Qafqazda pələng çəkilsi “qorxunc hiyenaların” izləri tapılıb...

Ural Federal Universitetinin alimləri Çin və Azərbaycandan olan həmkarları ilə birlikdə nəhəng “dəhşətli hiyenanın” (Dinocrocuta gigantea) indiki Qafqaz ərazisində təxminən 10-9 milyon il əvvəl məskunlaşdığına dair ilk sübut aşkar ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, onların çənə parçaları Azərbaycanda Yuxarı Miosen Eldari sahəsində tapılmış və Palaeoworld jurnalında ətraflı təsvir edilmişdir.

Bu sümüklər əvvəllər səhvən fərqli bir növ Hyaena eldarica-ya aid edilirdi.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri Daniyar Xantemirovun sözlərinə görə, yetkin nümunələrin çəkisi 400 kiloqrama qədər, qütb ayısı ilə müqayisə oluna bilər və müasir hiyenalardan əhəmiyyətli dərəcədə böyükdür.

Bu yırtıcıların güclü çənələri və dişləri sümükləri əzmək və dağıdıcı dişləmələr vermək üçün uyğunlaşdırılmışdı.

Ovçuluq qabiliyyətlərinə görə, dinokrotutlar qılınc dişli pələnglərə və digər Miosen yırtıcılarına rəqib ola bilərdi. Tədqiqatçılar bu “dəhşətli hiyenaların” qədim hipparion faunasının iri ot yeyənləri – buynuzsuz “kərgədanlar” (Chilotherium) və marala bənzər heyvanlarla qidalandığını irəli sürürlər.

Müasir hiyenalara səthi bənzəmələrinə baxmayaraq, dinokrokutlar onların birbaşa əcdadları deyillər: bu oxşar əlamətlər bir-biri ilə əlaqəli olmayan növlər oxşar həyat tərzinə görə oxşar uyğunlaşmalar inkişaf etdirdikdə, konvergent təkamül yolu ilə yaranmışdır.

Eldari kəşfi Qafqazın Asiya və Avropa arasında iri məməlilərin hərəkət etdiyi qədim miqrasiya dəhlizinin bir hissəsi olduğunu mühüm təsdiq edir.

Komanda bu qədim yırtıcıların Avrasiyada tam yayılmasını bərpa etmək üçün Krım, Sibir və Uraldan olan hiena qalıqlarının daha əhatəli morfoloji təhlilini aparmağı planlaşdırır.

Bundan əvvəl paleontoloqlar Pataqoniyada təxminən 90 milyon il əvvəl yaşamış yeni dinozavr növü olan Cienciargentina sanchezi aşkar etmişdilər.

Nazlı Almuradova