Papanın xüsusi icazəsi ilə dəfn edilən virtuoz skripkaçı Ona niyə şeytanın oğlu deyirdilər?

27 oktyabr görkəmli italyan bəstəkar Nikkolo Paqanininin doğum günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə Aslı Sıla Bulatın sənətkar haqqında yazısını təqdim edir.

İtalyan skripka virtuozu və bəstəkar Nikkolo Paqanini, tarixdə ən məşhur skripka ifaçılarından biri kimi tanınıb. O, müasir skripka texnikasına böyük töhfələr verib, skripka və ansambl musiqisi üçün çoxlu əsərlər yazıb.

Paqanini yaratdığı texnikalar, qeyri-adi bacarığı və xarakteri ilə həm skripka tarixinin ən məşhur virtuozu olub.

Paqanininin fərqli sümük quruluşu, maraqlı və nisbətən qeyri-proporsional bədəni, əl hərəkətlərinin sürəti və onu müayinə edən dövrün həkimlərinin skelet sistemi ilə bağlı müşahidələri göstərib ki, sənətçinin “Marfan sindromu” adlanan, genetik və birləşdirici toxumalara təsir edən xəstəliyi olub. Texniki baxımdan sol tel üzərində 3,5 oktava çalması, oynaq hərəkətlərinin elastikliyi və bağların boşluğu bununla izah edilə bilər. Paqanininin bu xəstəliyi onun üçün üstünlüyə çevrilib və onu çox yüksək səviyyəyə çatdırıb.

Nikkolo Paqanini 27 oktyabr 1782-ci ildə İtaliyanın Genuya şəhərində kasıb bir ailədə doğulub. Həvəskar musiqiçi və ticarətlə məşğul olan atası Antonio, Nikkoloya beş yaşında mandolin çalmağı öyrədibib.

Yeddi yaşında skripkaya başlayan Paqanini, səkkiz yaşında ilk bəstələrini yazmağa başlayıb. Kiçik yaşına baxmayaraq çox sürətlə irəlilədiyini görən atası, onu peşəkar müəllimlərə şagird verib.

Paqanini, teatr orkestrində skripkaçı Covanni Servetto ilə peşəkar təhsil alıb, iki il sonra isə özünəməxsus üslubu ilə tanınmağa başlayıb və Genuyanın ən yaxşı skripkaçısı hesab edilən Kostadan dərs alıb.

Onun özünəməxsus üslubu çox kiçik yaşlarından üzə çıxıb.

Napoleon ordusunun 1790-cı ilin sonunda İtaliyanı işğal etməsi və Genuyanı ələ keçirməsi, həmçinin ingilis qoşunlarının limanı bağlaması səbəbilə işsiz qalan Antonio Paqanini, oğlu ilə birlikdə Livorna limanlarına işləməyə gedib. Paqanini, təhsil xərclərini və yol xərclərini ödəmək məqsədilə 1795-ci ildə ilk konsertini verib.

Kostadan sonra Paqanini, Allesandro Rolla ilə skripka, Qaspar Giretti ilə kompozisiya dərslərinə davam edib. Müxtəlif alətlər haqqında bilikləri onun səviyyəsini artırıb.

1796-cı ilin sonunda Genuyaya qayıdan Paqanini artıq uğurlu bir bəstəkar kimi tanınırdı.

1797-ci ildə Parmadan ayrılıb və atası ilə ilk peşəkar turuna çıxıb. Lombardiya bölgəsindəki şəhərlərdə verdiyi konsertlərlə şöhrət qazanıb.

Genuyaya qayıdanda on dörd yaşı var idi və ilk skripka konsertini yazıb.

1808-ci ildə Leqoma səfər edib. İlk konsertində bir telin qopması səbəbilə üç telli skripka ilə ifa edib və böyük alqış qazanıb. Bundan sonra Paqanini bəzən qəsdən köhnə tellər istifadə edib.

1823-cü ildə ciddi sağlamlıq böhranı yaşayıb və ona cinsi yolla keçən xəstəlik diaqnozu qoyulub.

Komo gölündə general Domeniko Pino ilə qalıb və balerina Antoniya Biançi ilə tanış olub. 1824-cü ildə Triestedə Antoniya ilə konsertlər verib.

1825-ci ildə oğlu dünyaya gəlib. 1828-ci ildə Vyanaya gedib, burada 15 konsert verib. Şubert onun bir konsertini izləyib və “Mələk oxuyur” deyib.

Kral onu "saray virtuozu" adlandırıb və qızıl medalla təltif edib.

Paqanini həm skripka bacarığı, həm də qumara meyli ilə tanınıb. Xeyli pul qazanırmış, sonra da qumarda uduzurmuş. Livornoda konsertdən əvvəl skripkasını qumarda itirdiyi deyilir.

Üstün virtuozluğuna görə xalq arasında “Şeytanın oğludur, ruhunu şeytana satıb” deyə şayiələr yayılıb.

Sonrakı illərdə müxtəlif ölkələrdə konsertlərdən sonra Genuyaya dönüb, burada skripka konservatoriyası açmaq istəyib.

Yüksək qiymət tələb etdiyi üçün kitabları nəşr edə bilməyib və xoleraya yoluxduğuna görə planlarını təxirə salıb.

Fransaya gedib ğz adına kazino açıb, amma böyük pul itirib. Sonrakı illərdə boğaz xərçəngi diaqnozu qoyulub və səsini itirib.

Nice şəhərinə köçüb və 1840-cı ildə orada vəfat edib. Bütün əmlakını oğluna miras qoyub.

Şeytanla bağlı şayiələrə və günah çıxartmağı rədd etməsi səbəbilə kilsə onun müqəddəs torpaqlara dəfn edilməsinə icazə verməyib.

Tabutu uzun müddət Nice xəstəxanasında qalıb, sonra "Villa Franca"ya aparılıb.

Beş il sonra Papanın xüsusi icazəsi ilə "Villa Gaiona"dakı kilsə qəbiristanlığında dəfn olunub.