Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Qadınlar niyə kişilərdən daha uzun yaşayır? SƏBƏB TAPILDI

Qadınlar niyə kişilərdən daha uzun yaşayır? SƏBƏB TAPILDI

Cebheinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Dünyada qadınlar orta hesabla kişilərdən daha uzun yaşayırlar.

Bu təəccüblü fakt faktiki olaraq hər bir ölkədə və tarixi dövrdə müşahidə olunur. Baxmayaraq ki, bəzi ölkələrdə tibbi nailiyyətlər və yaxşılaşdırılmış yaşayış şəraiti sayəsində gender fərqi azalıb, yeni bir araşdırma bu fərqin niyə aradan qalxma ehtimalının az olduğunu izah edir. Bildirilir ki, səbəblər təkamüldən qaynaqlanır və bir çox heyvanlarda aydın görünür.

Leypsiqdəki Maks Plank Antropologiya İnstitutunun rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu məməlilərdə və quşlarda cinslər arasındakı ömür fərqlərinin ən əhatəli təhlilini aparıb.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub.

Alimlərin tapıntıları kişi və qadınların niyə fərqli yaşlandığının sirri ilə bağlı yeni fikirlər təqdim edir. Əsas amillərdən biri xromosomlardır. Məməlilərdə qadınlarda iki X xromosomu var, kişilərdə isə bir X və bir Y (heteroqametik cins deməkdir). Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, iki X xromosomuna sahib olmaq qadınları zərərli mutasiyalardan qoruya bilər və təkamül baxımından üstünlük təşkil edir. Quşlarda sistem tərsinədir: dişilər dinamikanı dəyişən heteroqametik cinsdir.

Dünya üzrə zooparklarda yaşayan 1176 quş və məməli növünün təhlili nəticəsində məlum olub ki, əksər məməlilərdə (72%) dişilər orta hesabla 12% daha uzun yaşayır. Əksər quş növlərində (68%) erkəklər daha uzun yaşayır, orta hesabla 5%. Ancaq istisnalar var idi: bəzi yırtıcı quşlarda dişilər daha böyük idi və erkəklərdən daha uzun yaşayırdı.

Genetika ilə yanaşı, cinsi seçim və valideyn qayğısının təsiri də vacibdir. Kişilər tez-tez çoxalma şanslarını artıran, lakin ömrünü azalda bilən təəccüblü xüsusiyyətlər - sulu tüklər, silahlar və daha çox bədən kütləsi inkişaf etdirirlər. Monoqamiyanın üstünlük təşkil etdiyi quşlarda rəqabət azalır və erkəklər çox vaxt daha uzun yaşayırlar.

Valideyn qayğısı da vacibdir: bir cinsin daha çox tərbiyə ilə məşğul olduğu növlərdə o, çox vaxt daha uzun yaşayır. Məməlilərdə bu, tez-tez dişidir, bu da onlara üstünlük verə bilər.

Alimlər xarici risklərin (yırtıcılar, xəstəlik, iqlim) çox azaldığı zooparklarda heyvanları da tədqiq ediblər. Məlum olub ki, tibb sahəsindəki irəliləyişlər insan cəmiyyətlərində gender uçurumunu daraldır, lakin aradan qaldırmır. Yəni fərq qalmaqdadır.

Nəhayət, tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər ki, cinsi fərqlərin dərin təkamül kökləri var. Brada ətraf mühitlə yanaşı, irsiyyət, reproduktiv strategiyalar və orqanizmlərin bioloji təşkili də mühüm rol oynayır.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 05 Oktyabr 2025 14:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri