Qadınlar kişilərdən daha çox uzunömürlü olur

Türkiyədə qadınlar kişilərdən daha uzun yaşayırlar
Türkiyə Statistika Təşkilatı “Statistikada Qadınlar, 2024” araşdırmasının nəticələrini açıqlayıb. Buna görə Türkiyə əhalisinin yüzdə 49,98-i qadınlardan ibarətdir. Qadınlar kişilərdən 5,3 il daha çox yaşayırlar.
Türkiyədə qadınlar kişilərdən daha uzun yaşayırlar
Türkiyə Statistika Təşkilatı “Statistikada Qadınlar 2024” məlumatlarını açıqlayıb.
Əhalinin Ünvan Əsaslı Qeydiyyatı Sisteminin nəticələrinə görə, 31 dekabr 2024-cü il tarixinə əhalinin sayı 42 milyon 811 min 834 nəfəri qadın, 42 milyon 853 min 110 nəfəri isə kişi olmuşdur.
Başqa sözlə, ümumi əhalinin 49,98 faizini qadınlar, 50,02 faizini isə kişilər təşkil edib. Kişilər və qadınlar arasındakı bu proporsional tarazlıq 60 və yuxarı yaş qrupundan başlayan qadınların xeyrinə dəyişdi, çünki qadınlar daha uzun yaşayır.
Qadınların kişilərdən 5,3 il daha çox yaşadığı bildirilir
60-74 yaş qrupunda qadınların xüsusi çəkisi 52,0 faiz, 90 və yuxarı yaş qrupunda isə 69,1 faiz təşkil etmişdir. Məlum olub ki, qadınlar kişilərdən 5,3 il çox yaşayır.
Həyat Cədvəllərinin nəticələrinə görə, 2021-2023-cü illərdə Türkiyə üzrə bütövlükdə doğuşda gözlənilən ömür uzunluğu 77,3 yaş ikən qadınlarda 80,0, kişilər üçün isə 74,7 yaş olub. Ümumilikdə, qadınlar kişilərdən daha uzun yaşayıb, doğuş zamanı gözlənilən ömür uzunluğu fərqi 5,3 il olub. Qadınlarda doğulanda gözlənilən sağlam ömür uzunluğu 56,3 il olub
Həyat Cədvəllərinin nəticələrinə görə, müəyyən bir yaşda olan bir insanın gündəlik fəaliyyətini məhdudlaşdıracaq sağlamlıq problemi olmadan yaşayacağı illərin sayını ifadə edən sağlam ömür uzunluğu, 2021-2023-cü illərdə Türkiyədə sıfır yaşlı bir adam üçün 57,6 il ikən, qadınlar üçün 56,3, kişilər üçün 59,0 il olmuşdur.
Müvafiq olaraq, doğulan kişilərin sağlam həyat müddətinin qadınlardan 2,7 il daha uzun olduğu görüldü. Qadınların orta təhsil müddəti 8,6 il olmuşdur.
2011-ci ildə 25 və yuxarı yaşda olan əhalinin orta təhsil müddəti bütün Türkiyə üzrə 7,3 il, qadınlar üçün 6,4 il, kişilər üçün 8,3 il olduğu halda, 2023-cü ildə bütün Türkiyə üzrə 9,3, qadınlar üçün 8,6, kişilər üçün 10,1 il olacaq. Ən azı bir təhsil pilləsini bitirmiş 25 və yuxarı yaşda olan qadınların xüsusi çəkisi 87,8 faiz təşkil etmişdir.
Milli Təhsil Statistikasına görə, 2008-2023-cü illər arasında ən azı bir təhsil pilləsini bitirmiş 25 və yuxarı yaşda olan əhalinin ümumi əhaliyə nisbəti artmışdır.
Ən azı bir təhsil səviyyəsini başa vurmuş 25 və yuxarı yaşda olan şəxslərin ümumi əhalidə xüsusi çəkisi 2008-ci ildəki 75,1 faizdən 2023-cü ildə 92,2 faizə yüksəlmişdir. Bu nisbət cinslərə görə araşdırıldığında, 2008-ci ildə ən azı bir təhsil pilləsini bitirmiş 25 və yuxarı yaşda olan qadınların nisbəti yüzdə 67,5, kişilərdə isə 82,8 faiz olduğu halda, 2023-cü ildə bu nisbət qadınlarda 87,8 faiz, kişilər üçün isə 96,8 faiz olacaq.
Ali təhsilli 25 və yuxarı yaşda olan qadınların nisbəti 22,7 faiz təşkil edir
25 və yuxarı yaşda ali təhsil məzunu olan qadınların nisbəti yüzdə 22,7-dir Milli Təhsil Statistikasına görə, 2008-ci ildə 25 və yuxarı yaşda olan əhalinin ali təhsil, fakültə, magistratura və doktorantura pilləsi məzunu olanların nisbəti 2008-ci ildə yüzdə 9,1 idisə, bu nisbət 2008-ci ildə 24,4 faiz təşkil edəcək. 2008-ci ildə ali təhsilli məzunlar 7,1 faiz, kişilər isə 11,2 faiz təşkil edirdisə, 2023-cü ildə bu nisbət qadınlarda 22,7 faiz, kişilər üçün isə 26,2 faiz təşkil edəcək. Anaları ali təhsilli olanların 84,6 faizinin ali təhsilli olduğu Milli Təhsil Statistikası Verilənlər Bazasına əsasən, bir şəxsin başa vurduğu təhsil səviyyəsinin valideynin tamamladığı təhsil səviyyəsinə nisbəti araşdırıldığında, valideynin təhsil səviyyəsi artdıqca fərdin təhsil səviyyəsinin də yüksəldiyi görülüb. Anaları ali təhsilli olanların 84,6 faizinin 2023-cü ildə ali təhsilli olduğu görülüb.
Ali təhsilli qadınların işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 68,9 faiz təşkil edir
Ev Təsərrüfatları İşçi Qüvvəsi Sorğunun nəticələrinə görə, 2023-cü ildə 15 və daha yuxarı yaşda olan əhalinin işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 53,3 faiz təşkil edib. Bu göstərici qadınlarda 35,8 faiz, kişilərdə isə 71,2 faiz təşkil edib. İşçi qüvvəsində iştirak nisbəti təhsil vəziyyətinə görə araşdırıldığında, təhsil səviyyəsi yüksəldikcə qadınların işgücündə daha çox iştirak etdiyi görüldü.
Savadsız qadınların işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 13,8 faiz, orta məktəbdən aşağı təhsilli qadınların işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 26,8 faiz, orta məktəb məzunlarının işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 37,4 faiz, peşə və ya texniki liseyi bitirmiş qadınların işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi 45,0 faiz, ali təhsilli qadınların işçi qüvvəsində iştirak səviyyəsi isə 96 faiz təşkil etmişdir. Qadınların məşğulluq səviyyəsinin kişilərin yarısından az olduğu müşahidə edilmişdir.
Ev Təsərrüfatları İşçi Qüvvəsi Sorğunun nəticələrinə görə, 2023-cü ildə 15 və yuxarı yaşda olan əhalinin məşğulluq səviyyəsi 48,3 faiz təşkil edib. Bu göstərici qadınlarda 31,3 faiz, kişilərdə isə 65,7 faiz təşkil edib.