Puldan niyə metal qoxusu gəlir?

Bir çox insan pulun digərlərindən fərqlənən xüsusi qoxuya malik olduğunu hiss edib. Bu qoxu insanda qəribə tanışlıq hissi yaradır, sanki əlində sadəcə kağız deyil, bütöv bir tarix tutur.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, kimyaçıların sözlərinə görə, bu qoxu müxtəlif komponentlərin birləşməsi nəticəsində yaranır.

Metal əsasən dəri ilə mis və nikelin reaksiyası nəticəsində yaranan qoxu ilə seçilir. Toxunuş zamanı ayrılan kimyəvi birləşmələr həmin spesifik aromatı formalaşdırır.

Kağız pulların (banknotların) qoxusu isə tamamilə fərqli səbəblərlə bağlıdır. Bu, istifadə olunan materialın növü, çap boyaları və qoruyucu elementlərlə əlaqədardır.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, müasir banknotlar adi ağac sellülozasından deyil, pambıq əsaslı materialdan hazırlanır. Bu isə onların daha davamlı və uzunömürlü olmasına imkan verir.

Çap zamanı istifadə olunan boyalar xüsusi piqmentlərdən ibarətdir. Bu piqmentlər solmaya davamlıdır və eyni zamanda saxtalaşdırmanın qarşısını almağa kömək edir.

Bəzi qoruyucu elementlər yalnız sürtünmə zamanı hiss olunan qoxu yaradır. Bu isə banknotun səthinə yerləşdirilmiş mikrozərrəciklərlə bağlıdır.

Kriminalistika üzrə ekspertlər bildirir ki, qoxu bəzən saxta pulların müəyyən edilməsində də rol oynayır. Çünki saxta banknotlar çox vaxt daha kəskin və ya kimyəvi qoxuya malik olur.

Maraqlıdır ki, hər bir ölkə fərqli boya və materiallardan istifadə edir. Buna görə də müxtəlif dövlətlərin pulları fərqli qoxulara sahib olur.

Qoxudan əlavə, banknotlarda çoxsaylı qoruyucu elementlər mövcuddur. Bunlara su nişanları, qoruyucu saplar, mikro mətnlər və xüsusi liflər daxildir.

Bəzi elementlər yalnız ultrabənövşəyi işıq altında görünür və bu, bank və ticarət obyektlərinə pulların həqiqiliyini tez yoxlamağa imkan verir.

Pambıq əsaslı quruluş banknotların aşınmaya qarşı davamlılığını artırır. Onlar yüzlərlə dəfə qatlanmağa davam gətirə bilir.

Kimyaçılar vurğulayır ki, pulun qoxusu bakteriyalarla bağlı deyil və istehsal mərhələsində formalaşır. Bununla belə, dövriyyədə olan pullar mikrobları toplaya bilir.

Bu səbəbdən mütəxəssislər nağd pula toxunduqdan sonra əllərin yuyulmasını tövsiyə edir. Sikkələr də tam steril deyil və onların səthində metal və çirk qalıqları qala bilər.

Bütün bunlara baxmayaraq, insanlar pulun qoxusunu xoş qəbul etməyə davam edir. Bu isə çox güman ki, uşaqlıqdan formalaşan psixoloji assosiasiyalarla bağlıdır.

Beləliklə, pulun qoxusu həm kimyəvi, həm də mədəni baxımdan həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib.