Pianoçu Eldəniz Ələkbərzadə: Qara Qarayevin yaradıcılığı forma və musiqi təfəkkürü təcrübəsidir

Bakı, 4 fevral, Anara Axundova, AZƏRTAC

2026-cı il fevralın 5-də Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli nümayəndəsi, dahi bəstəkar, akademik, tanınmış alim, pedaqoq və ictimai xadim, SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, SSRİ və Azərbaycan Dövlət mükafatları laureatı Qara Qarayevin anadan olmasının 108-ci ildönümü qeyd olunacaq.

Bu münasibətlə AZƏRTAC gənc musiqiçilər, müxtəlif janrlar və istiqamətlərdə çıxış edən ifaçılarla apardığı söhbətlər silsiləsini təqdim edir.

Pianoçu Eldəniz Ələkbərzadə (Fransa) Qara Qarayevin yaradıcılığı ilə bağlı təəssüratlarını bölüşüb:

“İlk növbədə, Qara Qarayevin musiqisi mənim üçün forma və musiqi təfəkkürü təcrübəsidir. Onun əsərləri ilə işləyən zaman hər bir elementin - intonasiya, ritm, tekstura, dramaturgiyanın zəruriliyini kəskin şəkildə hiss edirəm. Burada hər şey ciddi inkişaf məntiqinə tabedir və bu sərtlik ifaçıdan maksimum konsentrasiya və bədii niyyətin çevik aydınlığını tələb edir.

Eyni zamanda, Qara Qarayevin dili milli ənənələrə dərin kök salıb. Onun muğam və aşıq musiqisi ilə əlaqəsi xarici stilizasiya kimi deyil, musiqi təfəkkürünün üzvi bir hissəsi kimi intonasiya nəfəsində, materialın modal təbiətində və unikal zaman duyğusunda hiss olunur. Mənim üçün bu elementlərin müasir formaya qarşı çıxmaması, əksinə, inteqrasiya olması və onunla tarazlıqda mövcud olması vacibdir. Şərq intonasiya yaddaşı burada Avropa konstruktivizmi ilə birləşərək ardıcıl və yetkin bir dil yaradır.

Mən, həmçinin Qara Qarayevin müəllimi Dmitri Şostakoviç ilə əlaqəsini fundamental olaraq əhəmiyyətli hesab edirəm. Bu, üslubun deyil, düşüncə tərzinin davamlılığı - formaya ciddi yanaşma, dramatik zamanın özünəməxsus hissi, təmkinli, lakin dərin zəngin ifadəlilik deməkdir. Eyni zamanda, Qara Qarayev öz səsi, məxsusi intonasiyası və dərin mədəni yaddaşı ilə tamamilə müstəqil bir bəstəkar olaraq qalır.

Hazırda Qara Qarayev və Şostakoviçin musiqisini birləşdirib Parisdə ifa etmək niyyətində olduğum bir proqram hazırlayıram. Bu, mənim üçün tematik bir layihə deyil, bədii çağırışdır - bəstəkar və müəllim arasındakı dialoqu, eləcə də XX əsrin musiqi dilində müxtəlif ənənələrin kəsişməsini nümayiş etdirməkdir.

Bu musiqi, həmçinin mənim üçün daimi yaradıcılıq və dərinləşmə üçün bir məkandır. O, son həlləri nəzərdə tutmur və tək birdəfəlik oxuma ilə tükənmir. Ona hər qayıdış daha böyük dəqiqlik, daxili yetkinlik və məsuliyyət tələb edir, eyni zamanda, forma və mənanın yeni səviyyələrini ortaya qoyur. Məhz buna görə də Qara Qarayevin musiqisini bədii yolumun vacib və təbii bir hissəsi kimi qəbul edirəm”.