Pekində tarixi görüş: Tramp və Si Tszinpin yeni dünya nizamını müzakirə edir BBC

ABŞ və Çin liderlərinin görüşündə iqtisadiyyat, süni intellekt və qlobal təhlükəsizlik məsələləri diqqət mərkəzindədir...

ABŞ prezidenti Donald Tramp Çinə rəsmi səfərə gəlib. Bu, onun 2017-ci ildən sonra Pekinə ilk səfəri hesab olunur. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri məlumat yayıb.

İki gün davam edəcək görüşlərdə Tramp Çin lideri Si Tszinpinlə iqtisadi münasibətlər, texnologiya yarışı və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edir.

Təntənəli qarşılanma və ilk mesajlar

Pekində Tramp üçün genişmiqyaslı rəsmi qarşılama mərasimi təşkil olunub. Çin hərbçilərinin paradından sonra ABŞ və Çin liderləri Xalq Nümayəndələri Sarayında jurnalistlər qarşısında ilk açıqlamalarını veriblər.

Si Tszinpin bildirib ki, "Çin və ABŞ arasındakı münasibətlər bütün dünya üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır". O, həmçinin Vaşinqton və Pekinin birlikdə qlobal problemlərin həllinə töhfə verə biləcəyini vurğulayıb.

Donald Tramp isə Si Tszinpini "böyük lider" adlandıraraq münasibətlərin daha da yaxşılaşacağına ümid etdiyini deyib: "Aramızda problem yarananda onu çox tez həll edirdik. Mən sizə hörmət edirəm və hesab edirəm ki, Çinlə ABŞ arasındakı münasibətlər əvvəlkindən də yaxşı olacaq".

İqtisadiyyat və texnologiya əsas gündəmdədir

Danışıqlarda əsas diqqətin iqtisadi münasibətlərə yönələcəyi gözlənilir. Tramp Çindən Amerika texnologiya şirkətləri üçün bazarın daha açıq olmasını istəyəcəyini bildirib. Pekin isə Vaşinqtonun Tayvana silah satışını məhdudlaşdırmasına və ticarət müharibəsində tətbiq olunan bəzi məhdudiyyətlərin yumşaldılmasına çalışır.

ABŞ nümayəndə heyətində İlon Mask, "Apple" rəhbəri Tim Kuk, "Nvidia" şirkətinin rəhbəri Censen Huanq və digər iri texnologiya şirkətlərinin nümayəndələri də yer alıb. Xüsusilə süni intellekt sahəsində ABŞ və Çin arasında rəqabətin artdığı bir vaxtda "Nvidia" rəhbərinin səfərdə iştirakı diqqət çəkir.

Məlumata görə, ötən il ABŞ və Çin arasındakı ticarət dövriyyəsi 414 milyard dollar təşkil edib. Vaşinqton Pekinlə olan böyük ticarət kəsirini azaltmağa çalışır, Çin isə özünü süni intellekt və yüksək texnologiyalar sahəsində əsas qlobal güclərdən biri kimi təqdim etməyə çalışır.

"Tarixi il" mesajı və qlobal risklər

Si Tszinpin çıxışında ABŞ və Çin münasibətlərinin gələcəyi ilə bağlı "tarixi və dönüş nöqtəsi ola biləcək dövr" ifadəsini işlədib. Çin lideri iki ölkənin "Fukidid tələsi" adlandırılan qarşıdurmadan yayınmasının vacibliyini vurğulayıb. Bu anlayış ənənəvi böyük güclə yüksələn yeni güc arasında yaranan rəqabət riskini ifadə edir.

Tramp isə İran məsələsinin də müzakirə olunacağını açıqlayıb, lakin bu mövzuda Pekinin yardımına ehtiyac duymadığını bildirib. Səfər çərçivəsində dövlət ziyafəti, əlavə ikitərəfli görüşlər və biznes nümayəndələri ilə toplantılar da keçiriləcək. Ekspertlər böyük razılaşmalar gözləməsələr də, tərəflərin dialoqu davam etdirməsini və münasibətlərin gərginləşməməsini səfərin əsas nəticəsi hesab edirlər.