Qafqazda yeni qarşıdurma: iki şəhər risk altında Bakıya təhlükə varmı?

Son günlər Ermənistan və Gürcüstanda müxalifətin yenidən aktivləşməsi müşahidə olunur. Hər iki Cənubi Qafqaz ölkəsində xaricdən idarə edildiyi ehtimal olunan qüvvələrin mərkəzi hakimiyyətə qarşı yeni aksiyalar keçirməyə hazırlaşdığı bildirilir.

Ekspertlər iddia edir ki, Ukrayna müharibəsi bitərsə, Qərb və Rusiya Gürcüstan uğrunda yenidən mübarizəyə başlayacaqlar. Həmçinin Ermənistanda hazırda güclənən qərbyönümlü hakimiyyətlə Rusiya yönümlü keçmiş hökumət rəsmiləri arasında da müəyyən qarşıdurmanın ola biləcəyi deyilir. Prosesin Azərbaycana da təsir etməsi, iki güc mərkəzinin Bakı uğrunda mübarizəyə başlamağa cəhd göstərmələri ehtimal olunur.

Moskva və Brüsselin Bakı ilə bağlı plan nədir? İki region ölkəsində gedən proseslər Azərbaycana necə təsir göstərə bilər?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Aytən Qurbanova deyib ki, xarici qüvvələrin Cənubi Qafqazda müdaxilə edə biləcəkləri iki dayaq nöqtəsi var:

“Onlar Ermənistan və Gürcüstandır. Bu istiqamətdə son zamanlarda gərgin mübarizənin getdiyini aydın şəkildə müşahidə edə bilərik. Gürcüstandakı seçkilərin hakim Gürcü Arzusu – Demokratik Gürcüstan Partiyasının qələbəsi ilə nəticələnməsi Qərbə inteqrasiyanı dəstəkləyən fraksiyanın məğlubiyyətini şərtləndirdi. Nəticədə isə Avropanın uzun illərdir Gürcüstan üzərindən regiona müdaxilə etmək cəhdləri də uğursuzluğa düçar oldu. Bu, eyni zamanda Rusiyanın Gürcüstanda mövqelərinin zəifləməyə başladığının da ilkin mesajı ola bilər”.

Politoloqun sözlərinə görə, Gürcüstanın hakim partiyasının yeni xarici siyasət konsepsiyası Azərbaycan nümunəsində balanslı siyasətin formalaşdırılmasını başlıca hədəf olaraq müəyyən edib:

“Deməli, Rusiya və Qərbin maraqlarının toqquşduğu nöqtədə siyasi gərginliklə bağlı hər iki tərəf üçün ortaq yanaşmalar ola bilər. Amma onu da qeyd etmək lazımdır ki, Gürcüstanda Avropaya tabe müxalifətin fəallaşması uzun müddətdir davam edən prosesin tərkib hissəsidir. Digər tərəfdən isə Ermənistanda proseslərin gedişatı onu deməyə əsas verir ki, Qərbin təhlükəsizlik zəmanətini itirən baş nazir Nikol Paşinyana qarşı müxalifətin fəallaşması təşviq edilir. Xüsusilə də müharibə cinayətkarı, keçmiş prezident Robert Köçəryanın ön plana çıxması müşahidə olunsa da, arxa pərdədə Qərbin və Rusiyanın dəstəklədiyi yeni siyasi fiqurların olması ehtimalı istisna edilmir”.

Aytən Qurbanova

A.Qurbanova bildirib ki, hər iki ölkədə hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmaq üçün ciddi addımlar atılır:

“Çox təəssüflər olsun ki, həm Gürcüstanda, həm də Ermənistanda bununla bağlı uzun illərdir xarici qüvvələr tərəfindən görülən işlər nəticəsində “münbit şərait” formalaşdırılıb. Təbii ki, Tbilisi ilə İrəvanı müqayisə etmək heç də doğru olmaz, çünki Ermənistan çoxdan öz suverenliyini fərqli qüvvələrə qurban vermiş dövlətdir. Ona görə də bu ölkədə 2026-cı il seçkilərinə qədərki dövrün kifayət qədər gərgin olacağını demək mümkündür. Hətta növbədənkənar seçkilər də keçirilə bilər.

Proseslərə ümumi nəzər yetirdikdə, Moskva-Brüssel qarşıdurmasının Azərbaycana birbaşa təsir imkanları olmasa da, qonşu dövlətlərdə baş verməsi gözlənilən qeyri-sabitlik regional təhlükəsizlik üçün ciddi təhdidlər yarada bilər. Düşünürəm ki, həm Rusiyanın, həm də Qərbin əsas hədəflərindən biri də məhz budur. Cənubi Qafqazın yeni reallıqlarını dəyişmək iqtidarında olmayan qüvvələr regionda xaos və qarşıdurmalı mühit formalaşdıraraq “yeni qaydalar” yaratmaq cəhdlərini davam etdirirlər”.