Politoloq: Avropa Siyasi Birliyi qitədə əməkdaşlığın yeni modelini formalaşdırır

“Avropa Siyasi Birliyi (EPC) Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı hücumundan sonra yaranan geosiyasi böhran fonunda formalaşıb”. 
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq İlyas Hüseynov deyib.
O əlavə edib ki, bu təşəbbüs Avropa İttifaqı (Aİ) ilə onun hüdudlarından kənarda olan, Avropa dəyərlərini bölüşən ölkələr arasında siyasi dialoqu gücləndirməyi hədəfləyir:
“EPC-nin məqsədi təhlükəsizlik, enerji, infrastruktur və miqrasiya kimi sahələrdə əməkdaşlığı inkişaf etdirməkdir. Bu birlik Aİ-yə alternativ deyil, dialoq və əməkdaşlıq platformasıdır. EPC ideyası 2022-ci il mayın 9-da Strasburqda irəli sürülüb. Təşəbbüs Avropada ümumi dəyərləri paylaşan, lakin Aİ-yə üzv olmayan ölkələri bir araya gətirir. İlk sammit 2022-ci il oktyabrın 6-da Praqada keçirilib. Praqa görüşündə Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdı və sülh prosesi yeni mərhələyə keçdi. Sonrakı sammitlər Moldova, İspaniya, Böyük Britaniya, Macarıstan, Albaniya və Danimarkada baş tutub. 2025-ci ilin oktyabrında keçirilən Kopenhagen sammitində Prezident İlham Əliyev mühüm görüşlər keçirib. O, Moldova Prezidenti Maya Sandu ilə enerji əməkdaşlığı barədə danışıb. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla sülh prosesi və nəqliyyat əlaqələri müzakirə olunub. Aİ liderləri Antonio Koşta və Ursula Fon der Lyayen Əliyevi sülh nailiyyətlərinə görə təbrik ediblər. Görüşlərdə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolu vurğulanıb. İlham Əliyev Azərbaycanın 10 Avropa ölkəsinə qaz ixrac etdiyini qeyd edib. O, həmçinin Orta Dəhlizin inkişafında Azərbaycanın əhəmiyyətini bildirib. Prezidentin İtaliya, Niderland, Fransa və Ukrayna liderləri ilə görüşləri diqqət çəkib. Fransa və Niderlandla münasibətlərdə yeni mərhələ başlayıb. Vaşinqton Bəyannaməsindən sonra Avropada Azərbaycana münasibət müsbət istiqamətdə dəyişib. EPC sammiti Azərbaycanın sülh və əməkdaşlıq mövqeyini nümayiş etdirdi. 2026-cı ildə növbəti sammitin İrəvanda keçirilməsi planlaşdırılır. Bu, Paşinyanın seçki öncəsi siyasi mövqeyini gücləndirəcək. 2028-ci ildə isə sammitin Bakıda keçirilməsi nəzərdə tutulur. Həmin vaxta qədər Ermənistanın Konstitusiyasında dəyişiklik ediləcəyi və sülh müqaviləsinin imzalanacağı gözlənilir. Bu proses Cənubi Qafqazda yeni təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasına səbəb olacaq”.
Leyla Turan
Demokrat.az