Paşinyan sülh üçün daxildə mübarizə aparır ŞƏRH

Baş nazir erməni apostol kilsəsinin siyasi təsirini qırmaq istəyir

 Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və onun həyat yoldaşı Anna Akopyan ilə erməni apostol kilsəsi arasında münasibətlər son illərdə kəskin şəkildə gərginləşib. Bu qarşıdurma, xüsusilə 2020-ci ildəki İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra daha da dərinləşib və siyasi müstəviyə keçib. Paşinyan sosial media hesabında kilsə nümayəndələrinə qarşı sərt və təhqiramiz ifadələr işlədib, ruhaniləri onu rahat buraxmağa çağırıb və onların subaylıq andına sadiqliyini açıq şəkildə sorğulayıb. Hökumət başçısının həyat yoldaşı da kilsə nümayəndələrini müxtəlif əxlaqi və ictimai günahlarda ittiham edib.

Erməni apostol kilsəsinin rəhbər orqanı olan Eçmiədzin, Paşinyanı Qarabağla bağlı siyasətinə görə dəfələrlə tənqid edib və 2020-ci ildə onun istefasını açıq şəkildə tələb edib. Paşinyan isə kilsənin cəmiyyətdəki ənənəvi təsir gücünü azaltmaq və onun siyasi rolunu məhdudlaşdırmaq niyyətində olduğunu gizlətməyib. O, Eçmiədzini “təsir agenti” adlandıraraq, kilsənin vergiyə cəlb olunmasının zəruriliyini vurğulayıb. Bu yanaşma isə kilsənin uzun illərdən bəri malik olduğu iqtisadi və hüquqi imtiyazların hədəfə alınması kimi qiymətləndirilir.

Qeyd edək ki, mövcud qarşıdurmanın kökləri Ermənistanın daxili və xarici siyasətində baş verən son hadisələrə, xüsusilə də Qarabağ müharibəsindən sonrakı vəziyyətə və kilsənin bu məsələlərə münasibətinə əsaslanır.

Bu barədə “Şərq”ə danışan Milli Cəbhə Partiyası sədrinin müavini Tural İrfan bildirib ki, Ermənistan dövləti qurulandan bəri bir çox zərərli qərarların verilməsi və icrasında erməni apostol kilsəsinin böyük rolu olub. Xalqımıza qarşı törədilmiş cinayətlərdə, soyqırımı aktlarında kilsənin əhəmiyyətli təsiri olub: 

“Təsadüfi deyil ki, Ermənistanın ilk "milli qəhrəmanı" da 1-ci Vazgendir. Kilsə həmişə dövlətin işinə qarışıb, münaqişələri alovlandırıb, erməniləri xüsusən türklərə qarşı qızışdırıb, xarici maraqlara xidmət edib. Keçən il keşiş Baqratın başçılığı ilə qaldırılmış üsyan da bu qəbildən idi. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin İrəvan Qazılığını bərpa etməsinin ardınca erməni apostol kilsəsi sərsəm bəyanat imzalayaraq yenidən münaqişəyə, kin-küdurətə çağırdı. Şübhəsiz ki, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan görür ki, kilsənin bu cür pozucu əməlləri aparılan dövlət siyasətinə belə uyğun deyil. Hazırda rəsmi İrəvanın sühə meyilli olmasını həzm edə bilməyən kilsə müxtəlif üsullarla pozuculuq etməyə cəhd edir.

Əslində, erməni cəmiyyəti də kilsədən canını qurtarmaq istəyir. Dövlət-din münasibətlərinin gərginləşəcəyini güman etmirəm. Çünki kilsənin tutduğu yolun yanlış olduğunu cəmiyyət də dərk edir və ona görə də kifayət qədər dəstək qazana bilmir. Bəzi xarici dövlətlər Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhə gedən yolda maneələr yaratmaq üçün əvvəlcə müxalifəti qaldırmaq istədilər, daha sonra Rusiyaya bağlı qruplar ayaqlandı. Bir qədər sonra qondarma keçmiş rejimin tör-töküntüləri təzədən təşkilatlanmağa cəhd etdilər, lakin hamısı hədər oldu. Daha sonra xarici qüvvələr kilsəyə çevrilib keşiş üsyanına cəhd etdilər. Bu da baş tutmadı. Hazırda isə artıq sülhün həlledici mərhələsindəyik. Ona görə şarlatan qüvvələr son cəhdlərini kilsənin əli ilə sınamaq istəyirlər”.

T.İrfanın sözlərinə görə, Paşinyan hakimiyyətinin məqsədi kilsə ideologiyasından asılılıqdan xilas olmaqdır: “Görürlər ki, kilsənin bölgə xalqlarına qarşı kin və nifrət hissinə bürünmüş ideoloji əsaslarının dövlətə təsiri Ermənistanı yalnız təcrid edir, ona dost yox, düşmən qazandırır. Həm də ikihakimiyyətlilik yaradır ki, bu da bir növü yarı teokratik rejimə bənzəyir. Ermənistanda ümumiyyətlə din-dövlət əlaqələri nizam deyil. Qanunlarda çox boşluq və ziddiyətlər var. Siyasi yöndən isə kilsə özünü dövlətin əsl sahibi kimi görür, güc göstərir, hakimiyyəti özündən asılı duruma salmaq istəyir.

Ancaq hesab edirəm ki, Paşinyan hakimiyyəti erməni apostol kilsəsinin cəhdlərini dəf edə biləcək. İdeoloji məsələlərdə ciddi problemlər yaşaya bilərlər. Ancaq siyasi mərhələdə kilsə tamamilə tam ediləcək. Ona görə ki, kilsənin hazırkı tutumu dövlətin siyasəti ilə əsla uzlaşmır, əhalinin qızışdırılmasına aparır. Qondarma "Böyük Ermənistan" ideyası da məhz kilsənin planlarından idi. Hazırkı sülh proqramında bu ideya məhvə məhkum olur. Din donu geymiş erməni apostol kilsəsi indiyəcən dindən savayı bütün işlərlə məşğul olub. Kilsənin cinayətkar əməlləri, dini dəyərlərə zidd olan fəaliyyəti onların cəmiyyətdəki nüfuzuna da xələl gətirib. Kilsənin əhali arasında nüfuzunun aşağı olmasını hiss edən Paşinyan ona görə kilsənin üstünə ürəklə gedir. Yəni hazırda erməni cəmiyyətini Azərbaycana, Türk millətinə qarşı düşmənçiliyə səsləyən ideoloji mərkəz olan kilsənin sülh prosesinə xələl gətirə bilməməsi üçün Paşinyan bu təhlükəni və maneəni aradan qaldırmaq istəyir. Eyni zamanda özünün hakimiyyətini möhkəmlətmək üçün, kilsənin təsirini qırmaq üçün bu fürsətdən istifadə etməyi məqsəd qoyub. Kilsə dövlətdən ayrı, siyasətə qarışmayan bir qurum olaraq fəaliyyət göstərməlidir. Ölkələr və xalqlar arasında münaqişə yaratmaq, düşmənçilik yaratmaq ideyası hazırkı Ermənistan hakimiyyətinin siyasi addımlarına ziddir”.