahələrdə istifadə olunan tibbi materiallar olduqca baha olur.

Bundan başqa, özəl xəstəxanalarda xidmətin sürəti də qiymət faktoruna çevrilib. Dövlət xəstəxanalarında bəzən uzun növbələr olduğu halda, özəl klinikalar daha sürətli diaqnostika və qəbul sistemi təqdim edir. Bir çox pasiyent vaxt itkisini azaltmaq üçün daha yüksək məbləğ ödəməyə razı olur. Yəni burada insan faktiki olaraq həm tibbi xidmətə, həm də zamana görə ödəniş edir.

İcbari tibbi sığorta sistemi də qiymət siyasətinə təsir edən əsas mexanizmlərdən biridir. Azərbaycanda müəyyən xidmətlər üzrə dövlət tarifləri mövcuddur və bəzi özəl klinikalar bu sistemə qoşularaq xidmət göstərirlər. Lakin sığortaya daxil olmayan xidmətlərdə xəstəxanalar sərbəst qiymət siyasəti tətbiq edə bilir. Bu isə bazarda qiymət fərqlərinin daha da artmasına səbəb olur.

Digər mühüm məsələ şəffaflıq problemidir. Bəzi hallarda pasiyentlərə ilkin mərhələdə tam qiymət təqdim olunmur və proses zamanı əlavə analizlər, konsultasiyalar və prosedurlar ümumi məbləği artırır. Bu da cəmiyyətdə özəl səhiyyə sektoruna qarşı narazılıq yaradan əsas səbəblərdən biridir. Bir sıra ekspertlər hesab edir ki, gələcəkdə özəl səhiyyə sektorunda qiymətlərin daha şəffaf formada təqdim olunması hüquqi baxımdan daha ciddi tənzimlənə bilər.

Dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da səhiyyə artıq yalnız tibbi xidmət sahəsi deyil, böyük iqtisadi sektor hesab olunur. Bu sektor daxilində rəqabət, texnologiya yarışı və investisiya mühiti qiymətlərin formalaşmasına birbaşa təsir edir. Xüsusilə süni intellekt, telemedicina, rəqəmsal diaqnostika və fərdiləşdirilmiş müalicə modelləri yaxın illərdə səhiyyədə yeni qiymət mexanizmlərinin yaranmasına səbəb olacaq.

Ekspertlər hesab edir ki, gələcəkdə tibbi xidmətlərin qiymətləndirilməsi yalnız prosedurun özünə görə deyil, nəticə əsaslı model üzərindən qurula bilər. Yəni xəstəxanalar göstərdikləri xidmətin effektivliyinə, pasiyent məmnuniyyətinə və müalicə nəticələrinə görə qiymətləndirilə bilər. Bu isə səhiyyə sektorunda həm rəqabəti, həm də xidmət keyfiyyətini artıran əsas amillərdən biri hesab olunur.

Ayşən Vəli

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 14 May 2026 09:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri