Putin Ukraynadakı müharibəni dayandırmasa, Tramp nə edəcək?

Rusiya iqtisadi böhran, sanksiyalar və Yaxın Şərqdə nüfuzunun itirilməsi ilə üz-üzədir ki, bu da Putinin ölkə daxilində və xaricdəki mövqeyini zəiflədir.

Lent.az bildirir ki, əgər Vladimir Putin Ukraynada müharibəni davam etdirsə, Donald Tramp, “The Telegraph”ın proqnozlarına görə, Ukraynaya hərbi yardım göstərməklə Rusiyaya iqtisadi təzyiqi artıra, neftin qiymətini aşağı sala və dərəcələri qaldıra bilər. Tədbirlər üç illik hərbi münaqişədən sonra ciddi problemlərlə üzləşən Rusiyanın onsuz da zəifləmiş iqtisadiyyatına növbəti zərbə ola bilər.

Rusiyanın iqtisadi çətinlikləri 1917-ci ildə, ixtisaslı işçi çatışmazlığı və müttəfiqlərin blokadalarının müharibə iqtisadiyyatını məhv etdiyi Almaniya ilə müqayisə edilib. Kremlin güvəndiyi neft ixracından əldə olunan gəlir azalır: 2022-ci ilin ortalarından bu günə qədər 1,2 milyard dollardan 600 milyon dollara düşüb.

Noyabrda neft vergisi gəlirləri cəmi 5,8 milyard dollar təşkil edib ki, bu da hərbi xərclərin maliyyələşdirilməsinə kifayət etmir.

“Rostex”in rəhbəri Sergey Çemezov xəbərdarlıq edib ki, 20 faizi keçən yüksək faiz dərəcələri əksər şirkətləri, o cümlədən silah istehsalçılarını iflasa apara bilər. Vəziyyət kadr çatışmazlığı ilə daha da ağırlaşır: müdafiə sənayesində 400 min işçi çatışmır, mütəxəssislərin ümumi çatışmazlığı isə 5 milyon nəfər olaraq qiymətləndirilir.

Rusiyanın problemləri texnoloji asılılığa da aiddir. Sanksiyalar Qərb yarımkeçiricilərinə çıxışı məhdudlaşdırır və bu, hərbi texnikanın istehsalında fasilələrə səbəb olur. Xarici texnologiyaları rus analoqları ilə əvəz etmək cəhdləri indiyədək uğursuz olub. Məsələn, Texas Instruments çiplərinin dəyişdirilməsinin inkişafı uğurlu olmayıb və bir çox layihələr 90-cı illərin texnologiya səviyyəsində qalıb.

Beynəlxalq təzyiqlər artır. ABŞ-ın “Qazprombank”a və onlarla digər Rusiya bankına qarşı sanksiyaları enerji ticarətini çətinləşdirib və Çin bankları Rusiyanın UnionPay kartlarını qəbul etməyi dayandırıb. Bəzi Çin şirkətləri risklər və aşağı gəlirlilik səbəbindən Rusiyanın elektron ticarət platformaları ilə işləməkdən imtina edirlər.

Hərbi aspektdə də Rusiyanın mövqeyi zəifləyir. Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin süqutu Putinin Yaxın Şərqdəki nüfuzunu sarsıdıb. Türkiyə də öz növbəsində bölgədəki mövqelərini möhkəmləndirib və Suriyada qalan rus generalları yalnız türk qoşunlarının müdaxiləsi sayəsində xilas olub.

Vəziyyəti neft bazarında qiymət müharibəsi perspektivi mürəkkəbləşdirir. Səudiyyə Ərəbistanı hasilatı artırmaq qərarına gəlsə, neftin qiyməti bir barel üçün 40 dollara düşə bilər ki, bu da Rusiya iqtisadiyyatına sarsıdıcı zərbə olacaq. Analitiklər hesab edirlər ki, bu qeyri-sabitlik Putinin həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə mövqeyini sarsıda biləcək dönüş nöqtəsi ola bilər.