Politoloq: İran özünü geosiyasi tələyə salır

Bakı, 7 mart, AZƏRTAC

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanına və Azərbaycana hücum bir tərəfin, necə deyərlər, küncə sıxışdırıldığı zaman nə qədər təhlükəli ola biləcəyini bir daha nümayiş etdirir. İsrail və ya ABŞ bazalarının olmadığı Azərbaycanın niyə hədəf kimi seçildiyi tamamilə aydın deyil. Sağlam düşüncə baxımından, bu ərazinin atəşə tutulmasının təbiəti və məntiqi tamamilə izaholunmaz olaraq qalır.

Bu fikri AZƏRTAC-la politoloq İlqar Vəlizadə bölüşüb.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan dərhal xarici işlər və müdafiə nazirliklərinin bəyanatları ilə cavab verdikdən, İran səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırıldıqdan və Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasında Prezident İlham Əliyevin İranın hərəkətlərinin qəsdən xarakter daşıdığını göstərən faktları açıqladıqdan sonra baş verənlərə görə bütün məsuliyyət Tehranın üzərinə düşür. “Təxminən altı saat sonra İran Baş Qərargahı bəyanatla çıxış etdi və ittihamları rədd edərək hərəkətlərini haqlı çıxarmağa çalışdı. Lakin, iddia edildiyi kimi, İran tərəfinin hücuma aidiyyatı yoxdursa, onda onların cavabının niyə bu qədər gecikdiyi və Azərbaycana potensial risklər barədə əvvəlcədən məlumat verilmədiyi aydın deyil. Bütün bunlar hərəkətlərin əvvəlcədən planlaşdırıldığını və heç də aydın olmayan məqsədlər güddüyünü göstərir”, - deyə ekspert hesab edir.

İ.Vəlizadə diqqətə çatdırır ki, İran hazırda olduqca çətin geosiyasi vəziyyətdədir və genişmiqyaslı, tarixində misli görünməmiş müharibə aparır. Bu şəraitdə qonşular timsalında yeni düşmənlər yaratmaq tamamilə məntiqsizdir. “Yeri gəlmişkən, bir gün əvvəl İranın ballistik raketi Türkiyəyə yönəlmişdi, lakin Türkiyənin hava hücumundan müdafiə sistemləri zərbənin qarşısını vaxtında almışdı ki, bu da onların münasibətlərində kəskin gərginliyə səbəb olmuşdu. İranla digər qonşuları - Qətər, BƏƏ, Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı və Oman arasında da oxşar mürəkkəb vəziyyət yaranır. Münaqişə davam etdikçə, qonşular ona müdaxilə etmək arzusunu nümayiş etdirir və tərəfləri gərginliyi azaltmağa çağırırlar. Lakin Tehranın təxribatçı hərəkətləri təkcə Azərbaycanı deyil, həm də regiondakı digər ölkələri müvafiq reaksiya verməyə məcbur edir. Nəticədə, İran, İran rəhbərliyinin özünü saldığı, geosiyasi tələyə düşür”, - deyə politoloq bildirib.

İlqar Vəlizadə vurğulayıb ki, bu şəraitdə dürüst və obyektiv davranış, qonşularla ünsiyyət kanallarından istifadə edərək onların maraqlarına qarşı riskləri və təhdidləri azaltmaq ən optimal strategiyadır. “Çox təəssüf ki, biz belə bir davranış modelini müşahidə etmirik. Hazırkı vəziyyətdə Azərbaycan Prezidenti İran tərəfinə tamamilə haqlı tələblər irəli sürüb və onların yerinə yetirilməsi, tam normallaşma olmasa da, ən azından ölkələrimiz arasında münasibətlərin sabitləşməsi üçün zəruridir”. Ümid etmək istərdik ki, sağlam düşüncə qalib gələcək və İran tərəfi müvafiq nəticələr çıxaracaq. Əks halda, Azərbaycan öz maraqlarını qorumaq üçün öz mülahizəsinə uyğun hərəkət etmək hüququnu özündə saxlayır”, - deyə o qeyd edib.

Politoloq vurğulayıb ki, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatında və Fars körfəzi ölkələrinin xarici işlər nazirliklərinin rəsmi açıqlamalarında təxminən eyni ifadə səsləndirilib. “Davam edən münaqişə zamanı düşmən qazanmaq heç də ən yaxşı həll yolu deyil. Buna görə də nəticə çıxarmaq və davranış xəttini dəyişdirmək üçün hələ vaxt var”, - deyə İ.Vəlizadə sözünü yekunlaşdırıb.