Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Paşinyanın soyqırımı etirafı: Dünya Türkiyədən nə vaxt üzr isəyəcək?

Paşinyanın soyqırımı etirafı: Dünya Türkiyədən nə vaxt üzr isəyəcək?

Oxu.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Rüstəm Qaraxanlı yazır...

Nikol Paşinyanın İsveçrənin erməni icması ilə görüşdə saxta "soyqırımı" ilə bağlı fikirləri Ermənistan ictimai rəyində zəlzələ effektinə səbəb olub. Kilsə, siyasi rəqiblər, ölkənin sabiq liderləri, elm dairələri, - hamı Paşinyanı tənqid edir və Ankara ilə Bakıdan gələn direktivlərin icrasında günahlandırır.

"Erməni soyqırımı" mövzusu kənardan bir sakral təəssürat bağışlasa da, Ermənistan cəmiyyəti üçün mənəvi məsələdən daha çox ölüm-dirim amilidir: müasir erməni dövləti və xalqı məhz "genosid" ideyası ətrafında formalaşıb. "Soyqırımı" erməni xalqının həyata yaşam vəsiqəsidir və bu gün Paşinyanın onu faktiki olaraq şübhə mövzusuna çevirməsi ermənilərin yüzillik çabaları üzərindən xətt çəkmiş olur.

Paşinyan nə deyib ki, həmyerlilərinin xətrinə dəyib? Ermənistanın baş naziri hesab edir ki, erməni xalqı "soyqırımı" mövzusu üzərində bir daha düşünməlidir. Axı niyə ötən əsrin əvvəllərində baş vermiş hadisələrə 30 il "soyqırımı" deyilməyib və qəflətən 1950-ci illərdə ortaya "genosid" məsələsi çıxıb?

Tarixçilərə görə, II Cahan savaşından sonra Stalin Türkiyədən onun şərq rayonlarını tələb edib. Söhbət Qars, Ardahan bölgələrindən gedir ki, ermənilər bu əraziləri "Qərbi Ermənistan" hesab edirlər. Türkiyənin SSRİ-nin iddialarına rədd cavabı verməsindən sonra ortaya "erməni soyqırımı" kartı atılıb. Necə ki, qardaş dövlətin ərazi bütövlüyünə təhdid olan PKK-nın yaradılması və ilkin illərdə kurasiyası da sovetlər tərəfindən həyata keçirilib. Stalin dövründə bu, SSRİ-nin müəlliflik etdiyi ilk və son geosiyasi avantüra deyildi. Sovetlər Güney Azərbaycan torpaqlarına da göz dikmişdi və sonda buradakı əsas etibarilə azərbaycanlılardan ibarət olan sol hərəkatın fəallarını tərk edərək şah rejimi ilə üz-üzə qoymuşdu.

Hərçənd, Ermənistanın elmi dairələrində hesab edirlər ki, "erməni soyqırımı" kampaniyasının ötən əsrin 50-ci illərində qızışması "genosid" termininin 1943-cü ildə peyda olması ilə əlaqədardır. Kilsə isə ümumiyyətlə, bəyan edir ki, ermənilər saxta "genosid"i 1921-ci ildən qeyd etməyə başlayıblar.

Paşinyanın həm son bəyanatı, həm də erməniləri narazı salmış 2024-cü ilin aprel müraciəti "realpolitik" gerçəkliyinin diktə etdiyi şərtdir. Türkiyə ilə münasibətlərin normal məcraya yönəlməməsi ssenarisində Ermənistanın bir dövlət olaraq mövcudluğunu nə qədər davam etdirə biləcəyi həm ritorik, həm də cavabı asan tapılmayan sualdır. Qərbə doğru kurs götürən Paşinyanın Ankara ilə münasibətlərini sahmana salması dövrün başlıca tələblərindədir. Xüsusilə də Ağ Evin yeni sahibi - Donald Trampın kökündən fərqli xarici siyasəti fonunda.

Aydındır ki, Ermənistanın baş naziri sülh mələyi deyil. 44 günlük müharibədən öncəki ritorikası bir yana, internetdə azacıq axtarış onun da Levon Ter-Petrosyan kimi maskalanmış simasının üzə çıxmaq üçün yetərlidir. Paşinyanın vaxtilə işğal altında olan Ağdamdan durub ermənilərin şərqə doğru ekspansiya arzularını əks etdirən kitabını yazması, "Ağdam bizim vətənimiz deyil" deyən Sarqsyanı şiddətlə qınaması, ən sadiq silahdaşlarından biri, tarix müəllimi olan müdafiə naziri Suren Papikyanın Ağdamın nar bağlarından "vətən həsrətli" paylaşımlar etməsi faktdır. Paşinyanın ətrafında Papikyan kimi maskalanmış faşistlər az deyil. Onun 2024-cü ildən öncə, hər il qeyd etdikləri "soyqırımı ildönümü"ndəki paylaşımları, verdiyi bəyanatları unudulmayıb. Baydenin illik müraciətində 1915-ci ildə baş vermiş olayları "soyqırımı" kimi tanıyan nitqindən cuşa gələn də məhz Paşinyan olub.

Bununla belə, erməni liderin "soyqırımı" etirafı real siyasət baxımından daha çox digər amilə görə ibrətamizdir: ötən əsrin 60-cı illərindən başlayaraq dünya dövlətləri parlamentləri vasitəsilə saxta "erməni soyqırımı"nı tanımağa başlayıblar. İlk addımı təşkilatlanmış erməni diasporunun at oynatdığı Uruqvay atıb və proses zəncirvari şəkildə davam edib. "Genosid" minlərlə saxta dəlillərə əsaslanan kitabların çap olunmasına, tədbirlərin keçirilməsinə, müxtəlif dövlətlərdə parlamentarilərin pulla alınıb səs vermələrinə, ASALA kimi terror təşkilatının peyda olmasına və nəticə etibarilə Ankaraya qarşı təzyiq vasitəsi qismində istifadəsinə səbəb olub. Türkiyə illərlə güc mərkəzləri ilə münasibətlərini sahmanlamaq yolunda erməni amilini nəzərə almaq məcburiyyətində qalıb. Avropada çox nadir sayda dövlət var ki, bu saxta tarixi, əslində isə siyasi avantüraya qoşulmamış olsun. Fransa və İsveçrədə hətta "erməni genosidi"ni inkar edən şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi, cinayətkar sayılması praktikası da var. Nə qədər ironik olsa da, Paşinyan etirafını da məhz bu ölkələrdən birində - İsveçrədə edib...

Yeri gəlmişkən, 2015-ci ildə İsveçrə məhkəməsi "erməni soyqırımını inkar" etdiyinə görə Türkiyənin ovaxtkı İşçi Partiyasının lideri, Tələt Paşa komitəsinin qurucu koordinatoru Doğu Perinçekə 90 gün həbs cəzası və 16 873 İsveç frankı məbləğində cərimə kəsib. Özünümüdafiə üçün beynəlxalq məhkəməyə üz tutan Perinçek İsveçrə hökumətinin qərarından Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə göndərdiyi şikayətdə bildirib ki, "genosid" iddiaları BMT-nin 1948-ci ildə qəbul etdiyi soyqırımının təyin edilməsi prinsiplərinə ziddir və bu səbəbdən tanına bilməz. Odur ki, İsveçrə hökuməti bu qərarı ilə heç bir əsas olmadan Doğu Perinçeyin ifadə azadlığını pozub. Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin qərarı gözlənildiyi kimi, Doğu Perinçeyin lehinə olub. Bu məhkəmə və onun nəticələri faktiki olaraq "erməni soyqırımı" iddialarının tarixi fiksiya olduğunu isbatlayıb.

Bu, o deməkdir ki, dünya parlamentlərində qəbul edilən qərarların hamısı yalan dəlillərə əsaslanıb və bu kimi problemlər qanunverici orqanların deyil, elmi mərkəzlərin, tarixçilərin müzakirə mövzusudur. Ankaranın onillər boyu tutduğu əsas xətt də məhz bundan ibarətdir. İndi Ermənistan liderinin durub "axı niyə ötən əsrin 40-cı illərədək biz bunu genosid saymırdıq, amma 50-ci illərdən etibarən saymağa başladıq" deməsi faktiki olaraq Türkiyənin əks-dəlillərinin qəbulu deməkdir. Paşinyanın bu bəyanatı problemi siyasi müstəvidən elmi, tarixi diskurs kontekstinə keçirir. Görəsən, "erməni soyqırımı"nı qəbul etmiş dövlətlər bu etirafdan sonra Türkiyədən üzr istəyəcəklərmi?

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2025 16:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri